Om de bijen een beetje te helpen hun wintertros op temperatuur te houden, kunnen we het broednest, de ramen met broed dus, opsluiten tussen twee sluitblokken. In mijn Kempische kasten bevat elk raam 6400 cellen. Zeven ramen leveren 40320 cellen en dat zou moeten volstaan voor een koningin. Eind oktober sluit ik de ramen met broed tussen twee sluitblokken en volgend seizoen krijgen ze ook maar maximaal 7 ramen om te bebroeden. Maar daarvoor heb ik natuurlijk wel voldoende sluitblokken nodig en dus heb ik er een paar bijgemaakt.
Categorie: Passie voor de bij
Komt er eindelijk wat regen?
De droogte van deze zomer is ongezien. Sinds juni was het bijna niet meer mogelijk om iets in de moestuin te zaaien. Alleen wat voorgezaaide groenten in plugs kreeg ik aan het groeien. Een rijtje zaaien in een geultje potgrond lukte zelfs niet. En toen het tuinbonenbed leeg kwam, had ik het ingezaaid met phacelia voor de bijen. Slechts drie onnozele sprietjes hebben het even geprobeerd. Het aardappelveld heb ik daarom zelfs niet ingezaaid. Maar nu heeft het dan toch even geregend en ik heb terug phacelia gezaaid. Je weet maar nooit. Normaal moet phacelia voor 15 augustus worden gezaaid om nog bloemen te geven na 6 weken. Maar het wordt misschien weer een zacht najaar en dan hebben de bijen toch nog wat nodig. De zonnebloemen staan nu wel voor een zeer groot deel in bloei. Dat is zeer welgekomen.
Momenteel is het dus vrij rustig. Niet alleen in de moestuin maar ook bij de bijen. De volken zijn allemaal gecontroleerd en krijgen tweemaal per week wat verdunde suikeroplossing. Pas vanaf half september geef ik ze hun wintervoorraad om op te slaan.
En omdat het nu rustig is, ben ik aan mijn eigen wintervoorraad bezig. Het droge brandhout wordt onder dak gestapeld en het verse brandhout wordt nu gezaagd en gekloofd. Dat kan dan nog een tweetal jaar drogen. Het gaat hier om eikenhout. De knotwilgen die ik in de winter knot, leveren al bruikbaar brandhout in de volgende winter. Maar wilg is zo licht en brandt zo snel dat het moeilijk is om een ganse dag mee te verwarmen. Je zou dan bij de kachel moeten blijven zitten. Daarom gebruik ik het wilgenhout in het tussenseizoen. Als er alleen ‘s avonds wat wordt verwarmd. Wanneer de kachel een ganse dag brandt, gaat er uitsluitend eikenhout in.
Dit filmpje is al een maand oud maar ik ben toch nog wel enkele weken bezig met die houtstapel.
Zuiveren uitgesmolten honingramen
De honingramen die slecht zijn uitgebouwd of te oud zijn, bewaar ik niet voor het volgend seizoen. Die worden uitgesmolten waarna de bekomen was weer kan worden gebruikt voor het gieten van nieuwe raat. Alleen de mooiste ramen worden bewaard voor het volgende jaar. Ze gaan eerst twee dagen in een diepvriezer waarna ik ze in goed gesloten dozen wegzet. Door het invriezen worden de wasmotten, larven en ook hun eitjes compleet vernietigd. En naar het schijnt zouden ook de sporen van Nosema hier niet tegen kunnen.
Ik smelt de ramen in een stoomwassmelter/ontzegelstand, waarna ik de ramen nog eens afspuit met een hogedrukreiniger. Maar vermits ik de stoomwassmelter ook graag een behandeling gaf, heb ik dit gecombineerd. Veel properder werk en ik werd veel minder nat. Het filmpje is te zien op mijn YouTubekanaal.
Nog maar eens de hoornaar…
Augustus, de honing is geoogst. De varroamijt is bestreden. Maar de volgende veldslag komt er al aan. Stilaan verschijnen er weer hoornaars voor de bijenkasten. Ondanks het feit dat ik er nog geen zie vliegen, liggen ze wel dood onder mijn harpen. Niet veel maar toch een tiental op twee dagen. Ik gebruik nu al mijn bescherming gecombineerd. Muilkorven of tenten aan de kasten en dan nog harpen. Het volgende filmpje kan vreselijk overkomen maar beschermen van de kasten is toch van alle plaatsen en tijden. Elektrische omheiningen tegen beren, en wasberen, gigantische loodsen tegen vrieskou zijn wij in west Europa dan wel niet gewend maar bescherming tegen spechten en vandalen gebeurde altijd al met gaasdraad.
Bijen bijvoeren in de zomer
Na de laatste honingafname is er in juli een drachtpauze. Dat betekent eigenlijk dat er voor de bijen nu geen dracht is van betekenis. Dat er weinig nectar binnenkomt. en al zeker met een droge periode geven planten weinig nectar. Maar de bijen moeten wel nog even doorgaan met hun nest. Ze moeten nog de laatste zomerbijen opkweken die daarna moeten instaan voor de opkweek van de langlevende winterbijen. Ik heb de bijen dadelijk na de oogst behandeld tegen de varroamijt. Hierdoor worden drie weken later bijen geboren die veel minder zijn aangetast door deze mijt en allerlei virussen en bijgevolg ook veel gezonder zijn. Deze gezonde bijen moeten dan op hun beurt de generatie winterbijen zo gezond mogelijk grootbrengen.
Als de bijen onvoldoende nectar binnen brengen, gaat ze ook minder broed aanhouden. Om dit momenteel nog te voorkomen, voeren we de bijen dus bij. En ik doe dat nog niet met de dikke siroop. Deze slaan ze blijkbaar liever op als wintervoorraad. Beter is om de bijen een verdunde suikeroplossing te geven. Die wordt beschouwd als binnenkomende nectar en verbruikt om het broednest nog wat aan te houden.
Zelfgemaakt wintervoer is een 3:2 suikeroplossing. Dat wil zeggen 3 kg suiker opgelost in 2 kg water. Maar om het broednest te onderhouden of om nog wat waswafels uit te bouwen, is een dunnere oplossing beter. Men gebruikt hiervoor dan een 1:1 suikeroplossing. Een kg suiker oplossen in een liter water is niet zo moeilijk en gaat zelfs perfect met koud water. Maar als ik 30 volken tweemaal per week een liter wens te geven, moet ik wel elke week 60 liter klaarmaken. Ik vind het daarom toch wat gemakkelijker om ze aangekochte siroop te geven. Maar ik verdun deze siroop voor de helft met water. Simpelweg een bus half leeg gieten in een andere lege bus en dan de beide bussen verder afvullen met leidingwater. Dit gaat veel sneller en lijkt even efficiënt te zijn. Later in de tweede helft van september voer ik de bijen dan tot hun ideale inwintergewicht met de dikke siroop.
Klaar voor het gevecht…
De aziatische hoornaar of geelpoothoornaar verschijnt soms al in mijn vallen. Lijkt minder dan vorig jaar maar ik vermoed dat het werkt als bij andere wespen. Het ene jaar wat minder en het andere jaar wat meer. Ik ben in elk geval klaar. Vorig jaar had ik de bijenvolken aan het waterbroek beschermd met de tenten van Apicrosne maar die waren te windgevoelig. Deze heb ik dit jaar in Gerhagen gezet. Daar staan de bijen in een stalletje en ik kan de tenten daar veel beter stevig bevestigen. Want ze bleken enorm effectief te zijn. En dat zonder producten of elektriciteit .
Aan het waterbroek heb ik nu de nieuwe muilkorven met geïntegreerde hoornaarval geplaatst en per twee kasten een elektrische harp. Om deze van stroom te voorzien heb ik een zonnepaneel gemonteerd. De harpen sluit ik pas volgende week aan als de bijen ze kennen. Maar ik heb ze getest en het verbruik is slechts 7 watt terwijl bij betrokken weer en de zon achter de wolken het paneel nog 40 watt opleverde. De accu is dus vermoedelijk zelfs niet nodig.
Koninginnenafleggers
Gisteren en vandaag heb ik koninginnenafleggers gemaakt. De koninginnen van vorig jaar heb ik in een aflegger geplaatst als reserve. De volken hebben dan binnen 9 dagen geen broed meer te verzorgen en ze halen meer nectar. Binnen 24 dagen is zelfs al hun broed uitgelopen en de dagen daarvoor haal ik de honing weg. Broedloze volken zonder honingzolders kunnen perfect behandeld worden tegen de varroamijt. Hierna zorgt de nieuwe koningin voor gezonde winterbijen om volgend jaar vlot aan het voorjaar te kunnen beginnen. Deze jonge koningin moet echter nog wel op bruidsvlucht en met de opkomst van de Aziatische hoornaars zou dat wel eens een probleem kunnen worden. Een volk heeft maar één koningin en als die niet naar huis komt, gaat het volk ten onder. Daarom hou ik de oude koningin nog even apart als backup.
Vermits een jonge koningin nog op bruidsvlucht moeten gaan, plaats ik momenteel geen muilkorven op deze kasten. Door het gaas van 6mm kan ze namelijk niet passeren. Ook de elektrische harpen durf ik niet plaatsen om de uitvliegende koningin niet te verliezen. Maar de tenten van Apicrosne zouden geen probleem mogen zijn. Hier is een complete doorgang mogelijk. Voor deze kasten heb ik dus de tenten geplaatst. De broedafleggers met een jonge koningin aan de leg, heb ik de muilkorf aangehangen. De bovenstaande zesramer met de oude koningin heeft slechts een kleine vliegopening en behoeft nog geen bescherming.
Aan de andere stand op het Waterbroek staan de nieuwe muilkorven wel op de kasten vermits deze een veilige doorgang geven aan de uitvliegende koningin.
Nieuwe zesramers
In het verleden heb ik mijn overjaarse koninginnen steeds verwijderd omstreeks half juni. Na 24 dagen waren deze productievolken dan broedloos, net op het moment van de zomeroogst. Volk broedloos en honingzolders verwijderd. Ideaal dus om een behandeling door te voeren tegen varroa.
De Aziatische hoornaar steekt hier nu echter een stokje voor. Een late koninginnenkweek wordt delicaat als de koningin op bruidsvlucht moet tussen jagende hoornaars.
Daarom heb ik nu besloten om de koningin toch nog maar even als reserve aan te houden. Ik zal dus van elk volk een koninginnenaflegger maken. Ik gebruik hiervoor liever een zesramer maar ik had er niet voldoende. Gisteren heb ik dus maar even een paar bijgemaakt. Een plaat multiplex van 80 euro volstaat voor twee zesramers.
In de misschien nabije toekomst krijgen we ook in onze contreien te maken met een nieuwe plaag voor onze bijen. De trophilaelapsmijt. Vermits deze mijt veel desastreuzer is voor onze bijenvolken en bijna compleet op het verzegeld broed leeft, zullen we onze bestrijdingsmethodes hierop moeten afstellen. Geen oxaalzuur meer en inzetten op broedloosheid. Een oplossing zal wellicht te vinden zijn bij het gebruik van arrestramen. Gelukkig heeft de imkervereniging van Schilde nu arrestramen laten maken voor Kempische kasten. Via een groepsaankoop bleek de fabrikant bereid om deze maat te maken. Vandaag heb ik mijn arrestramen mogen afhalen. Maar het gebruik hiervan zal ik op een later moment nog wel aankaarten.
Nieuwe bloemetjes
Eind Mei 2026
We zijn bezig aan een serieuze hittegolf momenteel. Vorige week zijn alle acaciabloemen van de bomen geregend terwijl de bijen niet buiten konden uitvliegen. De voorjaarshoning is vorige week geslingerd en ondanks de tijdelijke drachtpauze, maar ook door de extreme temperaturen boven 30 graden, heb ik besloten om elk volk een extra honingbak te geven. Meestal doe ik dat toch begin juni, maar het lijkt dit jaar weer allemaal iets vroeger te gebeuren. Volken die twee honingbakken hadden, kregen een derde en die er al drie hadden, kregen een vierde. Allen met uitgeslingerde ramen aangevuld met waswafels. Terwijl ik die extra honingbak gaf, heb ik ze ook even gecontroleerd op zwermneiging en een enkele koningin die zich in het verleden goed wist te verbergen, heb ik ook gemerkt.
https://youtu.be/d5p3fZWR9s4?is=mTmyVhXVUlolx_rs
De nieuwe muilkorven waren ze zeer snel gewend. Maar de bovenstaande hoornaarval heb ik wel terug tijdelijk verwijderd. Het is niet de bedoeling dat een koningin die op bruidsvlucht wil, hierin terecht komt. Ook darren vliegen zich hierin ten ongeluk. Na de zomeroogst, half juli, zijn de bruidsvluchten ten einde en begint normaal ook de darrenslacht. Dan kan ik de geïntegreerde hoornaarval op de muilkorf plaatsen.
De jonge volkjes, de broedafleggers, heb ik na 24 dagen behandeld tegen de varroamijt en nu na 30 dagen zijn de meesten in het bezit van een leggende koningin die ik heb gemerkt. De afleggers waar ik nog geen eitjes vond, zal ik volgende week terug controleren. Soms gaat een jonge koningin wat later op bruidsvlucht, zeker met het voorbije slechte weer en daarom wachten we nog wel even.
Ondertussen heb ik het ganse bloemenperceel ingezaaid met de zonnebloempitten van vorig jaar en sinds enkele dagen zijn die massaal gekiemd. Ik heb nu daarover nog een hoeveelheid Phacelia en Tagetes bijgezaaid. De zonnebloemen worden nu normaal niet meer weggeconcurreerd. Althans dat is de bedoeling.
Imkerij Het Waterbroek 