Koninginnenafleggers

Gisteren en vandaag heb ik koninginnenafleggers gemaakt. De koninginnen van vorig jaar heb ik in een aflegger geplaatst als reserve. De volken hebben dan binnen 9 dagen geen broed meer te verzorgen en ze halen meer nectar. Binnen 24 dagen is zelfs al hun broed uitgelopen en de dagen daarvoor haal ik de honing weg. Broedloze volken zonder honingzolders kunnen perfect behandeld worden tegen de varroamijt. Hierna zorgt de nieuwe koningin voor gezonde winterbijen om volgend jaar vlot aan het voorjaar te kunnen beginnen. Deze jonge koningin moet echter nog wel op bruidsvlucht en met de opkomst van de Aziatische hoornaars zou dat wel eens een probleem kunnen worden. Een volk heeft maar één koningin en als die niet naar huis komt, gaat het volk ten onder. Daarom hou ik de oude koningin nog even apart als backup.

Vermits een jonge koningin nog op bruidsvlucht moeten gaan, plaats ik momenteel geen muilkorven op deze kasten. Door het gaas van 6mm kan ze namelijk niet passeren. Ook de elektrische harpen durf ik niet plaatsen om de uitvliegende koningin niet te verliezen. Maar de tenten van Apicrosne zouden geen probleem mogen zijn. Hier is een complete doorgang mogelijk. Voor deze kasten heb ik dus de tenten geplaatst. De broedafleggers met een jonge koningin aan de leg, heb ik de muilkorf aangehangen. De bovenstaande zesramer met de oude koningin heeft slechts een kleine vliegopening en behoeft nog geen bescherming.

Aan de andere stand op het Waterbroek staan de nieuwe muilkorven wel op de kasten vermits deze een veilige doorgang geven aan de uitvliegende koningin.

De hoornaarval bovenop de muilkorf is op dit moment wel verwijderd. Ook om de koningin niet per ongeluk te vangen.
De lindebloei is volop aan de gang. Laat het mooie weer maar komen.
En ook de kastanjes staan nu volop in bloei.

Nieuwe zesramers

In het verleden heb ik mijn overjaarse koninginnen steeds verwijderd omstreeks half juni. Na 24 dagen waren deze productievolken dan broedloos, net op het moment van de zomeroogst. Volk broedloos en honingzolders verwijderd. Ideaal dus om een behandeling door te voeren tegen varroa.

De Aziatische hoornaar steekt hier nu echter een stokje voor. Een late koninginnenkweek wordt delicaat als de koningin op bruidsvlucht moet tussen jagende hoornaars.

Daarom heb ik nu besloten om de koningin toch nog maar even als reserve aan te houden. Ik zal dus van elk volk een koninginnenaflegger maken. Ik gebruik hiervoor liever een zesramer maar ik had er niet voldoende. Gisteren heb ik dus maar even een paar bijgemaakt. Een plaat multiplex van 80 euro volstaat voor twee zesramers.

Plaat eerst verdelen in stukken op de juiste maat.
Voorboren van de gaatjes voor de inox schroeven.
In elkaar schroeven.
Schroeven afkitten en een oude hondenmedaille als afsluiting vlieggat.
Klaar voor de koninginnenafleggers.

In de misschien nabije toekomst krijgen we ook in onze contreien te maken met een nieuwe plaag voor onze bijen. De trophilaelapsmijt. Vermits deze mijt veel desastreuzer is voor onze bijenvolken en bijna compleet op het verzegeld broed leeft, zullen we onze bestrijdingsmethodes hierop moeten afstellen. Geen oxaalzuur meer en inzetten op broedloosheid. Een oplossing zal wellicht te vinden zijn bij het gebruik van arrestramen. Gelukkig heeft de imkervereniging van Schilde nu arrestramen laten maken voor Kempische kasten. Via een groepsaankoop bleek de fabrikant bereid om deze maat te maken. Vandaag heb ik mijn arrestramen mogen afhalen. Maar het gebruik hiervan zal ik op een later moment nog wel aankaarten.

Arrestraam kempisch formaat.

Eind Mei 2026

We zijn bezig aan een serieuze hittegolf momenteel. Vorige week zijn alle acaciabloemen van de bomen geregend terwijl de bijen niet buiten konden uitvliegen. De voorjaarshoning is vorige week geslingerd en ondanks de tijdelijke drachtpauze, maar ook door de extreme temperaturen boven 30 graden, heb ik besloten om elk volk een extra honingbak te geven. Meestal doe ik dat toch begin juni, maar het lijkt dit jaar weer allemaal iets vroeger te gebeuren. Volken die twee honingbakken hadden, kregen een derde en die er al drie hadden, kregen een vierde. Allen met uitgeslingerde ramen aangevuld met waswafels. Terwijl ik die extra honingbak gaf, heb ik ze ook even gecontroleerd op zwermneiging en een enkele koningin die zich in het verleden goed wist te verbergen, heb ik ook gemerkt.

https://youtu.be/d5p3fZWR9s4?is=mTmyVhXVUlolx_rs

De nieuwe muilkorven waren ze zeer snel gewend. Maar de bovenstaande hoornaarval heb ik wel terug tijdelijk verwijderd. Het is niet de bedoeling dat een koningin die op bruidsvlucht wil, hierin terecht komt. Ook darren vliegen zich hierin ten ongeluk. Na de zomeroogst, half juli, zijn de bruidsvluchten ten einde en begint normaal ook de darrenslacht. Dan kan ik de geïntegreerde hoornaarval op de muilkorf plaatsen.

De jonge volkjes, de broedafleggers, heb ik na 24 dagen behandeld tegen de varroamijt en nu na 30 dagen zijn de meesten in het bezit van een leggende koningin die ik heb gemerkt. De afleggers waar ik nog geen eitjes vond, zal ik volgende week terug controleren. Soms gaat een jonge koningin wat later op bruidsvlucht, zeker met het voorbije slechte weer en daarom wachten we nog wel even.

Ondertussen heb ik het ganse bloemenperceel ingezaaid met de zonnebloempitten van vorig jaar en sinds enkele dagen zijn die massaal gekiemd. Ik heb nu daarover nog een hoeveelheid Phacelia en Tagetes bijgezaaid. De zonnebloemen worden nu normaal niet meer weggeconcurreerd. Althans dat is de bedoeling.

Bescherming bijenkasten

Reeds enkele jaren ben ik bezig om mijn bijenkasten te beschermen tegen de Aziatische hoornaars. Ik ben begonnen met muilkorven en deze heb ik al een paar keer veranderd. Mijn nieuwste model heb ik vandaag aan de bijenkasten bevestigd.

Maar vanaf volgende maand worden ook de elektrische harpen weer van stal gehaald. Ik heb er deze winter een paar extra gemaakt om ook aan het Waterbroek in gebruik te nemen. Maar mijn cameraval had een reebok gefilmd die worstelde met een jonge boom. Vermits de harpen daar vlakbij worden geplaatst, wil ik niet het risico lopen dat hij in een harp terecht komt en door de elektrische schok mijn ganse bijenstand om zeep helpt. Ik heb er dus niks beter op gevonden dan een kippengaas rond de bijenkasten te plaatsen. Kippengaas van 25mm en 1,20m hoog. En dan 20 cm boven de grond om er met de bosmaaier onder te kunnen.

Is dit allemaal to much? Geen idee maar voorlopig wens ik het imkeren nog niet op te geven. En zeker door die invasieve exoot. Tussen elk palet met twee kasten komt een elektrische harp en de kasten krijgen aan de achterkant ook nog een windscherm om ook de achter-en zij-toegang voor de hoornaars af te sluiten.

Merken van koningin

Normaal maak ik mijn broedafleggers steeds via de zuigelingmethode om de koningin zeker niet mee naar de aflegger te geven. Maar aan de stand in Gerhagen is het dak zo laag dat ik de broedbak van de aflegger niet meer bovenop kreeg. Ik heb dus de broedafleggers gemaakt door het wegnamen van een paar ramen broed en jawel hoor: in één kast is weer een koningin geslopen. De produktiekast waar ik de ramen had uitgehaald, had geen koningin meer en had ik de volgende week enkele moerdoppen gevonden. Nu na 14 dagen was er een dop uitgelopen en het volk is dus weer voorzien van een nieuwe moer. Vorige week gaf deze kast zelfs 15 compleet verzegelde honingramen en dit was dus zeker geen fiasco. Uit de opgediepte gegevens van vorig jaar bleek dat de bewuste moer niet was gemerkt of geknipt. Door omstandigheden is dat vorig jaar toch wel een paar keer vergeten. Maar het was nu natuurlijk het moment in de bewuste broedaflegger met slechts enkele ramen. Of eigenlijk dien ik te zeggen: koninginnenaflegger.

In dit filmpje op YouTube is dit te volgen. De bodycam die ik onlangs heb aangeschaft, moet ik nog wel wat beter positioneren om elke actie beter in beeld te brengen. Maar het geeft een idee.

https://youtu.be/kdWM5Qjb0LE?is=yoHZ1LHSqlVNHe1I

Weldra elektrische harpen of niet.

Na het succes vorig jaar met de elektrische harpen aan de thuisstand, had ik me voorgenomen om ook aan het Waterbroek harpen in gebruik te nemen. Tijdens de wintermaanden zijn de harpen gemaakt en ook de elektrische installatie met een zonnepaneel staat klaar. Het is de bedoeling om in juni deze harpen te plaatsen. Maar vorige week bij het vervangen van de geheugenkaarten uit mijn cameravallen, viel me een filmpje op dat me even doet nadenken.

Als deze jonge knaap beslist om met mijn harpen te spelen in plaats van met een jong boompje zou er wel eens vuur uit zijn achterste kunnen komen. Dan zijn mijn bijenkasten niet meer veilig.

Maar gelukkig heb ik dit filmpje op tijd gezien en kan ik mijn plannen aanpassen. Ik zal rondom de kasten en de harpen een degelijke draadafsluiting voorzien. De draad tegen de oprukkende reebok en daarachter dan de harpen tegen de hoornaars. Het zijn nog geen Amerikaanse toestanden waar men omheiningen behoeft tegen beren en wasberen maar we komen toch in de buurt.

Aanpassing Kempische ramen

Als overtuigd imker met het Kempisch raamformaat, kies ik telkens weer voor de Kempische kast. Slechts één broedbak en honingbakken op halve hoogte. Er is nooit een uitwisseling tussen honingramen en broedramen wat ik als voordeel beschouw. De broedruimte is ergens tussen een Dadant en Duits Normaal in. De gulden middenweg volgens mij. Maar dat betekent niet dat ik de rest van de imkerwereld niet bestudeer. Een absolute meerwaarde vond ik altijd al het systeem met Hoffmanramen zonder bleddens. Tussen de verschillende ramen zit namelijk de ideale bijenruimte zonder dat de ramen in bleddens of afstandsrepen hangen. Men kan deze ramen dus perfect als blok, allemaal tegelijk, verschuiven. Imkers met Segebergerkasten kennen dit systeem natuurlijk. Maar de ombouw naar dit systeem bleek nu toch gemakkelijker dan gedacht. Ik heb van een aantal lege kasten de bleddens omgedraaid en Hoffman-transformatieklemmen aangeschaft. Deze lege broedbakken ga ik volgende week gebruiken voor de broedafleggers. De oude bleddens zijn verwijderd en ik maak ook van de gelegenheid gebruik om ze te vervangen door RVS-exemplaren.

Eerste lentecontrole bijenvolken

Na de voorjaarscontrole begin maart is het nu tijd geworden om de bijenvolken regelmatig te controleren. Kijken hoe het broed evolueert, of ze al honing opslaan, of ze extra ruimte moeten krijgen, of ze reeds zwermneiging gaan vertonen. Door de weliswaar korte maar toch warme periode in februari zijn de volken vroeger dan normaal in goede doen gekomen. Ze hebben maximaal kunnen profiteren van het eerste stuifmeel van de hazelaars en de elzen. Hierna explodeerden de wilgen en momenteel zijn de pruimen al gepasseerd en zijn de kersen en het kleinfruit in volle bloei.

Wegens mijn geplande operatie had ik de volken op voorhand al een honingzolder gegeven. Dit was de eerste week van maart. Maar deze week, begin april heb ik alle volken al de tweede honingzolder moeten geven. Van de dertien volken was er slechts 1 dat eventueel nog 14 dagen zou kunnen wachten met deze uitbreiding. Het zwermseizoen zal zeer snel beginnen en vermoedelijk voor de tragere imkers al zijn begonnen. Want ruimte geven is een goede zwermonderdrukking.

Het belangrijkste punt van controle deze week was dus de uitbreiding met een tweede honingzolder en het eerste uitsnijden van het darrenbroed. Snijden van darrenbroed ligt momenteel wel wat ter discussie. Is het nuttig om de varroabesmetting met 30 % aan te pakken of niet? Voor mij heeft het ook de functie van een bouwraam. Dit principe was al in gebruik lang voor varroa ons kwam teisteren. We geven de bijen een leeg raam om te controleren hoe het met hun gaat. Ze bouwen alleen darrencellen uit als ze in goede doen zijn. Als ze het uitgesneden raat bij de volgende controle niet hebben uitgebouwd, is dit zelfs een acute zwermwaarschuwing. Als ze dit raat niet meer laten beleggen maar voldragen met nectar, maken ze zich blijkbaar klaar voor de winter. Het is deels ook bezigheidstherapie voor de bijen. Ze krijgen op deze manier steeds een raam ter beschikking om hun wasklieren te gebruiken.

Deze was is ook zeer zuiver. Volledig zelf gemaakt door de jonge bijen. Vermits er geen nectar of stuifmeel in gestockeerd wordt, is het niet vervuild door de foeragerende bijen met externe bezoedeling. Vermits het binnen de 24 dagen wordt weggesneden, zit er slechts verpoppingsmateriaal in van 1 broedronde. Het is dus op zegelwas na van de zuiverste kwaliteit.

En wat is nu het resultaat van de controle van 13 bijenvolken? 475g zuivere was. En dat dus elke drie weken tot begin juli.

De ontsapketel voor kleine hoeveelheden zoals darrenraat.
De overblijvende brij met gestoomde larven als lekkers voor de kippen. Zodra de kippen hiermee klaar zijn, gaat de rest naar de composthoop.
475 g zuivere was!

Voor de geïnteresseerden is hier nog een filmpje dat ik heb gemaakt tijdens de controle. Wel wat schokkerig met de nieuwe bodycam.

https://youtu.be/mVJPIRvV3IU?is=WfuMkt6Mw4dbfZwD