13 oktober 2018

 

Nog steeds zomerse temperaturen: 27 graden. Ik had graag nog enkele nieuwe fruitbomen geplant dit jaar. Daarom even gekeken op het perceel voor de bijenkasten en er was nog plaats voor zeker tien bomen. Ik zoek steeds naar bloemen voor de bijen, maar ben er van overtuigd dat een enkele boom vol bloesem meer te bieden heeft voor de bijen dan een paar vierkante meter crocussen of andere bloemetjes. Elke bijenboom met bloesem levert een schat aan nectar voor de bijen, maar alleen de fruitbomen leveren ook nog een extraatje voor mens en dier: lekker fruit in het najaar. En natuurlijk zijn deze bloesems ook prima te verdelen over het jaar. Van de vroege pruimpjes, over de kersen, peren en appels tot aan de walnoten en de kastanjes. Momenteel heb ik aan het Waterbroek zo al 24 fruitbomen staan. Natuurlijk naast de tientallen meidoorns, sleedoorns, inlandse vogelkers, sporkenhout, acacia’s, linden en de meer dan 150 wilgen van meerdere soorten.

Er is dus nog plaats en daarom heb ik vandaag tien fruitbomen bijgekocht. Halfstammen van 3 meter in pot. Bij het Genker plantencentrum was er momenteel zelfs 15% korting op fruitbomen. Toch mooi meegenomen. Vanaf morgen begin ik met het planten. Een gat graven, wat compost bijmengen, een boompaal plaatsen en een stevige gaas rond de stammen tegen schapenvraat. Bij deze temperaturen zal ik ook maar een emmer water voorzien per plantgat.

8 oktober 2018

Dit weekend heb ik het laatste volk gecontroleerd. Veertien dagen geleden was duidelijk dat er een moerwissel was gebeurd. Op dat moment vond ik nog geen eitjes, maar wel nog wat gesloten broed van de vorige koningin. Indien de nieuwe moer een succesvolle bruidsvlucht had gedaan, moest er nu duidelijk een broednest aanwezig zijn. Spijtig genoeg was dit niet het geval. Een groot volk met veel jonge bijen, volledig ingewinterd en moerloos. De eenvoudigste oplossing volgens mij: een jongvolk van 7 ramen bovenop zetten. Verenigen kan op dit moment geen probleem zijn. Binnen enkele dagen ga ik het broednest nog wel even herschikken. Het jongvolk had drie ramen broed en vier voerramen. Het productievolk had nu twaalf ramen voer, al grotendeels verzegeld. Ik verwijder dus de onderste broedbak met zeven ramen voer. Deze verdeel ik dan over de jongvolken die op minder dan 10 ramen zitten.dsc_2123

5 oktober 2018

Vandaag weer 22°C en de bijen vliegen als een speer. Sinds ik met inwinteren ben gestopt, zijn de kasten nog een flink stuk zwaarder geworden. Ook de zwerm die in mijn achtergebleven warrékast is gedropt, doet het prima.DSC01665

Als dit weer nog een weekje aanhoudt, heb ik nog wel een perceeltje mosterd voor de volken.DSC01668

Het perceeltje phacelia zal niet meer bloeien, maar vaak geeft dit dan nog een mooie bloei vroeg in het volgende jaar. De jonge plantjes blijken toch niet zo snel weg te vriezen. Morgen ga ik nog het derde perceeltje ploegen. Hierop stonden dit jaar zonnebloemen en boekweit. De voorbije jaren was ploegen wegens de natte bodem pas mogelijk eind april. Nu ga ik eens proberen om te ploegen in het najaar. Op zwaardere gronden wordt dat blijkbaar vaak gedaan. De enige groenbemester om nog te zaaien in september en oktober die ik nog heb liggen, is voederwikke. Dit heb ik nog nooit geprobeerd en ik ben benieuwd naar het resultaat.

Aan de klimopstruiken bleek het vandaag najaarssolden. Blijkbaar de laatste kans om een paar gele wintersokken te bemachtigen. DSC01675Vandaag ook weer een voortdurend aan- en afvliegen van honderden insecten. Wespen, hoornaars, solitaire bijen, vliegen, bijen en vlinders. De voorbije weken vroegen de mensen vaak of er een zwerm bijen in hun klimop zat. Het gebrom is voor niet-imkers echt beangstigend. Maar voor de foeragerende insecten zijn wij slechts bewegende objecten op hun vliegroute. Tijd om de mensen lastig te vallen, hebben ze heus niet.DSC01671

 

23 september 2018

Gisteren is hij drie jaar geworden. ’s Avonds heb ik even een taartje gebakken.dsc_2119

Het deeg bestond uit  450 g lamsgehakt, 2 wortels, 250 g spinazie en 200 g gekookte rijst, gebonden met een losgeklopt ei. De helft hiervan werd in een ingevette bakvorm gedrukt en dan belegd met schijfjes van 2 hardgekookte eieren. Hierop dan de andere helft van het deeg gedrukt en gedurende 50 minuten bij 180°C gebakken in de oven. Ondertussen en portie aardappelpuree gemaakt om de taart te bestrijken en roosjes mee te spuiten. Dit feestmaal is ruim voldoende voor enkele dagen mits bewaring in de koelkast. Maar zijn moeder en beide zusjes hebben ook een portie gekregen.

20 september 2018

Ik heb de voorbije dagen van het mooie weer geprofiteerd en alle bijenvolken gecontroleerd. In het midden hef ik een eerste raam deels omhoog. Vaak tref ik hier al een broednest. Aan de bovenkant van het raam bevind zich een ruime handhoogte verzegeld voer. Ik laat dan het raam terug zakken en sluit de kast. Controle gedaan. Soms tref ik op dat raam geen broednest, maar slechts verzegeld voer. Ik hef dan telkens het raam ernaast tot ik het broednest tegenkom. Zodra ik een voerraam hef met aan één zijde stuifmeelopslag, weet ik dat het volgende raam langs die zijde het broednest bevat. Deze kastcontrole duurt maar enkele seconden. Ik gebruik dit moment ook om de voerbak te verwijderen en om onder de voerplank een vel plastic te leggen. Als ik in december de kast open om oxaal te druppelen, gaat dit veel vlotter en met minder lawaai gepaard. Een dekplank is veelal stevig dichtgeplakt met propolis. De krak die de bijen dan horen bij het openen van de kast lijkt mij een enorme verstoring. En het lostrekken van een stuk plastic verontrust slechts een enkele bij in de wintertros.

Niet alles bleek in orde. Eén volk had slechts een paar cellen gesloten broed. Deze bevonden zich wel aan de buitenkant van een cirkel, waarbinnen alle cellen mooi gepoetst waren. Alsof het volk deze plaats al had voorzien voor hun leggende koningin. Op het volgende raam trof ik twee deels weggeknaagde moerdoppen. Dit volk heeft dus sinds enkele dagen een nieuwe koningin. Hoe weet ik dit?

Er is nog een beetje verzegeld werksterbroed. Minder dan 21 dagen geleden was er dus nog een leggende koningin. Bij een stille moerwissel beginnen de bijen een moerdop met een eitje en wordt de nieuwe koningin geboren na 16 dagen. Als de oude koningin is gesneuveld, maakt het volk een redcel van een ééndagslarve. Deze wordt dan 12 dagen later geboren. De nieuwe koningin zou dus tussen de 5 en 9 dagen oud kunnen zijn. Er is mooi weer geweest de voorbije dagen voor een succesvolle bruidsvlucht en we wachten dus af. Vermits de bijen al een aantal cellen hebben gepoetst, zijn ze zelf ook optimistisch in een goede afloop.

Bij een stille moerwissel kan de oude koningin nog aanwezig zijn, maar ik doorzoek de kast niet naar haar of haar eitjes. Mijn bijenvolken verstoor ik steeds zo weinig mogelijk. De twee ramen die ik heb bekeken, geven me momenteel voldoende info. Binnen 2-3 dagen is al het oude broed uitgelopen en pas dan gaat de nieuwe koningin aan de leg. Negen dagen later is haar eerste broed verzegeld. Ik wacht nu ongeveer 14 dagen en hef dat ene raam met het gepoetste broednest dan even op om te controleren op verzegeld broed. Dat is het enige volk dat ik nog open tot de oxaaldruppeling in december.

Het kleinste volk, een jongvolk, heeft momenteel zeven uitgewerkte ramen met volop bijen in alle gangen. Er zijn vier verzegelde ramen voer en de andere ramen bevatten een broednest met daarrond een voederkrans en stuifmeel. Voldoende om de winter door te kunnen. Als kleinste volk heb ik hier alle ramen van bekeken. Het stelt me dan gerust voor de andere volken. Geen enkel volk lijkt me nu te klein om door de winter te komen en bijgevolg wordt er niet verenigd.

17 september 2018

De bijenvolken zijn bijgevoerd en hebben nu het gewenste inwinteringsgewicht. De huidige week voorspelt nog zeer mooi te worden met temperaturen tot 30 °C. Hier ga ik toch nog gebruik van maken om de broednesten te bekijken. En wellicht ga ik ook nog enkele jongvolkjes die ik te klein vind, verenigen om hun kansen drastisch te verhogen. Elk volk heeft wel een koningin, maar als het volk te klein is om te overleven, zal de koningin het natuurlijk ook niet halen. Dan offer ik ze liever nu nog op. Ik hoef geen twee volkjes die in het voorjaar maar wat kwakkelen. Liever een groot bijenvolk dat dadelijk mee is met de wilgenbloei.

Het huidige jaar was extreem droog en het gras was praktisch volledig verdwenen. Maar even wat frissere temperaturen en een beetje regen bleek voldoende voor het herstel. Toch wonderbaarlijk hoe de natuur dit aanpakt. Tijdens het voorbije weekend heb ik toch weer gras gemaaid. De aanschaf van de Honda Ultra Mower is een prima zet geweest. Met de zitmaaier had ik dit lange, dauwnatte gras nooit kunnen maaien. De hoogte van het gras is voor deze maaier duidelijk niet van tel. Zelfs manshoge brandnetels kan hij aan. Hij reed moeiteloos door de uitgebloeide Canadese Guldenroede. Ik zocht naar een handzame grasmaaier die een woeste boomgaard met bijvoorbeeld nog wat snoeihout in het gras de baas kan en ik heb hem dus gevonden.dsc_2111

10 september 2018

Momenteel ben ik bezig met het inwinteren van de bijenvolken. Ze krijgen nu dagelijks een vol bakje suikersiroop tot ze op het gewenste gewicht zijn. Er is me bij het wegen van de kasten alvast iets opgevallen. De bijenstand aan het waterbroek doet het elk jaar weer zeer goed. Na enkele testjaren heb ik uit ervaring geleerd dat vier bijenvolken hier optimaal leven. Deze volken zijn nu al bijna op gewicht. Slechts 4 kg te gaan. In Gerhagen, droge zandgrond met veel dennen en eikenbossen, is het verhaal anders. Hier zijn twee productievolken meer dan genoeg. Deze stand heeft echter enkele voordelen. Tijdens de winter is er geen wateroverlast en blijft dus goed bereikbaar. Achter in mijn vaders tuin is er ook een beter toezicht mogelijk. Daarom plaats ik hier tevens de jonge volken. De twaalf volken hier hebben echter elk minstens nog 10 kg nodig. Dat is dus een enorm verschil. De twee volken die ik nog elders naast een vochtig natuurgebied heb staan, waren ook op 4 kg na op gewicht. En het ene volk dat bij mij in de tuin staat tussen de bewoning, heeft al voldoende wintervoorraad zonder bijvoeren.

Dat een locatie met voldoende dracht van het allergrootste belang is, wisten we al. Maar daarnaast dient de imker ook rekening te houden met het maximale aantal volken dat zijn bijenstand aan kan. Er blijft echter een factor die we helemaal niet kunnen beïnvloeden. De volken van naburige imkers bezetten namelijk ook het beschikbare areaal. Ik probeer nog steeds om meer mensen warm te krijgen voor de imkerij, maar tevens blijf ik mensen aanzetten om het areaal aan bloeiende planten te vergroten. Als we een beetje groen willen behouden, zal het nodig zijn.