Bijenhal

De tweede bijenhal heeft vandaag weer een uitbreiding gekregen. Er kunnen nu al 9 kasten in. De bedoeling is te gaan tot 16 kasten. Maar volgende week geeft men een winterprik met vriestemperaturen en dan werk ik niet verder. Als de bijen vast op de tros zitten, kunnen we natuurlijk beter niet te veel rond hun kast rommelen. Vandaag kwam er af en toe een bijtje buiten en ze vlogen dan eigenlijk vrij snel weer binnen. Waarschijnlijk gingen ze zich maar even ontlasten.

Ik had aan de bijenstand een jonge notenboom, waarvan de topscheut was afgebroken. Vorige maand had ik dan een lagere tak omhooggericht als nieuwe top, maar vandaag heb ik hem geënt met een waterloot van een notenboom met zeer grote smakelijke noten. We zullen afwachten of dit gaat lukken. Als ik de twee genetisch verschillende harttakken allebei kan behouden, heb ik natuurlijk een boom met twee verschillende noten.

bijenhal,enten notenboom

Tuinserre

De eerste serieuze vorstperiode lijkt weer achter de rug. De isolatie en verwarming deed zijn werk. De binnenbekleding met noppenfolie is prima. Of ze echt meerdere jaren is te hergebruiken, durf ik echter wel betwijfelen. Enfin we zullen wel zien. Ik ben wel van plan om een deel van de rietmatten die ik langs de buitenkant heb geplaatst te laten. Wellicht beschermen ze in de zomer ook tegen te felle zonnestralen. De electrische werfkachel die ik heb geplaatst, kon zijn werk gemakkelijk aan op halve kracht. De thermostaat die ik er tussen monteerde, heb ik ingesteld op 5°C. Ik heb gemerkt dat de temperatuur nu zakt tot 2,8 °C, het punt dat de verwarming opspringt en na amper 5 minuten is de temperatuur terug 5°C en schakelt de verwarming weer uit. In de namiddag steeg de temperatuur door het winterzonnetje zelfs tot 13,5°C. De planten lijken het goed te verdragen. Half februari zal ik alvast beginnen met zaaien. Allerlei bloemenzaadjes die ik vorig jaar heb verzameld ga ik voorzaaien. Ik denk dat ik betere resultaten kan bereiken door ze pas op een later tijdstip te verplanten naar de bijenstand dan ze ter plekke te zaaien. Ze worden dan waarschijnlijk te gemakkelijk verstikt door het lange gras.

Isolatie bijenkast

Gisteren ben ik de produktievolken eens gaan controleren. Ze zaten allemaal vrij diep in een stevige wintertros. De plastic die ik onder de dekplank heb liggen is toch een gemak. Ik kan nu de dekplaat opheffen en zonder schrik te hebben dat de bijen het te koud krijgen, een blik werpen op de tros.Volgens de mul op de bodemplaat is er nog niet veel broedactiviteit. Maar de huidige vrieskou zou het prille broedbegin wel eens kunnen vernietigen en daarom heb ik vandaag de deksels geisoleerd met een dikke plaat isomo. Ik heb eveneens de eerste twee krokussen gezien voor de bijenhal. Ze stonden weliswaar nog niet volledig open, maar als het een volgende keer vliegweer is voor de bijen, hebben ze wellicht al wat te halen. Eind deze maand worden de kasten weer gewogen en naar mijn gevoel is dat het belangrijkste evenement van het vroege voorjaar. En niet de eerste voorjaarsinspectie in maart. Als het gewichtsverlies op dat moment te groot zou zijn, moet ik klaarstaan met extra deeg om bij te voeren. De explosieve bevolkingsgroei van een bijenvolk in het voorjaar is vooral hiermee gebaat volgens mij. Je kan maar warmte produceren als je voldoende brandstof ter beschikking hebt.

Vroegbloeiers

Vandaag staan de winterakonieten en de Sarcococca volledig in bloei. Vorig jaar heb ik deze zien bloeien op 7 februari. We zijn dus momenteel een ganse maand voor op het vorige jaar. De bijen vliegen rustig in en uit, afhankelijk van het opvallend licht. Zodra er wat licht schijnt op de vliegplank verschijnen de eerste bijen. Als de kast ernaast in de schaduw zit, is daar geen leven te bekennen. Enkele minuutjes later, verandert de activiteit naar een andere kast die dan weer wat meer licht krijgt. Ik heb bij de produktiekasten in Hulst de bodemschuiven ingeschoven op de laagste stand. Hierdoor is er nog een centimeter open aan de achterkant, waardoor er toch frisse lucht aan de bodem komt. Er kan echter geen koude lucht van de natte bodem opstijgen in de kast. Een bijkomend voordeel is dat ik zo kan zien waar de tros zich bevindt in de kast aan de hand van de wasmul. Ook de grootte van de tros is zo in te schatten aan het aantal straatjes mul die op de bodem liggen. Ik heb ook al gemerkt dat er in kasten met broed ook meer suikerkorrels op de bodem liggen. Zodra er meer bijen vliegen in het voorjaar en er meer water kan worden gehaald en vers stuifmeel binnenkomt, verdwijnt dit verschijnsel. Bijen kunnen moeilijk droge suikerkristallen opnemen en vermoedelijk laten ze deze kristallen, afkomstig van opgeslagen honing en wintervoer, op dit moment van het jaar eerder vallen. Ik denk dat de dekseltjes van de cellen waar de wintervoorraad is in opgeslagen en de eerste laag voer hier juist onder nogal veel uitgekristalliseerde suikers bevatten.

Bijenhal

Aan de bijenstand in Hulst heb ik de voorbije week de gracht propergemaakt. Als het water in de beek nu niet te hoog komt, kan het water vlot afvloeien. Bij deze temperaturen beginnen de eerste bloemen al te bloeien. Zelfs de katjes van de wilg beginnen hun hoesje af te werpen. Hopelijk gaan we ons dit niet moeten beklagen.

Aan de tweede bijenstand in Gerhagen heb ik vandaag weer een stukje aan de hal bijgebouwd. De laatste 2 kasten die daar stonden, heb ik nu ook kunnen onder dak zetten. Deze maand zou ik graag nog 6 meter bijzetten. Ik kan dan de produktiekasten van Hulst ook naar hier brengen als men daar de canadapopulieren gaat rooien. De kasten werden zeer voorzichtig opgetild en 2 meter verplaatst. Even na de middag was de kast met dubbele broedbak aan een ware reinigingsvlucht bezig. Na een half uurtje ging de zon zich echter weer verschuilen en was het feestje afgelopen. Er zijn weliswaar geen bloemetjes te vinden op dit moment, maar de darmen eens kunnen ledigen, kan toch deugd doen.

Broodjes

Zojuist de broodjes gebakken voor het weekend.

broodjes

Voor de Franse broden heb ik volledig meergranenbloem gebruikt. De hoeveelheid gist is verdubbeld en in de oven heb ik een schaal geplaatst met kokend water. Door de hogere luchtvochtigheid, wordt het brood veel krokanter. De boodjes zijn gemaakt van zuivere witte tarwebloem. Een deel van het water is vervangen door een ei. Ik heb simpelweg een ei bij het water in de maatbeker gekieperd en hetzelfde totale volume behouden. De broodjes zijn bij de laatste rijzing ingestreken met ei en bedekt met zonnebloempitten en lijnzaad.

broodrecept

brood

Ik bak al jaren met enkele onderbrekingen zelf mijn brood. Meestal waren de kinderen dit snel beu. Ofwel moesten ze een wit brood hebben, ofwel een donker, maar in elk geval steeds een ander dan ik had gebakken. Zoals de meesten ben ik begonnen met een broodmachine. Alles in kappen en op de startknop drukken. Na enkele jaren was dit toestel echteral versleten en sinds het tweede enige tijd later door een kortsluiting de keukenkastjes verschroeide, durf ik dit type toestel niet meer gebruiken.

Als ik dan toch in de buurt moet blijven, kan ik het even goed in de gewone keukenoven afbakken. Tegenwoordig kneed ik het brood in de keukenrobot en bak het brood in een broodpan. Ik gebruik 450ml lauw water en in een half glas los ik een zakje droge gist van 11g op met 30g honing. Terwijl dit mengsel al voorgist, vul ik de mengbeker van de Kenwood met 30g zout, een soeplepel olie, 500g witte tarwebloem en 250g grijze bloem. Hierna giet ik het gistmengsel in de beker en de rest van het lauwe water. De eerste minuut kneed ik het mengsel op de laagste stand en dan nog enkele minuten in de hoogste stand. De mengkom wordt dan een half uur afgedekt naast de kachel gezet tot het volume deeg is verdubbeld. Deze deegbal wordt weer met de hand gekneed tot een mooie bal en in een ingevette en bebloemde bakvorm geplaatst. Het oppervlak van de bol snijd ik enkele malen in met een scherp mes en de vorm wordt weer afgedekt naast de kachel. Deze tweede rijzing duurt ongeveer een klein uurtje en naar het einde toe wordt de oven al voorverwarmd op 200°C. Het brood wordt hierin gebakken op 30 minuten.

Dit broodrecept, gebruik ik nu al jaren en in allerlei variaties. De grijze bloem kan elke soort bloem zijn en de olie kan ook elke soort vet zijn. De lekkerste olie vind ik zelf trouwens de zelfgeperste walnotenolie. In plaats van zout gebruik ik soms soepkruiden. Als ik dit recept gebruik voor mijn pizzabodems gebruik ik alleen maar witte bloem. Deze bodems bak ik 5 minuten voor. Hierna kan iedereen zijn eigen bodem besmeren met tomatensaus en beleggen met kaas, olijven, salami, chorizo, mozarello, paprika, uienringen, champignons en alles wat je nog kan verzinnen. Deze bodem wordt dan afgebakken op 180°C gedurende 10-12 minuten volgens ieders eigen voorkeur. Ik gebruik ongeveer 100 g deeg per bodem en de overgebleven voorgebakken bodems vries ik in voor later gebruik.

Nieuwe strips

Kastmateriaal winterwerk

Het winterwerk aan de kasten is gebeurd. De lege broed- en honingkamers zijn langs binnen uitgebrand en de buitenkanten zijn terug voorzien van een laagje verf.

Verder winterwerk bestaat nog uit het reinigen van de koninginneroosters, de controle van de darrenramen en de tussenblokken. Ook ga ik nog een aantal dekplaten maken. Het voergat moet centraal staan voor de voerbakken en de juiste maat hebben om ook een bijendrijver aan te bevestigen voor de honingoogst. Voor de nieuwe bodems die ik heb gemaakt, moet ik nog een varroaschuif voorzien, die de bak ook afsluit bij de behandeling met mierenzuur.

Alvorens hier aan te beginnen, plan ik eerst nog de verdere uitbreiding van de tweede bijenstal. Momenteel staat er 3 meter en hij wordt 10 meter lang. Ik wacht nog alleen op enkele droge dagen.

Handcrème en lipbalsem

Vandaag heb ik een beetje was verwerkt tot handcrème en lipbalsem. De receptjes heb ik overgenomen uit een imkersboek: Zelf bijen houden. Ik heb ze wel wat aangepast naar de produkten die ik had liggen.

Voor de handcrème heb ik 250 ml olijfolie gebruikt en hierin 30 g rode palmolie en 80 g kokosolie in gesmolten. Hierna heb ik in deze olie 80 g bijenwas gesmolten. Door een testdruppel op het aanrecht te laten stollen, kon ik door toevoeging van meer was of meer olijfolie de juiste smeerbaarheid bekomen. Hierna heb ik de pan van het vuur gehaald en bij een beginnende stolling essentiële olieën toegevoegd: 10 druppels lavendelolie, 10 druppels rozemarijnolie en 10 druppels geraniumolie. De crème heb ik hierna in potjes gedaan met een etiket er op.

Voor de lipbalsem ben ik begonnen met het verwarmen en mengen van 225 g bijenwas en 420 g kokosolie. zodra dit gemengd was, heb ik de pan weer van het vuur gehaald en er nog 100 g acaciahoning aan toegevoegd en een flesje van 50 g vanille-extract. Door grondig roeren tot volledige afkoeling ontstond er blijkbaar een soort emulsie van de vetten met het extract en kon ik dit hierna in kleine potjes doen met etiket.