Vandaag heb ik de eerste koningin gevangen.
Voorjaarsvallen voor Aziatische hoornaarkoninginnen
Aan de bijenstand…
Fantastisch weertje, eerste helft van maart. Even rustig genieten, wegduiken in een stukje natuur. Geen tweede woning in het zuiden, geen treinabonnement voor 65-plussers naar Blankenberge voor mij.
Laatste zomercontrole
Vandaag en gisteren heb ik de volken allemaal gecontroleerd op de aanwezigheid van broed en voer. De productievolken zijn van 12 op 10 ramen gezet met aan elke kant een isolerend sluitblok. De twee darrenbroedige volken zijn afgeslagen en de voerramen opzij gehouden. Hierdoor had ik voldoende uitgewerkte broedramen met voer om de afleggers aan te vullen tot 8 ramen. Ook weer tussen twee sluitblokken. De productievolken zaten nog met vijf tot zes ramen broed en de afleggers hadden drie tot vijf ramen broed.
De voorbije week had ik zoals elke maand de vrije varroaval geteld op de bodemschuif en die lag nu, eind augustus, tussen 0 en 7 op drie dagen. Enkele kasten heb ik nu terug gecontroleerd door een telling op 300 bijen met CO2-verdoving. De maximale besmettingsgraad was hier 1,3%. De telling op levende bijen komt dus blijkbaar goed overeen met een telling op de bodemschuif. Een najaarsbehandeling is dus niet nodig en pas in december ga nog éénmaal doseren met oxaalzuur als ze volledig broedloos zijn.
Er staan nu 26 bijenvolken met zeer weinig varroabesmetting die de volgende week worden ingewinterd met voedersiroop om op gewicht te komen.
De druk van de hoornaars is op dit moment nog zeer laag, maar de klimop is nog niet in volle bloei en pas dan verwacht ik ook de hoornaars in grotere aantallen voor de kasten.
Warmtehuishouding in de winter
Om de bijen een beetje te helpen hun wintertros op temperatuur te houden, kunnen we het broednest, de ramen met broed dus, opsluiten tussen twee sluitblokken. In mijn Kempische kasten bevat elk raam 6400 cellen. Zeven ramen leveren 40320 cellen en dat zou moeten volstaan voor een koningin. Eind oktober sluit ik de ramen met broed tussen twee sluitblokken en volgend seizoen krijgen ze ook maar maximaal 7 ramen om te bebroeden. Maar daarvoor heb ik natuurlijk wel voldoende sluitblokken nodig en dus heb ik er een paar bijgemaakt.
Het wordt weer wat sneller donker…
En dan begin ik weer waswafels te gieten. En met de nieuwe siliconemal in mijn toestel zijn de wafels weer optimaal. Dit jaar heb ik mijn ganse voorraad bijna opgebruikt maar ook veel ramen terug uitgesmolten. De voorraad wasblokken is zo toch weer aangevuld.
De wasblokken smelt ik in de soepketel die bijna 10 liter kan bevatten. Waterkoeling gebeurt met een aquariumpompje en ik hou het water extra koud met koelelementen uit de vriezer. Het waswafeltoestel is op dadantformaat en de raat wordt dan op kempisch formaat gesneden terwijl de volgende al afkoelt. Ik reken op een raat per minuut.
Augustus oogstmaand
Momenteel wordt er dagelijks geoogst. Niet alleen sla en tomaten uit de moestuin. Ook de courgettes en de boontjes leveren nu dagelijks wat om mee te brengen. Maar gisteren hebben we de appels, de peren en de pruimen ook meegebracht. De inmaak werkt nu op volle toeren.
Komt er eindelijk wat regen?
De droogte van deze zomer is ongezien. Sinds juni was het bijna niet meer mogelijk om iets in de moestuin te zaaien. Alleen wat voorgezaaide groenten in plugs kreeg ik aan het groeien. Een rijtje zaaien in een geultje potgrond lukte zelfs niet. En toen het tuinbonenbed leeg kwam, had ik het ingezaaid met phacelia voor de bijen. Slechts drie onnozele sprietjes hebben het even geprobeerd. Het aardappelveld heb ik daarom zelfs niet ingezaaid. Maar nu heeft het dan toch even geregend en ik heb terug phacelia gezaaid. Je weet maar nooit. Normaal moet phacelia voor 15 augustus worden gezaaid om nog bloemen te geven na 6 weken. Maar het wordt misschien weer een zacht najaar en dan hebben de bijen toch nog wat nodig. De zonnebloemen staan nu wel voor een zeer groot deel in bloei. Dat is zeer welgekomen.
Momenteel is het dus vrij rustig. Niet alleen in de moestuin maar ook bij de bijen. De volken zijn allemaal gecontroleerd en krijgen tweemaal per week wat verdunde suikeroplossing. Pas vanaf half september geef ik ze hun wintervoorraad om op te slaan.
En omdat het nu rustig is, ben ik aan mijn eigen wintervoorraad bezig. Het droge brandhout wordt onder dak gestapeld en het verse brandhout wordt nu gezaagd en gekloofd. Dat kan dan nog een tweetal jaar drogen. Het gaat hier om eikenhout. De knotwilgen die ik in de winter knot, leveren al bruikbaar brandhout in de volgende winter. Maar wilg is zo licht en brandt zo snel dat het moeilijk is om een ganse dag mee te verwarmen. Je zou dan bij de kachel moeten blijven zitten. Daarom gebruik ik het wilgenhout in het tussenseizoen. Als er alleen ‘s avonds wat wordt verwarmd. Wanneer de kachel een ganse dag brandt, gaat er uitsluitend eikenhout in.
Dit filmpje is al een maand oud maar ik ben toch nog wel enkele weken bezig met die houtstapel.
Zuiveren uitgesmolten honingramen
De honingramen die slecht zijn uitgebouwd of te oud zijn, bewaar ik niet voor het volgend seizoen. Die worden uitgesmolten waarna de bekomen was weer kan worden gebruikt voor het gieten van nieuwe raat. Alleen de mooiste ramen worden bewaard voor het volgende jaar. Ze gaan eerst twee dagen in een diepvriezer waarna ik ze in goed gesloten dozen wegzet. Door het invriezen worden de wasmotten, larven en ook hun eitjes compleet vernietigd. En naar het schijnt zouden ook de sporen van Nosema hier niet tegen kunnen.
Ik smelt de ramen in een stoomwassmelter/ontzegelstand, waarna ik de ramen nog eens afspuit met een hogedrukreiniger. Maar vermits ik de stoomwassmelter ook graag een behandeling gaf, heb ik dit gecombineerd. Veel properder werk en ik werd veel minder nat. Het filmpje is te zien op mijn YouTubekanaal.
Weer iets bijgeleerd vandaag.
Vandaag merkte ik dat één hoornaarharp niet werkte. Bij controle in de montagedoos bleken alle lichtjes wel te branden. Ik heb dan de componenten doorgemeten en er ging 12 v in en die werd goed omgezet naar 3,7 v. De fout zat dus in de generator die deze 3,7 v weer omzet naar 1800 v. Nog eens goed gekeken en toen zag ik het. Een uitgaande kabel was verbrand waardoor de generator natuurlijk om zeep is. Gelukkig had ik nog enkele op voorraad en was het euvel snel verholpen. Toch maar goed controleren in de toekomst dat de dunne draadjes nergens tegenaan liggen.
Elke keer leren we zo weer wat bij. En dat geldt ook voor de moestuin. De worteltjes die ik had gezaaid in twee mayonaise-emmers leverden zeer mooie en gave wortels. Veel mooier dan uit het tuinbed. En dat zonder bescherming tegen ongedierte. Gewoon de emmers omhoog zetten en dan kan er geen wortelvlieg meer bij.
Vorig jaar heb ik veel bessenstruiken aangeplant en ook enkele braamvariëteiten. We hebben er al een paar dagen van gesmuld maar vandaag heb ik ook wat wilde bramen geplukt. Wat een smaakbom! Daar kan geen gekweekte braam tegenop.
Nog maar eens de hoornaar…
Augustus, de honing is geoogst. De varroamijt is bestreden. Maar de volgende veldslag komt er al aan. Stilaan verschijnen er weer hoornaars voor de bijenkasten. Ondanks het feit dat ik er nog geen zie vliegen, liggen ze wel dood onder mijn harpen. Niet veel maar toch een tiental op twee dagen. Ik gebruik nu al mijn bescherming gecombineerd. Muilkorven of tenten aan de kasten en dan nog harpen. Het volgende filmpje kan vreselijk overkomen maar beschermen van de kasten is toch van alle plaatsen en tijden. Elektrische omheiningen tegen beren, en wasberen, gigantische loodsen tegen vrieskou zijn wij in west Europa dan wel niet gewend maar bescherming tegen spechten en vandalen gebeurde altijd al met gaasdraad.
Bijen bijvoeren in de zomer
Na de laatste honingafname is er in juli een drachtpauze. Dat betekent eigenlijk dat er voor de bijen nu geen dracht is van betekenis. Dat er weinig nectar binnenkomt. en al zeker met een droge periode geven planten weinig nectar. Maar de bijen moeten wel nog even doorgaan met hun nest. Ze moeten nog de laatste zomerbijen opkweken die daarna moeten instaan voor de opkweek van de langlevende winterbijen. Ik heb de bijen dadelijk na de oogst behandeld tegen de varroamijt. Hierdoor worden drie weken later bijen geboren die veel minder zijn aangetast door deze mijt en allerlei virussen en bijgevolg ook veel gezonder zijn. Deze gezonde bijen moeten dan op hun beurt de generatie winterbijen zo gezond mogelijk grootbrengen.
Als de bijen onvoldoende nectar binnen brengen, gaat ze ook minder broed aanhouden. Om dit momenteel nog te voorkomen, voeren we de bijen dus bij. En ik doe dat nog niet met de dikke siroop. Deze slaan ze blijkbaar liever op als wintervoorraad. Beter is om de bijen een verdunde suikeroplossing te geven. Die wordt beschouwd als binnenkomende nectar en verbruikt om het broednest nog wat aan te houden.
Zelfgemaakt wintervoer is een 3:2 suikeroplossing. Dat wil zeggen 3 kg suiker opgelost in 2 kg water. Maar om het broednest te onderhouden of om nog wat waswafels uit te bouwen, is een dunnere oplossing beter. Men gebruikt hiervoor dan een 1:1 suikeroplossing. Een kg suiker oplossen in een liter water is niet zo moeilijk en gaat zelfs perfect met koud water. Maar als ik 30 volken tweemaal per week een liter wens te geven, moet ik wel elke week 60 liter klaarmaken. Ik vind het daarom toch wat gemakkelijker om ze aangekochte siroop te geven. Maar ik verdun deze siroop voor de helft met water. Simpelweg een bus half leeg gieten in een andere lege bus en dan de beide bussen verder afvullen met leidingwater. Dit gaat veel sneller en lijkt even efficiënt te zijn. Later in de tweede helft van september voer ik de bijen dan tot hun ideale inwintergewicht met de dikke siroop.
Droogte in de moestuin
Dagelijks water geven aan de groenten is deze zomer een must. Maar elke avond lijkt nog niet genoeg. Zaaien lukt al een paar weken niet meer. De enige optie is voorzaaien en uitplanten als ze een deftig wortelgestel hebben ontwikkeld. Een plantgat maken, een beetje droge koemestkorrels en vullen met water. Daar dan het plantje inzetten en dan lukt het nog wel. Maar mulchen is nu superbelangrijk. Mulchen bedekt namelijk de open grond en vermindert op die manier de uitdroging van die grond. Ik mulch veel met vlaslemen maar grasmaaisel kan ook perfect dienen. Gisteren het gras gemaaid en het reeds droge maaisel op de groentebedden uitgespreid.
Imkerij Het Waterbroek 