De zomerhoning is geoogst.

De voorbije week is de laatste honing van dit jaar binnengehaald en geslingerd. Ik had dit jaar bijendrijvers geplaatst en de volgende dag alle honingzolders mee naar huis genomen. Op 13 productievolken stonden in totaal 41 honingzolders. Na het slingeren heb ik bij elk volk en bij de broedafleggers een honingzolder vol geslingerde honingramen opgezet. Ik ga de bijen dit jaar laten overwinteren op anderhalve bak, maar de honingzolder bovenop in plaats van onderaan zoals ik vroeger deed. De broedafleggers zaten op 6 tot 8 ramen. De rest van de broedkamer heb ik aangevuld met waswafels. In juli en augustus worden de bijen nu tweemaal per week gevoerd met lichte siroop. Deze lijkt wel iets op nectar en hierdoor bouwen ze de laatste wasraten nog mooi uit. Hopelijk kunnen ze na deze drachtpauze nog wat uit de natuur halen en kan ik ze op gewicht invoeren in september.

De koninginnenafleggers zelf heb ik gisterenavond van stand gewisseld. Gelukkig liggen de twee standen slechts een vijftal kilometer van elkaar. De kasten vervoeren bij 30 graden is normaal niet zo ideaal. Maar met een open bodem en een gaas op de bovenkant is dat prima verlopen. Ik heb ze dan overgehangen van hun zesramer naar een grote bak en ook een leeggeslingerde honingzolder opgezet.

De honingramen die ik niet heb teruggegeven, zijn de voorbije dagen allemaal gesmolten om de was te recupereren.

Tellen varroabesmetting

Vijf dagen geleden heb ik koninginnenafleggers gemaakt van de productiekasten. Deze volken maken nu een nieuwe koningin aan. De bijen doen dat door een aantal eitjes of larven uit te kiezen als toekomstige koningin. Ze maken zogenaamde redcellen aan. Het is echter wel de bedoeling dat de bijen vanaf het eerste moment de larve uitsluitend het hoogwaardige koninginnenbrij voeren. Daarom is de keuze van een larve minder geschikt. Beter is dat de bijen deze redcellen aanmaken op cellen die nog maar een eitje bevatten. Zo krijgt de larven vanaf het eerste moment het juiste koninginnenvoedsel toegediend. Uit eigen ervaring weet ik dat deze koninginnen uit redcellen toch van hoge kwaliteit zijn. Om zeker te zijn dat de bijen de juiste keuze maken, want ze willen natuurlijk zo snel mogelijk een nieuwe koningin, verwijder ik na 5 dagen alle doppen die al zijn gesloten. Doppen worden immers gesloten op dag 9 en bijgevolg zijn die gesloten doppen aangemaakt op larven en niet uit eitjes.

De volken hebben geen koningin op dit moment en tijdens de eerste 9 dagen is er nog open broed met broedverzorgende bijen. Dit is dus eigenlijk het ideale moment om nog snel even een varroatelling te doen op een staal van 300 bijen. Hiervoor zijn hoofdzakelijk broedverzorgende bijen nodig waar de meeste varroamijten zich op bevinden. Ook de koningin mag niet in het staal terecht komen.

Deze telling kan gebeuren met bloemsuiker, maar uit onderzoek is gebleken dat deze bijen ook sterven korte tijd na de staalname. Vermits een alcoholwash iets betere resultaten geeft kies ik hiervoor. Als alcohol kies ik voor een ruitenwisservloeistof die na filtering wordt gerecycleerd. Maar uiteindelijk blijft het een geklieder en daarom probeer ik ook de derde mogelijkheid. De bijen verdoven met CO2. Het is mogelijk met CO2pompjes uit de fietsenhandel maar ik koos voor de spuitfles uit de keuken. Standaard werken deze met NO2 maar dit is echter een dodelijk gas voor de bijen. De CO2 patronen van 8g voor mijn luchtpistolen passen echter perfect en na het monteren van een pipetje op de spuitfles kon ik de test aanvatten. Voor mij is deze test geslaagd. De staalname is veel zuiverder dan met bloemsuiker of alcoholoplossing en de bijen werden snel wakker. In de literatuur vind ik wel dat deze bijen toch ook wel wat schade oplopen en sneller verouderen, maar het minder geklieder blijkt een enorm voordeel.

In volgend filmpje dat ik op YouTube heb geplaatst, is alles een beetje verduidelijkt. https://youtu.be/wdSFHNJrhH4

Eind Mei 2026

We zijn bezig aan een serieuze hittegolf momenteel. Vorige week zijn alle acaciabloemen van de bomen geregend terwijl de bijen niet buiten konden uitvliegen. De voorjaarshoning is vorige week geslingerd en ondanks de tijdelijke drachtpauze, maar ook door de extreme temperaturen boven 30 graden, heb ik besloten om elk volk een extra honingbak te geven. Meestal doe ik dat toch begin juni, maar het lijkt dit jaar weer allemaal iets vroeger te gebeuren. Volken die twee honingbakken hadden, kregen een derde en die er al drie hadden, kregen een vierde. Allen met uitgeslingerde ramen aangevuld met waswafels. Terwijl ik die extra honingbak gaf, heb ik ze ook even gecontroleerd op zwermneiging en een enkele koningin die zich in het verleden goed wist te verbergen, heb ik ook gemerkt.

https://youtu.be/d5p3fZWR9s4?is=mTmyVhXVUlolx_rs

De nieuwe muilkorven waren ze zeer snel gewend. Maar de bovenstaande hoornaarval heb ik wel terug tijdelijk verwijderd. Het is niet de bedoeling dat een koningin die op bruidsvlucht wil, hierin terecht komt. Ook darren vliegen zich hierin ten ongeluk. Na de zomeroogst, half juli, zijn de bruidsvluchten ten einde en begint normaal ook de darrenslacht. Dan kan ik de geïntegreerde hoornaarval op de muilkorf plaatsen.

De jonge volkjes, de broedafleggers, heb ik na 24 dagen behandeld tegen de varroamijt en nu na 30 dagen zijn de meesten in het bezit van een leggende koningin die ik heb gemerkt. De afleggers waar ik nog geen eitjes vond, zal ik volgende week terug controleren. Soms gaat een jonge koningin wat later op bruidsvlucht, zeker met het voorbije slechte weer en daarom wachten we nog wel even.

Ondertussen heb ik het ganse bloemenperceel ingezaaid met de zonnebloempitten van vorig jaar en sinds enkele dagen zijn die massaal gekiemd. Ik heb nu daarover nog een hoeveelheid Phacelia en Tagetes bijgezaaid. De zonnebloemen worden nu normaal niet meer weggeconcurreerd. Althans dat is de bedoeling.

Broedafleggers maken.

Om de opkomende zwermneiging iets in te perken, maak ik van elk bijenvolk een broedaflegger. Door twee ramen broed met de opzittende bijen en een raam voer uit het volk te halen en te vervangen door verse wasraten, wordt het volk iets kleiner en krijgen ze ook meer ruimte. Het is natuurlijk heel belangrijk om de koningin niet mee te geven in de broedaflegger. We hebben wel de opzittende broedverzorgende bijen nodig om het broed te verzorgen. Dit zijn nog jonge huisbijen. Maar hiervoor bestaat een simpel trucje.

We vegen alle bijen van de betreffende ramen en plaatsen daarna deze aflegger boven op de honingbakken gedurende een half uur ongeveer. Dit broed trekt de broedverzorgende bijen uit de onderste broedbak letterlijk naar boven. Daarom noemt men deze methode ook een broedzuiger. Mochten er toch niet genoeg bijen in de aflegger terecht komen, is het nog altijd mogelijk om enkele ramen bijen uit de honingbakken bij te geven.

Vermits er alleen jonge huisbijen in deze aflegger zitten en geen vliegbijen, blijft de hoeveelheid bijen goed op peil. En er moet vooral veel verzegeld broed op deze ramen zitten. Dan worden er de volgende 12 dagen ook veel nieuwe bijen geboren. Het gebrek aan vliegbijen impliceert wel dat deze aflegger goed moet worden gevoerd vermits er geen nectar of stuifmeel binnenkomt de eerste dagen.

Op mijn YouTubekanaal heb ik weer een filmpje geplaatst over deze actie. https://youtu.be/k-QI4BW7pVQ?is=Khq61dRD-kZYPyfH

4 april 2026

Naast de paarse is er ook een gele dovenetel.

Lamium galeobdolum
Krentenboompjes (Amelanchier lamarkii)
De blauwe bes (Vaccinium corymbosum)
De kruisbes (Ribes uva-crispa)

We zijn begonnen met het poten van de aardappelen. Vandaag als eerste de Lady Christ’l, een vroege soort. Hierna volgen nog Valery, Trésor, Violet Sun. En als latere soorten Charlotte, Melody en Pink Love.

De voorbije week heb ik bij de bijenvolken gedurende drie dagen de vrije mijtenval geteld. Op dit moment is dat natuurlijk zeer laag of zou zo moeten zijn. Bij één volk telde ik één gevallen mijt en bij de andere volken geen enkel. Deze controle doe ik elke maand om zodoende een quotering te kunnen geven aan de volken. Ik kweek alleen verder van de beste volken. Varroabesmetting, uitwinteringssterkte, honingdracht, goedaardigheid vind ik allemaal zeer belangrijk. Het volk met de ene gevallen varroamijt krijgt sowieso al een kruisje op haar fiche. Uitwinteringssterkte beoordeel ik volgende week. Hoe minder kruisjes, hoe beter voor mijn standselectie.

Lammetjesdag

Gisteren liepen er drie nieuwe lammetjes in de wei. Nog slechts 1 ooi wacht op verlossing. Drie op één dag is wel zo makkelijk. En dan hebben ze weldra een groepje om samen te ravotten.

Schimmel bokje wordt later zo grijs als de moeder.
Bruin x bruin geeft natuurlijk ook bruin.

De zwarte ooi stond op stal en daar is het licht niet denderend. Het lammetje lijkt wel heel donkerbruin, neigend naar zwart. Foto maken was nu niet mogelijk.

De ganzen leggen weer allemaal tezamen in 1 giga-nest. We hebben ze maar weggehaald want 20 eieren zonder broedsheid wordt alleen maar een stinkende kwestie. Laat de wafels dus maar komen!

Nieuwe bloempjes

Onlangs had ik de paarse dovenetel aanzien voor hondsdraf maar nu zet ik ze hier achter elkaar. De hondsdraf groeit vaak in de buurt van brandnetels en dat is maar goed ook. Om de tintelingen van een brandnetel ervaring te verzachten volstaat het om enkele gekneusde bladeren van de hondsdraf over de plek te wrijven. Ook tegen insectenbeten is het plantensap effectief.

De paarse dovenetel
Hondsdraf (Glechoma hederacea)

Maar ook de bessen beginnen aan hun bloei. De honingbes heb ik al getoond en vandaag vond ik de eerste bloeiende rode bessen.

Rode bes (Ribes rubrum) ras: Jonkheer van Tets

Vandaag in de tuin de eerste Aziatische hoornaars gevangen. De Cameliastruik met zijn enorme bloemen is een echte hoornaarlokker. Ze zitten graag aan de nectar in de bloemen maar kunnen natuurlijk ook genieten van de vele andere insecten op de bloemen. Het is me al een paar jaar opgevallen en ik zou bijgevolg niet aanraden om Cameliastruiken aan een bijenkast te planten. Je wil een hoornaarkoningin in het voorjaar echt niet de weg wijzen naar je bijenstand.

Crémehoning afvullen

Vandaag was het iets frisser en de bijen vlogen tijdens de voormiddag niet. Een ideaal moment om nog een paar volken te verplaatsen naar hun nieuwe imker. Met de geplande heupoperatie zag ik het niet zitten om dit voorjaar mijn overtal bijenvolken te verenigen. Een voorjaarsvereniging van twee groot uitgewinterde volken levert steeds veel voorjaarshoning op. En wilgenhoning die van nature zeer zacht kristalliseert, verkoop ik normaal al vroeg in het jaar als ‘primeur-honing’. Maar vermits grote voorjaarsvolken ook snel zwermneiging vertonen, heb ik er dit jaar maar van af gezien om te verenigen. Ik heb een aantal volken weggegeven en behoud er voor dit jaar slechts 13. Twaalf en een dertiende als reserve.

Vermits er volgende week weer mooi weer wordt voorspeld, heb ik even de boswilgen bekeken en hiervan verwacht ik volgende week al dracht. Weliswaar nog maar een begin, maar de eerste vrouwelijke katjes geven al nectar en enkele mannelijke wilgen vertonen al de eerste geelverkleuring van hun katjes. De honingzolders zullen dus ongewoon snel terug op de kasten worden gezet. Normaal verwacht ik deze bloei pas binnen 2 – 3 weken maar het weer zit blijkbaar mee op dit moment.

De crémehoning was vandaag na 48u roeren ook klaar om in potten te doen. Hiervoor ent ik een emmer zomerhoning met 10% fijn gekristalliseerde wilgenhoning. De temperatuur van het mengsel wordt eerst op 35°C gebracht. Dit duurt slechts een paar uur waarna de verwarming stopt. Tijdens de afkoeling wordt er dan elk uur gedurende een kwartier geroerd. De fijne kristallen van de voorjaarshoning worden zo gebruikt als kristallisatiekernen in de zomerhoning die hierdoor ook fijn kristalliseert. De afgetapte honing had nog een eindtemperatuur van 17°C. De potten zelf bewaar ik dan tot de verkoop in een klimaatkast bij 15°C.

Stroomvoorziening elektrische harp

Om de elektrische harpen van 12V stroom te voorzien, gebruik ik een autobatterij. Deze kan gemakkelijk een week worden gebruikt alvorens terug op te moeten laden. Maar vorig jaar heb ik op de stand in Gerhagen de batterij aangesloten op een zonnepaneel met mppt-omvormer die de batterij opgeladen houdt.

Dit 200W paneel had ik nog liggen.
In deze box had ik twee accu’s van een scootmobiel geplaatst.
Vermits de generators van vorig jaar nog geen lichtsensor hadden, was in deze box een 12V timer gemonteerd.

Dit systeem werkte zo goed dat ik dit jaar ook op de andere stand met elektrische harpen ga werken. De harpen zijn ondertussen al klaar en nu heb ik ook de rest klaargemaakt. De omvormer en de batterij zijn weer in een kist gemonteerd. Het zonnepaneel wordt later in het seizoen op een rek geschroefd en de kist kan daar dan onder.

Onder het deksel heb ik nu verluchtingsgaten voorzien met insectengaas en verder ook nog een kijkglaasje voor de leds van de omvormer.

Deze tweede box is dus beter bestand tegen nat weer en indringende insecten.

Winterplanttijd

De winter is het ideale moment voor veel bomen en struiken om te worden aangeplant. Elk jaar probeer ik zo wel iets te verbeteren aan het nectaraanbod voor de bijen. In november heb ik zo bij Natuurpunt weer enkele planten aangekocht. Dit jaar ging ik voor Cornus mas (rode kornoelje), Euonymus europaeus (wilde kardinaalsmuts) en Tilia cordata (winterlinde).

Vandaag ben ik weer wat gaan ophalen. Deze keer gevonden op tweedehands. Heptacodium miconioides (zevenzonenboom) en Tetradium daniellii (bijenboom). Deze bloeien allebei wat later in de zomer en zijn bijgevolg een goede aanvulling in het bijendieet.

Ik heb van elk 10 exemplaren kunnen aanschaffen. De sering op de voorgrond kreeg ik er gratis bij.

Het was vandaag weer een dag met temperaturen boven 10°C en de bijen vlogen mooi uit. En de hazelaars laten nu bij dit droog, zonnig weer ook hun eerste stuifmeel los.