De ideale zwerm scheppen

Deze zwerm hangt aan een enkel takje van de linde dat doorbuigt onder het gewicht.
De zwermemmer hou ik onder de zwerm en knip het takje af. Klaar!
De zwermemmer heb ik gemaakt van een honingemmer en er is verluchting voorzien van de bodem.
Zodra de zwerm is geschept, plaats ik het deksel. Dat heeft aan de binnenkant een stukje koninginnenrooster om haar binnen te houden. Het gaas dient om de emmer te sluiten als de laatste bijen binnen zijn.
Volledig bijendicht gesloten en klaar om te vervoeren met voldoende verluchting in bodem en deksel.

Moerloos volk

Het volk dat ik voor 14 dagen per ongeluk had moerloos gemaakt, heb ik gisteren nagekeken. Na 14 dagen was er nog geen tuten of kwaken te horen. Ik vond bij de controle echter een rustig volk en de doppen die ik had laten staan op twee ramen, waren allemaal mooi opengemaakt langs de zijkant.

De aflegger zelf waar de koningin in terecht kwam, doet het prima en kreeg al nieuwe wasramen. De andere afleggers kan ik binnen een tiental dagen controleren en behandelen tegen de varroamijt. Ik heb er dit weekend wel een nieuw voerraam bijgehangen. Door het koude weer de voorbije periode was het meegegeven voerraam bijna leeg.

De bijen hebben besloten om tevreden te zijn en geen nazwermen te produceren.

Snelle controle afleggers

Na een week heb ik toch even een snelle controle gedaan van de afleggers. Even gluren of ze allemaal doppen hebben.

Drie ramen in de kast en het voerraam is nog zwaar.
Het middelste raam, de waswafel, wordt al een beetje uitgebouwd.
Er is al veel broed uitgelopen en er zijn enkele doppen te zien.
Hier vond ik de koningin terug. Ze was niet gemerkt. Het donorvolk dien ik nu natuurlijk te controleren en doppen te breken op dag twaalf.

Vermits ik nooit bewust zoek naar de koningin, wordt ze vaak niet gemerkt. Door deze snelle controle kan ik dit natuurlijk wel oplossen.

De uitgesneden darrenraten worden gesmolten in mijn stoomontsapper. Een pantybroek in het reservoir zorgt voor de eerste filtering.

De bekomen was laat ik afkoelen in lege brikdozen brikdozen

De gestoomde maden zijn een lekkernij voor de kippen.

Solitaire bijen

Vandaag kreeg ik weer het bekende telefoontje. ‘Hallo, er zit een bijennest in ons tuinhuis.’ Ik vraag dan hoe de insecten er uitzien en waar ze zitten. ‘Ze zijn met zeer veel en het zijn zeker bijen.’ Dan wil ik natuurlijk wel komen zien. Al is het maar om de mensen wat insectenkennis bij te brengen. Vaak zijn het wespennesten, soms een hommelnest. Dit jaar al twee keer voor rosse metselbijen opgedraafd. Ik vind ze zelf zo fantastisch dat ik hier graag wat tijd voor maak. Vandaag heb ik de bijen zelf niet gezien. Ik had pas een vrij momentje om 21 uur en ik kon bijgevolg nog alleen ‘het nest’ bewonderen. In het plastic omhulsel van een waterslang waren alle schroefgaatjes opgevuld met grijs cement. Toch weer leuk om te zien. En de bewoners kijken in de toekomst met andere ogen naar dit natuurwonder. Ze zien nu een interessant levend wezen en geen steekduivel meer.

Imkerweekend april 2021

Het voorbije weekend heb ik gebruikt om nieuwe volkjes aan te maken voor volgend jaar. Ook moest ik bij een aantal volken het darrenraam uitsnijden. Tot en met juni snij ik het darrenraam uit vooraleer de darren uitlopen en hierbij ook de mee ingesloten varroamijten zouden uitlopen in het volk. Als het volk het darrenraam hierna vlot uitbouwt, zou de zwermdrift ook nog niet acuut zijn. Ter illustratie een beeld van een raam dat vorige week was uitgesneden en nu al volledig uitgebouwd en belegd is. Nochtans was dit één van de twee volken dat al belegde zwemdoppen had.

Mijn darrenramen heb ik in twee gedeeld en ik snij alleen een deel uit als het volledig is verzegeld.

Elk productievolk levert jaarlijks één of twee jonge volkjes voor het volgend jaar. Maar natuurlijk levert niet elke nieuw volk een uitgegroeid productievolk tegen volgend jaar. Eerst en vooral heb ik een tweede kast nodig en drie wasramen. Deze heb ik vrijdagavond nog ingesmolten.

Ik reed dit weekend met de materiaalkruiwagen in de bestelwagen en de lege kasten op de aanhanger naar de drie standen. De gemaakte afleggers nam ik dan mee naar de volgende stand.

De werfkruiwagen heb ik geprepareerd om alle materiaal te bevatten dat ik kan nodig hebben bij een controle. Voor de kasten had ik vandaag nog een andere kruiwagen nodig.
De jonge volkjes staan per twee op een pallet.
Het vlieggat is gesloten met een mousse en slechts voor een centimeter open aan de kant waar zich de drie ramen bevinden. Dit om roverij te voorkomen.

De aflegger bestaat uit een broedraam met de opzittende bijen. Het raam heeft aan beide kanten verzegeld broed voor ongeveer zes achtsten. Hier hebben de bijen dus geen werk aan. Ze hoeven die niet meer te voeren terwijl de poppen ook al warmte produceren en vrij snel uitlopen om nieuwe bijen te leveren aan het jonge volkje. Wel moeten er minstens enkele eitjes langs de randen te vinden zijn. Anders kunnen ze natuurlijk geen moer opkweken. De bijen hebben weinig werk en kunnen dus snel het naastliggende wasraam uitbouwen. De benodigde voeding krijgen ze van het tweede raam uit het productievolk. Dit is het voerraam dat nog in de kast zit aan de rechterkant. Het productievolk krijgt dan de twee andere wasramen en heeft nu nog maar één voerraam in de broeibak naast het darrenraam.

De zwermneiging in het productievolk wordt beperkt vermits er twee ramen met opzittende bijen verdwijnen en een volledig verzegeld broedraam dat eveneens de nieuw uitlopende bijen beperkt de volgende dagen. Schrik dat ze nu te weinig voer hebben, is niet nodig vermits ze al veel honing in de honingbak hebben gedragen. Tien volken heb ik vandaag zelfs hun tweede honingbak gegeven. De eerste honingbak is nog niet verzegeld maar ze dragen al nectar in de buitenste ramen. En dan hebben ze na enkele dagen natuurlijk geen plaats meer.

Het jonge volkje hoef ik de eerste weken niet te voeren. Ze krijgen wel een nieuw wasraam telkens als het vorige is uitgebouwd. Zwermen doen ze niet en de enig overblijvende moer is na ongeveer 24 dagen aan de leg. Er is dan geen verzegeld broed meer. Ik kan op dat moment de koningin merken en tegelijk de varroa bestrijden met oxaalzuur.

Controle bijenvolken

Het voorbije weekend heb ik de volken nagekeken. Ik geloof niet meer in het koudeverhaal. De bijen kunnen heus wel hun broednest warm houden. Maar ik ga natuurlijk geen volk openen om niks te doen op dit moment. Na drie weken moest ik de verzegelde darrenramen uitsnijden. En het was meer dan tijd. Althans in de grootste volken. Slechts in 1 van de 14 kasten met een honingbak was het darrenraam slechts voor de bovenste helft uitgebouwd. En in nog eens 3 kasten was het raam nog maar voor de helft verzegeld. Maar in al de andere heb ik wel degelijk een gans raam, Kempisch formaat, verzegeld darrenbroed uitgesneden. Mocht ik dit hebben uitgesteld, was de toekomstige varroschade misschien niet te overzien. En ik heb ook kunnen vaststellen dat het maken van een eenraamsaflegger volgende week in elke kast kan en ook moet gebeuren. Ze hebben allemaal nog een voerraam links en rechts in de kast en een kleine voederkrans achterboven van de meeste ramen. En vermits ze al een klein beetje honing naar boven hebben gedragen, kunnen ze volgende week dan ook het rechtse voerraam missen om met de aflegger mee te geven. Ze behouden dan alleen het linkse voerraam naast het darrenraam.

Wellicht zijn de meeste imkers bezorgd om in de volken te werken bij deze temperaturen, maar de bijen zijn wel degelijk bezig aan hun voorjaar. Wellicht gaat er dit jaar zeer weinig voorjaarshoning te oogsten zijn, maar zwermen vangen in mei kan toch ook niet de bedoeling zijn. Als er volgende maand veel bijen zijn in een volk en ze hebben niks om handen, willen ze alleen nog maar zwermen. Dat doen ze namelijk niet omdat de honingbakken te vol zijn. Maar. Dat doen ze wel als de broedbakken te vol zijn. Te vol met bijen.

Veiligheidsschoenen

Mijn oude klompen hebben het weer begeven. Deze hebben het ongeveer een jaar uitgehouden, En dan trap je plots door de zool. Gelukkig heb ik steeds al een nieuw paar klaar staan. Ik vind ze zoveel handiger dan rubber tuinsloffers. Ook veel veiliger door de stevige zool en neus.

Het is vooral de zool die wegslijt door gebruik.
Maar ze gaven me toch zo vaak warme voeten.

Recept mede

Om het voor iedereen duidelijk te maken, geef ik hieronder mijn mede-recept.

Twintig potten gegiste honing van 500g opwarmen in ca. 8 liter water gedurende 40 minuten bij 70 ° C. Dit wordt de most die we gaan vergisten tot een alcoholisch drankje. Ik kook ook 8 rijpe (met zwarte schil) bananen in twee liter water en zeef ze door een neteldoek. Het kookwater gaat dan bij de most. Ik voeg toe: 37,5 g citroenzuur, 25 g tannoblanc ( tannine voor witte wijn), 15 g voedingszout en vijf kruidnagels. Ik laat dit gedurende 10 uur afkoelen en voeg dan de enzymen toe: 7 ml amylase en 2 koffielepels zymex. Twaalf uur later zeef ik de most door een neteldoek in de gistingsfles en vul deze verder af tot 23 liter. De gist die ik op dat moment toevoeg, is Wyeast drymead. Het soortelijk gewicht was in dit voorbeeld hoger dan 1150 en een maand later was dit nog 1050. Ik heb dan overgeheveld in een nieuwe gistingsfles en deze is blijven staan tot ik zin had om te bottelen.

Alle producten heb ik aangeschaft bij Brouwland. Ze hebben allemaal een reden om in de vergisting te gebruiken. Het waarom vraagt een ganse cursus wijn maken. Ik geef alleen maar mee dat bananen en vijgen het enige fruit zijn dat geen smaak geeft aan de mede. Het levert wonderlijk genoeg alleen maar body aan het eindresultaat. En vermits ingevoerde vijgen enorm zijn bespoten om gisting, rotting dus, te voorkomen, gebruik ik bananen die ik ruim een week op voorhand al koop. Ze zijn dan gans zwart maar extreem zoet. Ik begin wel steeds met oude honing, gegiste honing of zelfs uitgesmolten overtollige voerramen. De suikers die hier in zitten, worden vergist tot alcohol en de smaak van de mede komt uit alle andere bestanddelen van de honing. Ik vul dan eventueel aan met andere honing en streef daarbij naar een soortelijk gewicht van 1150.