Vandaag ging de les over imkermaterialen. Van de kast tot de honingverwerking. De lesgever had zeer veel materiaal meegebracht. Mijn eerste jaar zelfstandig imkeren heeft me echter reeds vertrouwd gemaakt met deze materialen. Maar het contact met de medeleerlingen is steeds een verfrissende ervaring. Volgende zondag is de maandelijkse vergadering van de Verenigde Taxanders en die handelt over koninginneteelt. Ook de jaarlijkse voorjaarsvergadering van de club wordt dan gehouden voor de lezing en er is me gevraagd om even te spreken over de wettelijke varroabestrijding. Er schijnt hierover nog al wat verwarring te bestaan en als dierenarts dien ik de situatie even uit te klaren. Ik ben wel van plan om even een kleine enquete te houden. Ik ben wel eens benieuwd welke en hoeveel imkers een bepaalde methode toepassen. Door volledig anoniem te werken, hoop ik een goed beeld te krijgen van de situatie. Hierover meer volgende week.

Ik hoop morgen, als de temperatuur  rond de 10 graden draait, enkele mooie foto’s te kunnen maken van de bijen op de bloeiende krokussen. Ik ga ook eens controleren hoever de wilgenkatjes al staan.

Vermits het deze week nog vrij zacht gaat blijven, heb ik zaterdag kast 7 naar Hulst gebracht. Vorig jaar zijn de 4 volken verhuisd op 20 februari bij een temperatuur van 5°C. Ze staan nu alle 5 naast elkaar in de bijenstal. Daar heb ik dan even gewacht tot het duister werd om de vliegspleet terug open te doen. Hierna zijn er nog wel een aantal naar buiten gekomen, maar ze zijn op een enkele na niet meer van de vliegplank af geweest. Ik had deze verhuis gepland tegen half maart, maar het weer was goed en nu kan er in Gerhagen nog een boom worden gekapt aan de lege bijenstal. In de loop van de maand mei kunnen dan de afleggers naar daar worden gebracht.

Ik heb zaterdag ook nog 3 inox kommen gekocht voor de bain-marie. De bak werd gevuld met 5 liter water en de bakken met wasblokken. Na 45 minuten was het koude water op 90°C en na 60 minuten waren al de wasblokken gesmolten en op temperatuur. Vermoedelijk gaat dit prima werken om waswafels te gieten. Later zal ik dit eens proberen met de waswafelpers van de vereniging.

Gisteren heb ik de laatste 60 meter van de afwateringsgracht opengemaakt. Een serieuze arbeid met een simpele schep en ik heb dan vannacht ook prima geslapen. Vanmiddag ben ik dan even gaan kijken en het water is inderdaad al flink gezakt. Met dit weer wordt de tuinier echt ongeduldig! De bijen halen al volop stuifmeel. Op een minuut telde ik 59 bijen met stuifmeel aan kast 4. Dat is een stuifmeelkorrel per seconde! Mooie felgele stuifmeelkorrels, vermoedelijk van de hazelaar die overal in bloei staat. Maar dit is nog niet alles. Ik ben eens gaan kijken aan de reuzenwilg die een twintigtal meter van de kasten staat. Volgende week zou de bloei wel eens kunnen beginnen als het weer aanhoudt. We zouden dan een maand vroeger zijn dan vorig jaar, maar toen was het ook abnormaal lang koud.

Vorig jaar heb ik de kasten op 20 februari verhuisd en het was toen 5°C. Ik ga toch proberen om kast 7 naar de hoofdstand te verhuizen deze week. Ze kunnen dan meeprofiteren van de wilgenbloei. De stand bij mijn vader blijft dan leeg tot in de meimaand voor de afleggers.

 

Vandaag ben ik de bijenkasten nogmaals gaan wegen. Want meten is weten! Alleen kast nummer 4 is 500g lichter geworden. De rest heeft hetzelfde gewicht als op 1 januari. Met het voer zit alles dus nog goed. De bodemplaat, die nu los onder de bak ligt, geeft aan dat alle volken nog vooraan in de kast zitten. Kast 1 heeft echter geen mul op de bodemplaat. Ik hoor ze nog wel zoemen en ik zie geen massa dode bijen op de bodem liggen door de vliegspleet. Het zal dus wel normaal zijn. Deze kast heeft het meest schaduw en zal waarschijnlijk nog geen broednest zijn begonnen. Als het volgende week zachter weer wordt, zoals voorspeld, zal ik binnen 14 dagen de kasten terug wegen. Als de groei van het broednest op gang komt, zou het wel eens snel kunnen gaan met het reservevoer. Om de kasten te wegen gebruik ik momenteel een unster waar ik een metalen stripje aan heb bevestigd. Zodra de kast los komt van de bodem en dus het hoogste gewicht aangeeft, blijft dit stripje op die plaats hangen en kan ik dat aflezen. Ik hoef de unster dus niet meer op ooghoogte te gebruiken. De volgende keer te fotograferen natuurlijk. Om absoluut zeker te zijn dat ik over voldoende voer beschik, zou ik toch graag enkele pakken apifonda gaan kopen. Op het laatste moment nog beginnen in het rond te vliegen is niet zo prettig. Vorige week was ik al naar de AVEVE winkel te Mol-Ezaart gereden, doch daar bleek de winkel te zijn overgenomen door nieuwe uitbaters. Deze verdelen geen imkerprodukten meer en ik zie me dus genoodzaakt om naar Heusen-Zolder te rijden voor mijn aankopen in de toekomst. Dit is niet verder maar die winkel is niet elke dag open en dat maakt het soms wat moeilijker om te coördineren met een huisvisite. Tot half februari ben ik in elk geval nog safe.

 

Zopas de tweede les gekregen. De bijenproducten. Met veel demonstratiemateriaal uitleg gekregen over de honing, pollen, propolis, koninginnebrij, was en bijengif. Met propolis ga ik dit jaar wel iets meer proberen. Misschien even een propolisrooster gebruiken om wat extra produktie te bekomen. Meer hierover volgt nog. De afname van pollen zie ik niet zitten. Dit gebruiken de bijen voor de voeding van hun larven, ongeveer 50kg per jaar zouden ze jaarlijks ophalen. Vermits ze in het voorjaar slechts een rand rond het broednest hebben zitten, denk ik niet dat ik ze van dit voor hun zo noodzakelijke voedsel ga beroven. Iedereen heeft het steeds over het tekort aan stuifmeel voor onze bijen en dan zouden we het hun nog ontroven.

Ook de produktie van de koninginnebrij gaat me enkele stappen te ver. De bijen hun koningin ontnemen om hun daarna zoveel mogelijk koninginnecellen te laten optrekken, die dan voor de sluiting van de doppen worden leeggezogen. Een jonge koninginnelarve doden voor enkele druppels levenselixir! Dat roept bij mij het beeld op van de magere uitgemolken koe die aan haar abnormale produktie bijna ten onder gaat. Ik beschouw mezelf nog veel te veel als natuurliefhebber en heb wegens de steeds toenemende schaalvergroting en industrialisatie van de landbouw, deze tak van de diergeneeskunde al enige jaren verlaten. Ook in de imkerij krijg ik koude rillingen als ik denk aan deze toenemende ‘industrialisatie’.

Wat ik zeker ook ga proberen is het bijengif. Bij een volgende opstoot van mijn ‘tenniselleboog’ gedurende 5 dagen, twee of drie bijensteken op de pijnlijke plek. Lijkt me wel griezelig, maar zou wel eens kunnen werken.

Was is een ander bijenprodukt, maar hiervan heb ik momenteel nog teveel nodig om nieuwe wafels te maken. Van enkele zeer oude wasblokken van een oom van mijn vrouw heb ik vorig jaar wat kaarsen gegoten. Deze was was nog afkomstig van bijenkasten die werden behandeld met ‘rare’ middeltjes tegen varroa. Vermits veel van die producten door hun vetoplosbaarheid in de was achterblijven en misschien zelfs opstapelen, hergebruikte ik die liever niet. Als kaars kan ik deze was echter wel nuttig aanwenden.

Eén ding werd echter wel duidelijk. De imkerij is veel meer dan een hobby. Ze kan worden beoefend in vele gradaties. Natuurbehoud, tuinieren, fruitteelt, houtbewerking, het imkeren zelf, natuurgeneeswijze, de verkoop van eigen producten en dan vergeet ik wellicht nog enkele zaken.

Gisteren heb ik de 4 nieuwe broedkamers afgewerkt. Ze zijn net als de andere kasten op kempische maat. Ze zijn gemaakt met multiplexplaten van 18mm.

 

 

 

 

 

 

De afstandhouders of bleddens dienen om de ramen op de exacte onderlinge afstand van elkaar te houden en van de wanden. Deze afstand noemt men de bijenruimte en werd voor het eerst door Langstroth (1810-1895) perfect toegepast. Indien in de bijenwoning ergens een opening is kleiner dan 5mm, wordt ze dichtgekit met propolis en indien er ergens een ruimte is groter dan 9mm, wordt ze dichtgebouwd met wasraat. Indien er nu overal een ruimte wordt tussengelaten van 5-9mm, zullen de ramen minder worden vastgebouwd en zijn ze makkelijker uit te heffen ter controle.

 

Overal dient de bijenruimte dus te worden gerespecteerd. De bleddens worden exact op de juiste plaats gezet met een raampje ter controle. De kempische kast is een dubbelwandige kast. Dit geldt alleen voor de voor en achterwand. Door de binnenste plaat wordt de ophangmogelijkheid voor de raampjes gecreëerd .

 

De schroefgaten zijn voorgeboord en het boorgat iets verzonken. Met een restantje werd aan de zijkanten nog een draagrand geschroefd. Elke verbinding is ook nog gelijmd met houtlijm.

 

 

 

Zo zou de broedkamer er uiteindelijk komen uit te zien.

 

 

 

 

 

De buitenkanten heb ik daarna geverfd met een grijsgroene kleur (wilde tijm) houtbeits. De beits is op waterbasis en veilig voor dier en plant volgens de opschriften. Ik heb wel gezocht naar een product met zo weinig mogelijk schadelijke additieven: slechts 20g/L VOS (vluchtige organische stoffen). Eenmaal droog hebben de bijen hier helemaal geen last van. De volledige binnenkant heb ik zo gelaten. De bijen werken dit volledig zelf af met een laagje propolis.

Zaterdag had ik afgesproken om op de vereniging mijn was te gaan wafelen. De zuivere was wordt gesmolten en in een waswafelijzer gegoten om mooie vellen wasraat te bekomen. De Verenigde Taxanders, de plaatselijke bijenvereninging, heeft vorig jaar een waswafeltoestel aangekocht voor gebruik door zijn leden. Op een gasbek naast het wafeltoestel stond een bain-marie waarin de gesmolten was op temperatuur bleef. Toen mijn voorganger klaar was met zijn was, moesten mijn blokken eerst nog worden gesmolten alvorens er kon worden begonnen. Door die vertraging tussenin, kunnen we maar een 10tal kg smelten op een namiddag. Als er iets is dat op mijn zenuwen werkt, is het wel tijdverlies of onhandige toestellen. Dan moeten de grijze cellen aan het werk tot er een oplossing uit de bus komt.

Omdat de temperatuur van de was ook dient te worden gecontroleerd, had men bij de vereniging al eens gedacht aan een electrische bain-marie met termostaat. Er werd hierbij vooral gedacht in de richting van een electrische inmaakketel of een bain-marie soepketel. Toen ik zondag een bain-marie googlede kwam ik dit toestel tegen:

Tweedehands op Kapaza! van een friturist. Ik heb het toestel direct gehaald en getest. Er zijn weliswaar nog geen gastronormbakken bij, doch die heb ik al besteld bij een klant van mij die een eethuis runt. Met 3 zulke bakken van ca. 3,5L kan de eerste bak worden gebruikt om was uit te scheppen op het ijzer. De tweede bak om alvast was te smelten en de restjes aan het wafelijzer terug te smelten. De derde bak kan dan dienen om een volgende lading was al voor te smelten. Er bestaan zelfs polycarbonaatbakken die slechts een fractie kosten van een RVSbak. Deze zouden zelfs kunnen worden gebruikt als gietvorm om rechtsstreeks de gezuiverde was in gieten en zo te bewaren.