Vandaag heb ik de eerste koningin gevangen.
Voorjaarsvallen voor Aziatische hoornaarkoninginnen
Aan de bijenstand…
Fantastisch weertje, eerste helft van maart. Even rustig genieten, wegduiken in een stukje natuur. Geen tweede woning in het zuiden, geen treinabonnement voor 65-plussers naar Blankenberge voor mij.
Komt er eindelijk wat regen?
De droogte van deze zomer is ongezien. Sinds juni was het bijna niet meer mogelijk om iets in de moestuin te zaaien. Alleen wat voorgezaaide groenten in plugs kreeg ik aan het groeien. Een rijtje zaaien in een geultje potgrond lukte zelfs niet. En toen het tuinbonenbed leeg kwam, had ik het ingezaaid met phacelia voor de bijen. Slechts drie onnozele sprietjes hebben het even geprobeerd. Het aardappelveld heb ik daarom zelfs niet ingezaaid. Maar nu heeft het dan toch even geregend en ik heb terug phacelia gezaaid. Je weet maar nooit. Normaal moet phacelia voor 15 augustus worden gezaaid om nog bloemen te geven na 6 weken. Maar het wordt misschien weer een zacht najaar en dan hebben de bijen toch nog wat nodig. De zonnebloemen staan nu wel voor een zeer groot deel in bloei. Dat is zeer welgekomen.
Momenteel is het dus vrij rustig. Niet alleen in de moestuin maar ook bij de bijen. De volken zijn allemaal gecontroleerd en krijgen tweemaal per week wat verdunde suikeroplossing. Pas vanaf half september geef ik ze hun wintervoorraad om op te slaan.
En omdat het nu rustig is, ben ik aan mijn eigen wintervoorraad bezig. Het droge brandhout wordt onder dak gestapeld en het verse brandhout wordt nu gezaagd en gekloofd. Dat kan dan nog een tweetal jaar drogen. Het gaat hier om eikenhout. De knotwilgen die ik in de winter knot, leveren al bruikbaar brandhout in de volgende winter. Maar wilg is zo licht en brandt zo snel dat het moeilijk is om een ganse dag mee te verwarmen. Je zou dan bij de kachel moeten blijven zitten. Daarom gebruik ik het wilgenhout in het tussenseizoen. Als er alleen ‘s avonds wat wordt verwarmd. Wanneer de kachel een ganse dag brandt, gaat er uitsluitend eikenhout in.
Dit filmpje is al een maand oud maar ik ben toch nog wel enkele weken bezig met die houtstapel.
Zuiveren uitgesmolten honingramen
De honingramen die slecht zijn uitgebouwd of te oud zijn, bewaar ik niet voor het volgend seizoen. Die worden uitgesmolten waarna de bekomen was weer kan worden gebruikt voor het gieten van nieuwe raat. Alleen de mooiste ramen worden bewaard voor het volgende jaar. Ze gaan eerst twee dagen in een diepvriezer waarna ik ze in goed gesloten dozen wegzet. Door het invriezen worden de wasmotten, larven en ook hun eitjes compleet vernietigd. En naar het schijnt zouden ook de sporen van Nosema hier niet tegen kunnen.
Ik smelt de ramen in een stoomwassmelter/ontzegelstand, waarna ik de ramen nog eens afspuit met een hogedrukreiniger. Maar vermits ik de stoomwassmelter ook graag een behandeling gaf, heb ik dit gecombineerd. Veel properder werk en ik werd veel minder nat. Het filmpje is te zien op mijn YouTubekanaal.
Weer iets bijgeleerd vandaag.
Vandaag merkte ik dat één hoornaarharp niet werkte. Bij controle in de montagedoos bleken alle lichtjes wel te branden. Ik heb dan de componenten doorgemeten en er ging 12 v in en die werd goed omgezet naar 3,7 v. De fout zat dus in de generator die deze 3,7 v weer omzet naar 1800 v. Nog eens goed gekeken en toen zag ik het. Een uitgaande kabel was verbrand waardoor de generator natuurlijk om zeep is. Gelukkig had ik nog enkele op voorraad en was het euvel snel verholpen. Toch maar goed controleren in de toekomst dat de dunne draadjes nergens tegenaan liggen.
Elke keer leren we zo weer wat bij. En dat geldt ook voor de moestuin. De worteltjes die ik had gezaaid in twee mayonaise-emmers leverden zeer mooie en gave wortels. Veel mooier dan uit het tuinbed. En dat zonder bescherming tegen ongedierte. Gewoon de emmers omhoog zetten en dan kan er geen wortelvlieg meer bij.
Vorig jaar heb ik veel bessenstruiken aangeplant en ook enkele braamvariëteiten. We hebben er al een paar dagen van gesmuld maar vandaag heb ik ook wat wilde bramen geplukt. Wat een smaakbom! Daar kan geen gekweekte braam tegenop.
Nog maar eens de hoornaar…
Augustus, de honing is geoogst. De varroamijt is bestreden. Maar de volgende veldslag komt er al aan. Stilaan verschijnen er weer hoornaars voor de bijenkasten. Ondanks het feit dat ik er nog geen zie vliegen, liggen ze wel dood onder mijn harpen. Niet veel maar toch een tiental op twee dagen. Ik gebruik nu al mijn bescherming gecombineerd. Muilkorven of tenten aan de kasten en dan nog harpen. Het volgende filmpje kan vreselijk overkomen maar beschermen van de kasten is toch van alle plaatsen en tijden. Elektrische omheiningen tegen beren, en wasberen, gigantische loodsen tegen vrieskou zijn wij in west Europa dan wel niet gewend maar bescherming tegen spechten en vandalen gebeurde altijd al met gaasdraad.
Bijen bijvoeren in de zomer
Na de laatste honingafname is er in juli een drachtpauze. Dat betekent eigenlijk dat er voor de bijen nu geen dracht is van betekenis. Dat er weinig nectar binnenkomt. en al zeker met een droge periode geven planten weinig nectar. Maar de bijen moeten wel nog even doorgaan met hun nest. Ze moeten nog de laatste zomerbijen opkweken die daarna moeten instaan voor de opkweek van de langlevende winterbijen. Ik heb de bijen dadelijk na de oogst behandeld tegen de varroamijt. Hierdoor worden drie weken later bijen geboren die veel minder zijn aangetast door deze mijt en allerlei virussen en bijgevolg ook veel gezonder zijn. Deze gezonde bijen moeten dan op hun beurt de generatie winterbijen zo gezond mogelijk grootbrengen.
Als de bijen onvoldoende nectar binnen brengen, gaat ze ook minder broed aanhouden. Om dit momenteel nog te voorkomen, voeren we de bijen dus bij. En ik doe dat nog niet met de dikke siroop. Deze slaan ze blijkbaar liever op als wintervoorraad. Beter is om de bijen een verdunde suikeroplossing te geven. Die wordt beschouwd als binnenkomende nectar en verbruikt om het broednest nog wat aan te houden.
Zelfgemaakt wintervoer is een 3:2 suikeroplossing. Dat wil zeggen 3 kg suiker opgelost in 2 kg water. Maar om het broednest te onderhouden of om nog wat waswafels uit te bouwen, is een dunnere oplossing beter. Men gebruikt hiervoor dan een 1:1 suikeroplossing. Een kg suiker oplossen in een liter water is niet zo moeilijk en gaat zelfs perfect met koud water. Maar als ik 30 volken tweemaal per week een liter wens te geven, moet ik wel elke week 60 liter klaarmaken. Ik vind het daarom toch wat gemakkelijker om ze aangekochte siroop te geven. Maar ik verdun deze siroop voor de helft met water. Simpelweg een bus half leeg gieten in een andere lege bus en dan de beide bussen verder afvullen met leidingwater. Dit gaat veel sneller en lijkt even efficiënt te zijn. Later in de tweede helft van september voer ik de bijen dan tot hun ideale inwintergewicht met de dikke siroop.
Droogte in de moestuin
Dagelijks water geven aan de groenten is deze zomer een must. Maar elke avond lijkt nog niet genoeg. Zaaien lukt al een paar weken niet meer. De enige optie is voorzaaien en uitplanten als ze een deftig wortelgestel hebben ontwikkeld. Een plantgat maken, een beetje droge koemestkorrels en vullen met water. Daar dan het plantje inzetten en dan lukt het nog wel. Maar mulchen is nu superbelangrijk. Mulchen bedekt namelijk de open grond en vermindert op die manier de uitdroging van die grond. Ik mulch veel met vlaslemen maar grasmaaisel kan ook perfect dienen. Gisteren het gras gemaaid en het reeds droge maaisel op de groentebedden uitgespreid.
Klaar voor het gevecht…
De aziatische hoornaar of geelpoothoornaar verschijnt soms al in mijn vallen. Lijkt minder dan vorig jaar maar ik vermoed dat het werkt als bij andere wespen. Het ene jaar wat minder en het andere jaar wat meer. Ik ben in elk geval klaar. Vorig jaar had ik de bijenvolken aan het waterbroek beschermd met de tenten van Apicrosne maar die waren te windgevoelig. Deze heb ik dit jaar in Gerhagen gezet. Daar staan de bijen in een stalletje en ik kan de tenten daar veel beter stevig bevestigen. Want ze bleken enorm effectief te zijn. En dat zonder producten of elektriciteit .
Aan het waterbroek heb ik nu de nieuwe muilkorven met geïntegreerde hoornaarval geplaatst en per twee kasten een elektrische harp. Om deze van stroom te voorzien heb ik een zonnepaneel gemonteerd. De harpen sluit ik pas volgende week aan als de bijen ze kennen. Maar ik heb ze getest en het verbruik is slechts 7 watt terwijl bij betrokken weer en de zon achter de wolken het paneel nog 40 watt opleverde. De accu is dus vermoedelijk zelfs niet nodig.
De zomerhoning is geoogst.
De voorbije week is de laatste honing van dit jaar binnengehaald en geslingerd. Ik had dit jaar bijendrijvers geplaatst en de volgende dag alle honingzolders mee naar huis genomen. Op 13 productievolken stonden in totaal 41 honingzolders. Na het slingeren heb ik bij elk volk en bij de broedafleggers een honingzolder vol geslingerde honingramen opgezet. Ik ga de bijen dit jaar laten overwinteren op anderhalve bak, maar de honingzolder bovenop in plaats van onderaan zoals ik vroeger deed. De broedafleggers zaten op 6 tot 8 ramen. De rest van de broedkamer heb ik aangevuld met waswafels. In juli en augustus worden de bijen nu tweemaal per week gevoerd met lichte siroop. Deze lijkt wel iets op nectar en hierdoor bouwen ze de laatste wasraten nog mooi uit. Hopelijk kunnen ze na deze drachtpauze nog wat uit de natuur halen en kan ik ze op gewicht invoeren in september.
De koninginnenafleggers zelf heb ik gisterenavond van stand gewisseld. Gelukkig liggen de twee standen slechts een vijftal kilometer van elkaar. De kasten vervoeren bij 30 graden is normaal niet zo ideaal. Maar met een open bodem en een gaas op de bovenkant is dat prima verlopen. Ik heb ze dan overgehangen van hun zesramer naar een grote bak en ook een leeggeslingerde honingzolder opgezet.
De honingramen die ik niet heb teruggegeven, zijn de voorbije dagen allemaal gesmolten om de was te recupereren.
Het zomert in de moestuin
Momenteel zijn de eerste resultaten van de moestuin zichtbaar. Alle dagen is er wel iets te oogsten. Vandaag is de venkel geoogst. Iets bewaard voor de volgende dagen en de rest in de vriezer. En de najaarsvenkel die vorige week is gezaaid is nu volop aan het kiemen.
De uien laat ik graag nog een weekje staan maar de sjalotten liggen al te drogen.
Terwijl de voorgezaaide winterkolen kiemen, komt er weer plaats vrij op het kolenbed. Waar de bloemkool en koolrabi stond, zijn nu de spruiten geplant. En als de rode kolen weg zijn, is er plaats voor de winterkolen.
Onder de bonen groeit de sla. Telkens als daar een plaatsje vrijkomt, plant ik een nieuw voorgezaaid plantje. Want volgens mijn kippen kan een moestuinier nooit teveel sla telen.😄
Blijkbaar kan je wortelgroenten toch goed voorzaaien en later uitplanten. Je moet ze alleen maar in persblokjes zaaien. Bij het uitplanten beschadig je dan de wortels niet. Je zet het blokje gewoon in een sleuf die je eerst vol water giet. Ik doe het zo voor de rode bietjes, de knolvenkel en zelfs voor de pastinaak.
De tweede aardappelsoort is ook binnen. Na de lady Christ’l van vorige week nu de rode Valery. Deze heeft nog nooit teleurgesteld.
Voorzaaien zomer- en najaarsgroenten
De eerste lege plekjes in de moestuin kunnen weer worden opgevuld. Alles staat al klaar maar door de extreme hitte boven 35°C wacht ik liever tot volgende week. Ik hou de plantjes nog maar even thuis.
Alle pastinaakzaden waren volgens het etiket nog twee jaar te gebruiken. Ik had Guernesey gezaaid in de moestuin en er waren slechts twee plantjes gekiemd van 5 rijtjes. Daarom deze test gedaan met de twee andere rassen. Steeds wordt gezegd dat pastinaakzaad moeilijk bewaard en ook dat het zaad laat kiemt. Maar in de voorzaai kiemden ze op 14 dagen. Dat moet ik dus onthouden voor volgend jaar. Voorzaaien wordt vaak afgeraden voor wortelgroenten omdat ze moeilijk zijn uit te planten. Maar door de slechte opkomst had ik er in het tuincentrum dan maar gekocht in persblokjes en die zijn zeer goed aangeslagen in de moestuin. Ik ga de mijne volgende week ook nog uitplanten.
Ook venkel zou moeilijk verplanten maar in persblokjes is er volgens mij geen probleem vermits de wortels toch niet worden beschadigd bij het uitplanten. De venkel in de moestuin kan worden geoogst en ik heb vandaag ook nieuwe voorgezaaid. Het was trouwens ook tijd om de boerenkool en palmkool voor te zaaien.
Met wortels heb ik altijd wat moeite in de moestuin en daarom heb ik dit jaar ook geprobeerd om ze te zaaien in emmers op het terras. Dit blijkt goed te werken en ze zouden zelfs buiten het bereik zijn van de wortelvlieg op deze manier. Ik heb ze al een paar keer uitgedund en ik heb nog geen onkruid moeten wieden.
Imkerij Het Waterbroek 