Imkercursus

Vandaag ging de les over de wetgeving omtrent de imkerij. Gelukkig staat mijn bijenhal niet in een woongebied, maar in landbouwgebied. Ook zeer veel uitleg over de gids voor de imkerij. Door deze gids te volgen, kan de imker garanderen dat zijn honing inderdaad nog een echt natuurproduct is. Door zelfregulering en registratie van alle handelingen in zijn imkerij, kan de imker ten allen tijde bewijzen dat zijn produkt zuiver is. Het voedselagentschap, het FAVV, stuurt regelmatig controleurs op stap om bij de imkers enkele potjes honing aan te kopen ter controle. De meeste imkers die ik ken, hebben hier al wel van gehoord, maar nog niet zelf meegemaakt. Dit lijkt weer typisch Belgisch. Men maakt een mooie vooruitstrevende wetgeving met allerlei voorziene controlemogelijkheden, maar om daadwerkelijk te controleren is er waarschijnlijk weer geen geld. Ik vind persoonlijk dat elke imker minstens om de 2 jaar zo’n bezoekje zou mogen verwachten. Het is trouwens de bedoeling om ook in de toekomst een zuiver natuurproduct te blijven produceren. Ik heb wel vernomen dat men de laatste 5 jaar in Limburg geen slechte honing meer heeft aangetroffen. Houden zo!

Het tweede deel van de les ging over drachtplanten en de aanleg van een bijenvriendelijke tuin. Hier ben ik  natuurlijk al volop mee bezig. De Sophora, de Gleditsia en de Koelreuteria zijn ondertussen ook geplant. Het zijn bomen van ongeveer 3,5 meter en hopelijk kunnen ze snel  een meerwaarde betekenen voor mijn bijenstand. De lente gaat nu echt snel komen. De meeste jonge plantjes laten nu al hun jonge knoppen zien en tonen hiermee dat ze wel degelijk zijn aangeslagen. Ik ben bezig met een inventaris op te maken van de bijenplanten op mijn perceel en ik heb er zo’n 140 soorten staan. Qua foto’s zal ik de komendemaanden  dus wel wat werk hebben.sophora japonica

Mooie zonnige dagen

Eindelijk heldere dagen, wel koud, maar normaal voor de tijd van het jaar. De zon doet deugd. En niet alleen op ons vel. Ook de bijen genieten er van. De krokussen staan nu mooi open.

krokusbloeibij op krokusDeze bij heeft anderhalve minuut met haar kop naar beneden in de kelk gezeten. De voorraad nectar moet haar echt deugd hebben gedaan. Ik zag wel weinig bijen met stuifmeel binnenvliegen omstreeks 14u. Wellicht geeft de krokus weinig stuifmeel op dat moment. Morgen eens wat later op de dag gaan controleren.

 

 

winterakonietDe winterakonietjes in de tuin hebben zich toch weeral goed uitgezaaid. Zo wordt een tuin jaar na jaar mooier. En voller!

 

 

 

 

hazelaar, vrouwelijke bloemDe vrouwelijke bloempjes van de krulhazelaar gingen gisteren ook open. Onooglijk klein, maar toch nog altijd beter te vinden dan de nootjes in augustus. Tussen al dat krullend takkengeweld vol bladeren, zijn de nootjes immers moeilijk op te merken.

 

 

 

Zondag bij Florina in As een struikje meegebracht voor de bijen: Caryopteris x clandonensis – Grand Bleu ‘inoveris’. Met zo’n naam moet de plant wel spectaculair zijn. De baardbloem of Blauwe Spirea zijn andere benamingen die ik heb gevonden. De struik wordt ongeveer 1 meter hoog en bloeit met blauwe bloemen vanaf augustus. Dat zou prima moeten zijn voor de bijen. Het zijn vooral de laatste bloeiers in de natuur die zo belangrijk zijn om onze bijen goed door de winter te helpen. Om deze reden zoek ik momenteel naar de bijenboom, Tetradium danielli of Euodia hupehensis. Ook een fantastische bijenplant. Ik heb de bijenboom van mijn schoonvader vorig jaar verplant, doch een omgevallen canadapopulier heeft hem in het voorjaar doormidden geslagen en ik geloof dat hij nu helemaal dood is. Een bijenboom zou pas na 10- 15 jaar bloeien en om die reden had ik hem verplant. In het Genker plantencentrum heb ik er enkele zien staan voor prijzen rond 35-45 euro. Deze waren al vrij groot, maar ik ga toch nog even verder zoeken.

Imkercursus

Vandaag ging de les over imkermaterialen. Van de kast tot de honingverwerking. De lesgever had zeer veel materiaal meegebracht. Mijn eerste jaar zelfstandig imkeren heeft me echter reeds vertrouwd gemaakt met deze materialen. Maar het contact met de medeleerlingen is steeds een verfrissende ervaring. Volgende zondag is de maandelijkse vergadering van de Verenigde Taxanders en die handelt over koninginneteelt. Ook de jaarlijkse voorjaarsvergadering van de club wordt dan gehouden voor de lezing en er is me gevraagd om even te spreken over de wettelijke varroabestrijding. Er schijnt hierover nog al wat verwarring te bestaan en als dierenarts dien ik de situatie even uit te klaren. Ik ben wel van plan om even een kleine enquete te houden. Ik ben wel eens benieuwd welke en hoeveel imkers een bepaalde methode toepassen. Door volledig anoniem te werken, hoop ik een goed beeld te krijgen van de situatie. Hierover meer volgende week.

Ik hoop morgen, als de temperatuur  rond de 10 graden draait, enkele mooie foto’s te kunnen maken van de bijen op de bloeiende krokussen. Ik ga ook eens controleren hoever de wilgenkatjes al staan.

Verhuis bijenvolk

Vermits het deze week nog vrij zacht gaat blijven, heb ik zaterdag kast 7 naar Hulst gebracht. Vorig jaar zijn de 4 volken verhuisd op 20 februari bij een temperatuur van 5°C. Ze staan nu alle 5 naast elkaar in de bijenstal. Daar heb ik dan even gewacht tot het duister werd om de vliegspleet terug open te doen. Hierna zijn er nog wel een aantal naar buiten gekomen, maar ze zijn op een enkele na niet meer van de vliegplank af geweest. Ik had deze verhuis gepland tegen half maart, maar het weer was goed en nu kan er in Gerhagen nog een boom worden gekapt aan de lege bijenstal. In de loop van de maand mei kunnen dan de afleggers naar daar worden gebracht.

bain-marie, wassmelterbain-marie, wassmelterIk heb zaterdag ook nog 3 inox kommen gekocht voor de bain-marie. De bak werd gevuld met 5 liter water en de bakken met wasblokken. Na 45 minuten was het koude water op 90°C en na 60 minuten waren al de wasblokken gesmolten en op temperatuur. Vermoedelijk gaat dit prima werken om waswafels te gieten. Later zal ik dit eens proberen met de waswafelpers van de vereniging.

Imkercursus

Gisteren de derde les van de imkerscursus: Biologie en anatomie van de honingbij. Dit was natuurlijk niets nieuw, maar het gaat om de intentie. Ik ga élke les volgen én het examen afleggen. Ondertussen weer enkele nieuwe imkers gesproken en leren kennen. Ook dit is een belangrijk deel van het verenigingsleven.

Ik ben vandaag nog eens gaan kijken naar de bijenstand en zelfs bij dit overtrokken weer vlogen de kasten alle 4. Alle aanplantingen zijn momenteel aan het botten. Ik heb daarom even het lange gras en de natte bladeren verwijderd van de border. Die jonge aanplant wordt nu tenminste niet verstikt door het dode gras. Deze bedekking zal wel beschermen tegen vrieskou; maar door de natte ondergrond zouden de plantjes ook wel eens kunnen verstikken. En al dat plantenafval van vorig jaar zou toch maar dienen als bemesting voor de netels en distels. Het is wel veel werk, maar als ik bekijk hoe dit stukje grond van 30 are voor 2 jaar gans was overwoekerd met netels en distels, zijn we toch al ver gevorderd.

De nestkastjes heb ik ook gereinigd. Alle kastjes waren binnenin serieus vervuild met vogeluitwerpselen. Ze zijn dus in de winter allemaal gebruikt. Dat voorspelt veel goeds.

Thuis zijn ondertussen de perelaars en de rozen gesnoeid. Ik heb nog wel een berg liggen die moet worden gehakseld zodra het weer droger wordt. De appelboom, een Golden Delicious die was aangetast door kanker, heb ik verwijderd. Ook de Hypericumstruik heb ik tot op een 15tal cm weggesnoeid.

Stuifmeel

Gisteren heb ik de laatste 60 meter van de afwateringsgracht opengemaakt. Een serieuze arbeid met een simpele schep en ik heb dan vannacht ook prima geslapen. Vanmiddag ben ik dan even gaan kijken en het water is inderdaad al flink gezakt. Met dit weer wordt de tuinier echt ongeduldig! De bijen halen al volop stuifmeel. Op een minuut telde ik 59 bijen met stuifmeel aan kast 4. Dat is een stuifmeelkorrel per seconde! Mooie felgele stuifmeelkorrels, vermoedelijk van de hazelaar die overal in bloei staat. stuifmeel Maar dit is nog niet alles. Ik ben eens gaan kijken aan de reuzenwilg die een twintigtal meter van de kasten staat. Volgende week zou de bloei wel eens kunnen beginnen als het weer aanhoudt.wilgenkatjes We zouden dan een maand vroeger zijn dan vorig jaar, maar toen was het ook abnormaal lang koud.

Vorig jaar heb ik de kasten op 20 februari verhuisd en het was toen 5°C. Ik ga toch proberen om kast 7 naar de hoofdstand te verhuizen deze week. Ze kunnen dan meeprofiteren van de wilgenbloei. De stand bij mijn vader blijft dan leeg tot in de meimaand voor de afleggers.

 

Wegen kasten

Vandaag ben ik de bijenkasten nogmaals gaan wegen. Want meten is weten! Alleen kast nummer 4 is 500g lichter geworden. De rest heeft hetzelfde gewicht als op 1 januari. Met het voer zit alles dus nog goed. De bodemplaat, die nu los onder de bak ligt, geeft aan dat alle volken nog vooraan in de kast zitten. Kast 1 heeft echter geen mul op de bodemplaat. Ik hoor ze nog wel zoemen en ik zie geen massa dode bijen op de bodem liggen door de vliegspleet. Het zal dus wel normaal zijn. Deze kast heeft het meest schaduw en zal waarschijnlijk nog geen broednest zijn begonnen. Als het volgende week zachter weer wordt, zoals voorspeld, zal ik binnen 14 dagen de kasten terug wegen. Als de groei van het broednest op gang komt, zou het wel eens snel kunnen gaan met het reservevoer. Om de kasten te wegen gebruik ik momenteel een unster waar ik een metalen stripje aan heb bevestigd. Zodra de kast los komt van de bodem en dus het hoogste gewicht aangeeft, blijft dit stripje op die plaats hangen en kan ik dat aflezen. Ik hoef de unster dus niet meer op ooghoogte te gebruiken. De volgende keer te fotograferen natuurlijk. Om absoluut zeker te zijn dat ik over voldoende voer beschik, zou ik toch graag enkele pakken apifonda gaan kopen. Op het laatste moment nog beginnen in het rond te vliegen is niet zo prettig. Vorige week was ik al naar de AVEVE winkel te Mol-Ezaart gereden, doch daar bleek de winkel te zijn overgenomen door nieuwe uitbaters. Deze verdelen geen imkerprodukten meer en ik zie me dus genoodzaakt om naar Heusen-Zolder te rijden voor mijn aankopen in de toekomst. Dit is niet verder maar die winkel is niet elke dag open en dat maakt het soms wat moeilijker om te coördineren met een huisvisite. Tot half februari ben ik in elk geval nog safe.

 

Mede

Op de ledenvergadering van de Verenigde Taxanders kwam vandaag  de heer Jan Kuppens ons onderhouden over het maken van Mede. Sinds de les van vorig jaar die toen werd gegeven door de heer Roger Bertels, heb ik zelf al enkele keren een mede opgestart. De lesgever vandaag was zeer de moeite en zijn meegebrachte flessen om te proeven eveneens. Ik ga zijn recepten hier niet publiceren, maar zal de volgende maal zeker een ervan proberen waar ik hier dan verslag van zal uitbrengen.

Ik heb enkele interessante sites over mede gevonden:

http://www.gotmead.com/

http://www.debaldadigebij.nl/

mede.htm

meadmanl.html

Imkercursus

Zopas de tweede les gekregen. De bijenproducten. Met veel demonstratiemateriaal uitleg gekregen over de honing, pollen, propolis, koninginnebrij, was en bijengif. Met propolis ga ik dit jaar wel iets meer proberen. Misschien even een propolisrooster gebruiken om wat extra produktie te bekomen. Meer hierover volgt nog. De afname van pollen zie ik niet zitten. Dit gebruiken de bijen voor de voeding van hun larven, ongeveer 50kg per jaar zouden ze jaarlijks ophalen. Vermits ze in het voorjaar slechts een rand rond het broednest hebben zitten, denk ik niet dat ik ze van dit voor hun zo noodzakelijke voedsel ga beroven. Iedereen heeft het steeds over het tekort aan stuifmeel voor onze bijen en dan zouden we het hun nog ontroven.

Ook de produktie van de koninginnebrij gaat me enkele stappen te ver. De bijen hun koningin ontnemen om hun daarna zoveel mogelijk koninginnecellen te laten optrekken, die dan voor de sluiting van de doppen worden leeggezogen. Een jonge koninginnelarve doden voor enkele druppels levenselixir! Dat roept bij mij het beeld op van de magere uitgemolken koe die aan haar abnormale produktie bijna ten onder gaat. Ik beschouw mezelf nog veel te veel als natuurliefhebber en heb wegens de steeds toenemende schaalvergroting en industrialisatie van de landbouw, deze tak van de diergeneeskunde al enige jaren verlaten. Ook in de imkerij krijg ik koude rillingen als ik denk aan deze toenemende ‘industrialisatie’.

Wat ik zeker ook ga proberen is het bijengif. Bij een volgende opstoot van mijn ‘tenniselleboog’ gedurende 5 dagen, twee of drie bijensteken op de pijnlijke plek. Lijkt me wel griezelig, maar zou wel eens kunnen werken.

Was is een ander bijenprodukt, maar hiervan heb ik momenteel nog teveel nodig om nieuwe wafels te maken. Van enkele zeer oude wasblokken van een oom van mijn vrouw heb ik vorig jaar wat kaarsen gegoten. Deze was was nog afkomstig van bijenkasten die werden behandeld met ‘rare’ middeltjes tegen varroa. Vermits veel van die producten door hun vetoplosbaarheid in de was achterblijven en misschien zelfs opstapelen, hergebruikte ik die liever niet. Als kaars kan ik deze was echter wel nuttig aanwenden.

Eén ding werd echter wel duidelijk. De imkerij is veel meer dan een hobby. Ze kan worden beoefend in vele gradaties. Natuurbehoud, tuinieren, fruitteelt, houtbewerking, het imkeren zelf, natuurgeneeswijze, de verkoop van eigen producten en dan vergeet ik wellicht nog enkele zaken.

Nieuwe broedbakken

DSC06782.JPGGisteren heb ik de 4 nieuwe broedkamers afgewerkt. Ze zijn net als de andere kasten op kempische maat. Ze zijn gemaakt met multiplexplaten van 18mm.

 

 

 

 

 

 

DSC06784.JPGDe afstandhouders of bleddens dienen om de ramen op de exacte onderlinge afstand van elkaar te houden en van de wanden. Deze afstand noemt men de bijenruimte en werd voor het eerst door Langstroth (1810-1895) perfect toegepast. Indien in de bijenwoning ergens een opening is kleiner dan 5mm, wordt ze dichtgekit met propolis en indien er ergens een ruimte is groter dan 9mm, wordt ze dichtgebouwd met wasraat. Indien er nu overal een ruimte wordt tussengelaten van 5-9mm, zullen de ramen minder worden vastgebouwd en zijn ze makkelijker uit te heffen ter controle.

 

DSC06788.JPGDSC06783.JPGOveral dient de bijenruimte dus te worden gerespecteerd. De bleddens worden exact op de juiste plaats gezet met een raampje ter controle. De kempische kast is een dubbelwandige kast. Dit geldt alleen voor de voor en achterwand. Door de binnenste plaat wordt de ophangmogelijkheid voor de raampjes gecreëerd .

 

DSC06785.JPGDSC06787.JPGDe schroefgaten zijn voorgeboord en het boorgat iets verzonken. Met een restantje werd aan de zijkanten nog een draagrand geschroefd. Elke verbinding is ook nog gelijmd met houtlijm.

 

 

 

DSC06786.JPGZo zou de broedkamer er uiteindelijk komen uit te zien.

 

 

 

 

 

DSC06789.JPGDSC06790.JPGDe buitenkanten heb ik daarna geverfd met een grijsgroene kleur (wilde tijm) houtbeits. De beits is op waterbasis en veilig voor dier en plant volgens de opschriften. Ik heb wel gezocht naar een product met zo weinig mogelijk schadelijke additieven: slechts 20g/L VOS (vluchtige organische stoffen). Eenmaal droog hebben de bijen hier helemaal geen last van. De volledige binnenkant heb ik zo gelaten. De bijen werken dit volledig zelf af met een laagje propolis.