Nieuwe kasten

Deze keer niet over bijenkasten, maar een berichtje over nestkastjes. Vermits ik nog wat cederhout op overschot had en vele kastjes versleten waren, heb ik enkele nieuwe gemaakt.

Mezenkastje in multiplex is op het einde van zijn loopbaan.
Boomkleverkastje is bewerkt door een specht.
Nieuw mezenkastje in red cedar.
Nieuw boomkleverkastje in red cedar. Het mezenkastje op de achtergrond was nog degelijk.
Vermits de bosuilkast ook was uiteengevallen heb ik deze cederhouten kast gehangen. Deze is wel aangekocht.
Tegelijkertijd heb ik ook een kast aangeschaft voor een eventuele steenuil.

De meeste van de tientallen kastjes worden bewoond door meesjes, maar de boomklever had het zijne in gebruik en ook de roodborstjes gebruikten hun kastje. De bosuil is dit jaar niet teruggekeerd maar de kast was al beschadigd aan het dak. Daarom nu een nieuwe.

Het roodborstkastje.

Ik zie tegenwoordig ook eekhoorntjes. Waarschijnlijk komen ze af op de tientallen hazelaars die ik heb aangeplant. Daarom maak ik deze week ook nog een kastje voor deze rode noteneters.

Maar naast vogels verschaf ik ook nestgelegenheid aan andere insecten dan bijen. Maar zelfs een merel gebruikt jaarlijks dit insectenhotel. Een echte all-in dus.
De Warrekast is voor mij ook een insectenhotel. De zwerm die er vorig jaar introk, had dit jaar wel nood aan uitbreiding. En achter de deurtjes van de kijkglazen woont een mierenkolonie. Vorige week werd de ingang nog verkend door een doodshoofdvlinder. Spijtig genoeg sloeg hij op de vlucht toen ik hem wou fotograferen.

Regenseizoen 2021

Vanmiddag even een controle gedaan aan de bijenstand. Enkele kasten stonden op houten paletten en blijkbaar is dat iets te laag. De vlieggaten zaten onder water en de bijen konden niet meer naar buiten. Ik heb dan maar enkele stenen op de paletten gezet en daarop de kasten. Door het extra gewicht voorkom ik ook dat de paletten met kasten gaan wegdrijven. De schapen hebben zich teruggetrokken op een hoger stukje weiland en zijn oké. De moestuin heeft zich ook teruggetrokken. Onder het wateroppervlak. Deze is voor dit seizoen hopeloos verloren. Vorig jaar te droog en nu te nat. You win some en you loose some. Dit jaar geen aardappelen, uien of courgetten.

Mijn koningin is geknipt voor de job…

Ik zoek nooit actief naar de koningin in een volk. Als ze niet wil gevonden worden, laat ik dat aan haar. Is het een fiere dame zal ze zich wel tonen. Als ik haar tegenkom, zet ik haar alvast even opzij in een kooitje. Ze kan dan niet meer worden gekwetst tijdens de verdere kastcontrole. Is ze nog niet gemerkt, kan ik dat alsnog doen. Elk jaar krijgt een koningin een nieuwe kleur. Dit jaar is het weer wit. Ik heb al enkele cycli doorlopen en telkens blijkt weer dat wit de meest opvallende kleur is om de koningin te merken. Vanaf dit jaar ga ik dus elke koningin steeds merken met een witte kleur. Vermits ik toch een kastnotitie gebruik, weet ik perfect of in dat volk een gemerkte koningin zit. Kom ik dan een ongemerkte tegen weet ik steeds dat het een jonge is. Ik vervang elk jaar al mijn koninginnen en hoef dus niet via de kleur te weten hoe oud ze is.

Maar naast het merken met een kleurstip op het borststuk, knip ik ook steeds een vleugel weg. Dit stuk is bij een insect compleet gevoelloos. Het is als wijzelf onze nagels knippen. Als de koningin dan wil vertrekken met een zwerm, valt ze enkele meters voor de kast op de grond. De zwerm die zich ondertussen heeft neergezet, merkt vrij snel dat ze niet is gevolgd en de bijen gaan allemaal terug naar hun kast.

Vandaag is dit gebeurd. Ergens in een zeer groot volk heb ik een belegde zwermdop gemist. Op de negende dag na de eileg, wordt de moerdop verzegeld en de volgende dag, bij mooi weer, vertrekt de oude koningin met een groot deel van het volk. Ze weet dat er dan een week later, op dag 16 een nieuwe koningin wordt geboren. Ik kreeg dus een telefoontje dat er een zwerm begon uit te vliegen aan een van mijn kasten. De lucht is dan compleet gevuld met rondvliegende bijen. Fantastisch mooi om te bekijken. Ik heb de man gerust gesteld en gezegd om ervan te genieten. Na enige tijd zouden de bijen zich ergens in een bol verenigen om nog even later terug naar de kast te vliegen. Ik kwam wel eens langs tijdens mijn drukbezette dag.

Toen ik dan een uur later arriveerde, werd me verteld dat ik alles juist had voorspeld. De bijen waren ondertussen allemaal al terug in hun kast getrokken. Tijdens het gesprek had ik echter al een klein trosje bijen opgemerkt een tweetal meter voor de bewuste kast. Hierop vertelde ik tegen de man dat we nu de koningin gingen zoeken. En ondertussen greep ik haar uit het trosje van een tiental bijen. Alsof er een wonder was gebeurd, werd ik aangestaard.

De koningin is ondertussen in de bijenhemel en binnen zes of zeven dagen, bij het horen van een tuter, ga ik alle overige zwermcellen weghalen. De bij die het tutend geluid produceert, is de nieuwe, pas geboren koningin.

En dat is de reden waarom ik mijn koninginnen knip. De bijenvolken mogen af en toe wel eens zwermen, maar ze veroorzaken geen overlast in de buurt. En mijn volken verjongen zichzelf zonder zich te verzwakken.

Controle bijenvolken

Het voorbije weekend heb ik de volken nagekeken. Ik geloof niet meer in het koudeverhaal. De bijen kunnen heus wel hun broednest warm houden. Maar ik ga natuurlijk geen volk openen om niks te doen op dit moment. Na drie weken moest ik de verzegelde darrenramen uitsnijden. En het was meer dan tijd. Althans in de grootste volken. Slechts in 1 van de 14 kasten met een honingbak was het darrenraam slechts voor de bovenste helft uitgebouwd. En in nog eens 3 kasten was het raam nog maar voor de helft verzegeld. Maar in al de andere heb ik wel degelijk een gans raam, Kempisch formaat, verzegeld darrenbroed uitgesneden. Mocht ik dit hebben uitgesteld, was de toekomstige varroschade misschien niet te overzien. En ik heb ook kunnen vaststellen dat het maken van een eenraamsaflegger volgende week in elke kast kan en ook moet gebeuren. Ze hebben allemaal nog een voerraam links en rechts in de kast en een kleine voederkrans achterboven van de meeste ramen. En vermits ze al een klein beetje honing naar boven hebben gedragen, kunnen ze volgende week dan ook het rechtse voerraam missen om met de aflegger mee te geven. Ze behouden dan alleen het linkse voerraam naast het darrenraam.

Wellicht zijn de meeste imkers bezorgd om in de volken te werken bij deze temperaturen, maar de bijen zijn wel degelijk bezig aan hun voorjaar. Wellicht gaat er dit jaar zeer weinig voorjaarshoning te oogsten zijn, maar zwermen vangen in mei kan toch ook niet de bedoeling zijn. Als er volgende maand veel bijen zijn in een volk en ze hebben niks om handen, willen ze alleen nog maar zwermen. Dat doen ze namelijk niet omdat de honingbakken te vol zijn. Maar. Dat doen ze wel als de broedbakken te vol zijn. Te vol met bijen.