Inwinteren

Stilaan beginnen we aan de inwintering van de bijenvolken. Vermits we van de bijen een deel honing hebben afgenomen, geven we ze een suikeroplossing terug. Hiermee komen ze dan vlot de winter door. Maar de laatste jaren is het najaar nog interessant vliegweer voor de bijen. Als ik ze momenteel al een volledige portie wintervoer zou geven, raakt dat opgegeten voor de winter. Bijen die actief zijn, verbruiken meer. En vermits er in onze streken weinig te halen valt in het najaar, klopt hun verhaal niet meer.

Om dit enigszins op te lossen, geef ik ze nu nog maar mondjesmaat suiker. Te weinig om als wintervoer op te slaan, maar genoeg om actief te blijven. Pas eind september geef ik dan dagelijks suiker tot de kasten op gewicht zijn. Nu geef ik slechts tweemaal per week een half voerbakje of één liter.

Om de suiker op te lossen in water gebruikte ik vroeger een honingroerder. Deze inox staaf zat in een goedkope betonmixer van Hubo. Ik roerde zo 30 liter tegelijk. Maar vermits ik nu een automatische honingroerder heb aangeschaft, probeer ik deze even om de suiker op te lossen. De verwarming op 35 graden en 24 u roeren zou moeten volstaan. 25 kg suiker en 25 liter water voor een 1:1 oplossing. Later bij de echte inwintering gebruik ik een 3:2 oplossing.

Weekendje op de imkerij

Ik had de kids een weekendje beloofd in de caravan en nu was het zover. Op zaterdag heb ik de aardappelen gerooid terwijl de kinderen konden ravotten. Tegen de avond hielden we een kleine barbecue en als het begon donker te worden, snoepten we nog wat marshmallows.

Wachten op de marshmallows…

Tijdens de zondag heb ik dan de honingzolders van de volken weggehaald en verplaatst naar onder. Ik plaats ze op de bodem en zet de broedbak er op. Enkele honingramen die waren verzegeld, heb ik vervangen door leeg geslingerde ramen. De rest mogen ze nu verder naar boven dragen. Boven en rond hun broednest. Ik heb vroeger al aangegeven dat ik geen vliegplank meer gebruik. Ik heb ze namelijk allemaal omgebouwd tot een ‘muilkorf’ voor de bijenkast. Dit zou kunnen helpen tegen roverij. Roverij door andere bijenvolken, maar zeker ook tegen de hoornaars die gewoonweg te groot zijn voor de maasgrootte van 6 mm. Darren kunnen de kast nog wel verlaten langs de iets bredere spleet tegen de voorwand. Na de laatste honingoogst tot eind oktober blijven deze ter plaatsen. Het was tevens het moment om de strips Apivar te plaatsen in het broednest. Deze strips blijven gedurende tien weken ter plaats. Vorig jaar gaf deze varroabehandeling goede resultaten. Door de lange behandelingsduur ben ik weinig tot niet afhankelijk van de zomerse klimaatsomstandigheden en dat is wel anders bij veel andere zomerbehandelingen.

Stoomwassmelter

Vandaag begonnen aan het uitstomen van de slechtste honingraten. Honingraten met fouten, zoals opgeslagen stuifmeel of met darrenraat smelt ik nu al. De mooiste zijn opgeslagen tot volgend jaar. Ze zijn eerst 2 dagen in de vriezer geweest om alle wasmotlarven te doden, wellicht gaan ook eitjes van de wasmot op deze manier dood. Ik heb in elk geval nog nooit aangevreten honingramen gehad na een vriesbehandeling. Als ze niet zijn ingevroren en dadelijk in afgesloten containers worden geplaatst, schiet er na de winter niet veel meer over. Dan vieren de wasmotlarven de ganse winter feest in de compleet afgesloten bakken. Bladeren van de walnootboom in de bakken leggen, helpt wel maar zeker geen 100%. En azijnzuur in aparte bakken met telkens 12 honingramen vind ik nogal omslachtig. De diepvriezer draait per slot maar enkele dagen en dat kost ook geen stukken van mensen.

Ondanks de gietende regen de wassmelter toch maar buiten gezet.

.

Zo zitten de ramen ingepaktin een jutezak
En zo komen ze er uit

Propolisproductie

Juli is een goede maand om propolis te oogsten van de bijenvolken. De volken beginnen zich stilaan klaar te maken voor de winter en plakken hun woning nu extra goed dicht. Elke reet of kier wordt dichtgekit met propolis. Vermits ik omstreeks 21 juli begin met de zomerbehandeling tegen de varroamijt, moet de propolis hiervoor nog worden ontnomen. Er mogen evenmin als in de honing bestrijdingsmiddelen terechtkomen in de propolis. Ik heb begin juli op elke kast het dekplastiek vervangen door een insectengaas. Bij de start van de varroabehandeling wordt dit gaas weer vervangen door plastiek. Het gaas is dan dichtgekit met zuiver propolis. Hoe ik hier verder mee handel, beschrijf ik binnen enkele weken.

Drooglikken geslingerde honingramen

Gisteren en vandaag ben ik begonnen met het opzetten van de honingbakken om de ramen te laten drooglikken door de bijen. Ik gebruik alle productievolken van een stand waardoor ze minder neigen tot roven. Ze krijgen namelijk allemaal tegelijk enkele honingbakken. Ze krijgen deze ook pas ’s avonds als ze allemaal rustig binnen zitten. Mijn dertien productievolken hebben allemaal nog een honingzolder behouden die ze mogen voldragen in juli. De vier volken in Gerhagen kregen boven deze honingbak een voederplank met voedergat. Daar bovenop een lege honingbak en dan nog drie honingbakken vol leeg geslingerde ramen.Door de voederplank en de lege honingbak beschouwen ze dit niet meer als hun eigen nest en dragen ze hier geen nectar naartoe. Ze beschouwen het eerder als een verlaten nest dat ze kunnen leegroven. Maar dat doende, likken ze wel de ramen droog. Na twee dagen verwijder ik deze honingramen en hang er weer andere in voor twee dagen. De droog gelikte ramen zet ik nog even terug in mijn plastic bakken. Ze moeten na het drooglikken eigenlijk nog even ingevroren worden om wasmotvrij te worden. Maar mijn vriezer zit nog volledig vol met alle uitgesneden darrenraat die ik dit jaar heb uitgesneden. Darrenraat is net als zegelwas door de bijen volledig nieuw aangemaakt en dus vrij van bezoedeling. Bezoedeling van pesticiden uit de natuur of varroabestrijdingsmiddelen van de imker. Ik smelt deze was dus samen om hier volgend jaar de nieuwe honingwaswafels mee te gieten. Vermits de zegelwas nu pas is uitgelekt (nog eens 17 kg honing), kan ik morgen deze was smelten en is de vriezer leeg om honingramen in te vriezen.

Een honingbak, daarbovenop een lege en dan nog drie om leeg te likken.

Ik vries alleen de mooiste honingramen in. Ongeveer 150 stuks. Deze heb ik volgend jaar nodig. De iets slechtere gaan eind juli onder de volken en worden pas in maart gesmolten. De slechtste, met darrencellen, met stuifmeelopslag, of beschadigde ramen worden dadelijk gesmolten. Gesmolten honingramen leveren was voor de broedramen van volgend jaar.

Gesmolten broedramen leveren dan weer de was voor kaarsen of als tweede keus voor nieuwe broedramen. Want ik verkies nog steeds de was van mijn eigen broedramen boven aangekochte waswafels. Ik weet van mijn eigen broedramen tenminste met welke producten de was in contact is geweest.

Ik ben vandaag ook begonnen met het afschuimen van de honing in de rijpervaten. Na afschuimen tap ik de honing in zakken van 15-17 kg die ik met een afsluit met een strap en de zak gaat in een gesloten honingemmer. Deze emmers staan dan in de kelder gestapeld om één voor één te worden opgepot. Telkens weer slechts een dertigtal glazen potten tegelijk.

Honingoogst

Dit weekend de grote honingoogst gedaan. De lindes zijn op de meeste plaatsen zo goed als uitgebloeid. Er zitten nog wel enkele bloemetjes op de bomen. Ook op de kastanjes staan maar enkele bloemaren meer. Om de volken toch nog voldoende ruimte te geven, heb ik een bak met de slecht verzegelde ramen laten staan. Enkele volken hadden de drie bakken volledig verzegeld en die heb

ik pas een bak leeg geslingerde ramen gegeven. Deze enkele honingbak mogen ze nu houden tot 21 juli. Zijn de ramen dan verzegeld, worden ze geslingerd. Ze krijgen dan de lege of niet verzegelde ramen in een bak onder de broedbak. Eind juli is ook het moment om de zomerbehandeling tegen de varroamijt te starten.

Gisteren heb ik op vier uur alle ramen afgehaald. Dankzij de beesweeper gaat dit zeer vlot. Vandaag had ik zeven uur nodig om alle ramen te slingeren. Resultaat is nog niet allemaal gewogen, maar ligt toch boven de 250 kg. Het vochtgehalte is naar mijn mening spectaculair: 16 %RV.

Binnen twee dagen kan ik de vaten afschuimen. Alle deeltjes die niet zijn tegengehouden door de dubbele zeef, komen langzaam boven drijven. Dan kan dit witte schuim gemakkelijk worden verwijderd. Ik giet dan een deel in de automatische roerder en na enkele dagen kan ik dan de eerste potten vullen.

Enkele emmers met ca. 17 kg honing elk. Elk recipiënt wordt voorzien van een lotnummer. Ik gebruik hiervoor de datum van het slingeren. Dit nummer komt later ook op elke honingpot.

De mierenleeuw is weer actief

<a href="http://”&gt;https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429305

In mijn bijeenhal staan de kasten op een hoogte van 40-50 cm boven de grond. Toch slagen er nog steeds veel mieren in om de kasten te bereiken. Als we volgende maand beginnen met het geven van wintervoer, kunnen ze meesnoepen van de suikeroplossing. Sommige imkers proberen op alle mogelijke manieren deze snoepers te bestrijden. Zelf hou ik me daar niet mee bezig. De natuur voorziet zelf in allerlei oplossingen. De kasten staan onder een afdak en de bodem bestaat uit los zand. Dat is de perfecte plaats voor de mierenleeuw om zijn vallen op te zetten. Onder mijn kasten zijn honderden valkuiltjes van de mierenleeuw. Volgens mij is dit weer een perfect voorbeeld van de natuur die streeft naar een evenwicht. Als er veel voedsel is voor de mier, verschijnt deze bijna automatisch. Maar als er veel mieren zijn, zullen ook de predatoren verschijnen die op de mieren jagen.

15 juni 2020

De lindebomen staan nu volledig in bloei. Nog  een tweetal weken en het is weer voorbij. Als de zilverlinde in mijn straat is uitgebloeid, dat is de laatste hier in de buurt, wacht ik nog een week en dan wordt er voor de laatste keer honing geoogst. Nu de corona-lockdown achter de rug is, werd het echter zo druk in de praktijk dat ik het even niet zag zitten om tussentijds wat honing te oogsten. Normaal geef ik de volken hiermee voldoende ruimte. Nu heb ik echter vorig weekend alle volken een derde honingzolder gegeven en ze hebben nu de ruimte om de lindenhoning op te slaan. De meeste volken hebben ondertussen ook al een nieuwe koningin of ze zijn er mee bezig. Een vliegbij die nectar ophaalt, is al een drietal weken oud en sinds de leg van het eitje zijn er dan al zes weken verstreken. Na half juli was vroeger de lindebloei voorbij en er werd geslingerd op 21 juli, onze nationale feestdag. De werkmens had dan een extra vrije dag om zich hier op toe te leggen. Daarom verwijder ik systematisch elke koningin die ik tegenkom vanaf begin juni. Haar nageslacht kan dan tot half juli zorgen voor de honingopbrengst en in de tweede helft van juni tot half juli hebben ze ook nog eens weinig broed te verzorgen en kunnen ze zich meer bezig houden met de opbouw van hun voorraden. Ik ga niet op zoek naar de koningin voor half juli. Pas dan wordt ze actief gezocht en verwijderd.De meeste van mijn volken hebben dan echter al een jonge koningin aan de leg. Via deze koninginnenkweek uit redcellen en standbevruchting zorg ik sinds 2004 jaarlijks voor nieuwe koninginnen. Via broedafleggers verdubbel ik zo sinds 2009 ongeveer elk jaar het aantal volken die ik inwinter. De volken komen op een enkel na prima uit de winter en alleen de beste hou ik aan als productievolk. Volken die het voorbije jaar goed hebben gepresteerd. Als productievolk heel rustig waren, veel honing haalden en sterk uit de winter kwamen. Of als jongvolk snel opgroeien met mooie volle platen plat verzegeld broed en dan sterk uitwinteren. Af en toe haalde ik ergens een zwerm op en die werd op dezelfde manier aangehouden. Ook enkele zwarte koninginnen heb ik vorig jaar binnengehaald. Volgend voorjaar krijgen ze alleen een honingzolder als ze sterk uitwinteren en dit jaar voldoen. Door alleen de 50% beste aan te houden, voel ik het tenminste aan alsof mijn bijenstand steeds verbeterd en de bijen ook prima zijn aangepast aan de plaatselijke omstandigheden. Ik ga niet op reis met de bijen, maar pas de plaatselijke fauna zoveel mogelijk aan. Ook dit jaar zal de honingproductie per kast gemiddeld 40 kg bedragen. De uitschieter van 60 kg zit op rozen en de achterblijver met 20 kg mag zich al zorgen maken voor volgend jaar.

Ook vandaag weer waren op de twaalfde dag enkele doppen uitgelopen in een te controleren volk en alle andere doppen open geknaagd. Het volk is dus tevreden met haar toestand en hoe zou ik trouwens een betere koningin kunnen herkennen? Laat staan ze een beter larfje of eitje geven. Zij zelf selecteren al veel langer dan 2004.

Crème honing

Toen ik jaren geleden begon met imkeren, werd me geleerd om de honing dagelijks te roeren met een houten stok tot de honing begon te kristalliseren. Hard worden, zeg maar. Als je maar genoeg en intens genoeg roerde, was de honing wel hard maar smeerbaar. Zonder scherpe kristallen dus. Die houten stok werd op een bepaald moment vervangen door een RVS roerstaaf. De hygiëne ging er duidelijk op vooruit. Maar het stootte me tegen de borst dat het rijpervat zolang slecht was gesloten en dat er dagelijks lucht werd ondergeroerd terwijl de vluchtige aromatische stoffen ontsnapten. Vaak werd de zomerhoning geroerd van juli tot een stuk in september. Ondertussen stond het rijpervat wel in een koele kelder maar ging er toch veel goeds van de honing verloren volgens mij.

Ik heb dan ook lang geijverd om de honing zo weinig mogelijk aan de lucht bloot te stellen en hem nog vloeibaar in de potten te doen. En werd hij vast, diende je er de kristallen maar bij te nemen. De kwaliteit van de honing was dan tenminste nog steeds even hoog.

Onlangs heb ik echter besloten om een creaming toestel aan te schaffen. Dit toestel roert de honing automatisch in een afgesloten RVSvat. Computergestuurd roert het de honingmassa 15 minuten waarna er 60 minuten wordt gerust. En dit gedurende twee of drie dagen. Het toestel roert rustig door de honingmassa en het vat blijft ondertussen gesloten. Ik heb de voorbije drie dagen mijn eerste lot laten roeren en nu ingepot. De honing is enorm smeuïg. Ik heb nog geen idee waar de voorkeur van de kopers naar uit zal gaan. Maar ik bied vanaf heden dus ook een hoogwaardige crème honing aan naast de vloeibare. Ieder zijn meug dus.