Kerst 2012

Deze namiddag heb ik even een controle gedaan op de bijenstand in Gerhagen. Er is de voorbije 2 dagen zoveel water gevallen met zoveel wind dat een controle wel aan de orde leek. Wat een beeld! Het was om 14u 12 graden en de bijen vlogen zoals ze normaal pas doen rond half februari. Ze kunnen zich nu wel ontlasten en wat water ophalen, maar iets anders was er niet. Alleen veel energieverspilling en dus voederverbruik. Enfin, we zullen wel zien hoe dit afloopt. In elk geval zal ik in het volgend voorjaar de voedervoorraad goed in de gaten houden.

Ik heb gisteren nog eens de uiteenzetting van Marc Missotten over de verdwijnproblematiek gelezen op zijn site: http://www.bieenkorf.be/bijensterfte.pdf  De man had in 2006 wellicht al gelijk. Tegenwoordig wordt er al meer gesproken over het stuifmeelprobleem. Maar stuifmeelramen bewaren tot het volgend jaar, wat nu vaak wordt aangeraden, is volgens Marc ook niet de oplossing. Het stuifmeel bewaart volgens hem helemaal niet zo lang aan dezelfde hoge kwaliteit. De zo belangrijke winterbijen moeten ook gevoerd worden in hun larvestadium met vers stuifmeel en daaaraan ontbreekt het nu net in augustus en september. Dus toch maar veel inzettten op de aanplanting van najaarsbloeiende bijenplanten. Ik denk wel dat ik aan de Waterbroekstand op de goede weg ben, maar het zal nog wel enkele jaren duren vooraleer alle struiken uitbundig bloeien. Kijk maar eens even of de plantenlijst. Misschien is er een boom of plant die je zelf leuk vindt en wil of kan aanplanten. Alle beetjes helpen.

Oxaalzuur druppelen

Vemits het volgens de weersvoorspellingen vandaag wel eens de koudste dag zou kunnen zijn van de rest van december, heb ik vandaag alle resterende volken gedruppeld met oxaalzuur. Het was wel 6°C, maar de bijen waren allemaal rustig. De Kempische kasten waren allen in wintertros. In de segenbergers was het misschien maar op het nippertje, maar de mijten die weg zijn,zijn weg. Wellicht hadden alleen de 2 segenbergers op 2 rompen nog een restje broed. Het jongvolk en de zwerm van augustus die op 1 romp zitten, zaten in elk geval al diep op tros. Na wat opzoekingswerk deze avond heb ik wel besloten om de geplaatste bodemschuiven nu 7 dagen te laten liggen in plaats van slechts 3 dagen. Op dat moment zal ik ze ook wegen en op de plastic een dekplaat te leggen met wat isomo ter isolatie van het deksel. Van het druppelen heb ik een filmpje gemaakt. Youtube ging vanavond niet zo vlot, maar ik zal de link hier zo snel mogelijk bij plaatsen. Het filmpje is wel gemaakt met mijn smartphone uit mijn vrije linkerhand met alle gevolgen vandien, maar het geeft toch een goed idee.

De voordracht die ik in januari geef over hygiëne in de imkerij is nu practisch volledig klaar. Ik geef ze op 13 januari in Bekkevoort en op 27 januari in Tessenderlo. Aan de hand van mijn eigen bedrijfsmethode met mijn Kempische kasten ga ik de diverse hygiëneaspecten bespreken. Van de imkerij zal ik nog zeer veel kunnen leren, maar van hygiëne in dierenhouderij ben ik al meer dan dertig jaar doordrongen. Vanaf volgend jaar zal ik proberen om maandelijks een deel hiervan in een post te bespreken. De vele contacten en de vele bladzijden literatuur hebben me er alvast van overtuigd dat DE bedrijfsmethode niet bestaat. Maar het jaarlijks uittekenen van een methode en die continue te verbeteren uit alle opgedane ervaringen levert me wel een interessant tijdsverdrijf op. Op deze manier is de imkerij ook in de winter een actieve hobby.

Resultaat oxaalzuur

Drie dagen geleden heb ik enkele kasten met oxaalzuur gedruppeld. Vandaag heb ik deze gecontroleerd.

wegen kasten

Het gewicht van de kasten is ongeveer gelijk aan het gewicht van half september en hetzelfde als vorig jaar rond nieuwjaar. De kast weegt dus wel dubbel zo zwaar. Ik hef ze alleen op aan de achterkant.

geluid volk in kast, stetoscoop

Even luisteren naar het rustige gezoem van het volk. Ze zitten er nog in!

varroa tellen, bodem

Controle van de mul en tellen van de afgevallen varroamijten. De loep met LEDverlichting maakt het wel veel gemakkelijker.

varroa tellen, bodem

De mijten zijn goed zichtbaar als platte ovale bruine schijfjes. Zelfs de pootjes zijn hier zichtbaar. (Foto aanklikken om verder te vergroten.) Ik tel tussen de 70 en 100 mijten die zijn gevallen in de eerste 3 dagen. Dit is identiek aan de resultaten van vorig jaar en dus bemoedigend. De mijten schijnen tot 5 weken na de behandeling nog te vallen. Dat zou er dan op wijzen dat er dik 1000 mijten in dit volk zitten als we een resultaat halen van meer dan 90%. Ik hou het er op dat deze 1000 mijten in elk geval het nieuwe broednest van begin volgend jaar niet meer kunnen lastigvallen.

wilgentenen, windscherm

Vermits ik op het nieuwe perceel officieel geen constructie mag plaatsen en ik toch graag enkele bijenkasten zou neerzetten, heb  ik besloten om een windscherm aan te planten. De dunne wilgentenen die ik overhoud na het knotten, steek ik naast elkaar in de grond. Ik heb een rechthoek van 4 x 10 meter uitgetekend en alleen de zuidzijde blijft open. Door de binnenzijde van deze ‘plantengroep’ rigoreus te snoeien, hebben de kasten een mooie beschutting binnen enkele jaren.

 

Oxaalzuur druppelen

Vanmorgen om 6.30u was het 8°C. De stand aan het Waterbroek toch gaan druppelen. De eerste drie kasten zaten mooi op wintertros en vrij diep. Het jongvolk op 6 straten en de volgende twee, produktiekasten, op 8 straten. Dus aan 5ml per straat dus 30 à 40ml per volk. Het vierde volk zat niet onder een plastic, maar onder een houten dekplaat zoals vroeger bij mijn schoonvader. Dit volk zat nog zeer actief in de kast en ze vlogen ook dadelijk op naar mijn hoofdlamp. Dit was absoluut geen wintertros en ik heb ze dus maar snel dichtgedaan. Deze kast en de stand in Gerhagen moeten dus wachten op een volgende gelegenheid. Tot midden volgende week blijft het nog zeker boven 5°C. Maar dan kan ik ‘smorgens wellicht nog enkele kasten doen. Wat heb ik vandaag geleerd? Elke kast verdient een plasticfolie. Er zijn dan geen verrassingen. Het oplichten van de plasticfolie gaat ook veel rustiger dan het ‘openkraken’ van een houten dekplank.

IK heb nu ook de varroabodem terug geplaatst om de mijtenval te controleren. Ik plaats de schuif altijd omgekeerd waardoor er nog luchtcirculatie mogelijk is.open schuif De schuif blijft bijna het ganse jaar in deze stand. Hierdoor is een goede volkscontrole mogelijk in de mul.mul op bodemplaat Ze gaat alleen dicht tijdens de mierenzuurverdamping en ze gaat er elk jaar volledig uit in oktober om het volk iets kouder te zetten. Dit om de noodzakelijke broedstop met wintertros te creëeren. De vierde kast van deze morgen heeft naast de houten dekplank ook een testbodem voor de verdamping van 15% mierenzuur en deze is onderaan volledig dicht. Ze zitten dus blijkbaar nog even los en warm als de volken in de segenbergers. We zullen verder afwachten wanneer deze kasten kunnen gedruppeld worden. Hopelijk zijn ze met nieuwjaar allemaal gedruppeld want dan leg ik op de plasticfolie een houten dekplaat en een isolatieplaat om de nieuwe start van het broed te beschermen. Enfin, er zullen wel nooit twee dezelfde jaren voorkomen. De natuur laat zich niet dwingen.

De hogere temperatuur heeft ook voordelen. Warm en droog is ideaal om wilgen te knotten. Deze namiddag heb ik één knotwilg geknot. Na het strippen van de takken, zijn er 30 nieuwe knotwilgen met een grondboor geplant.knotwilgen Nog een tweetal te knotten en ik heb voldoende stekken om de perceelsgrens over de ganse lengte te beplanten met knotwilgen. Ze staan nu op 1 meter van de scheidingsgracht en 2 meter van elkaar.

Oxaalzuur druppelen

oxaalzuurdruppeling 001.JPGoxaalzuurdruppeling 002.JPG

Zojuist alles klaargemaakt voor de oxaalzuurdruppeling. Sinds vorige week zitten de bijen in mijn Kempische kasten in wintertros en de eerste vorstperiode is nu 4 weken geleden. Een kleine controle vorige zaterdag van een jong volk heeft me overtuigd dat er geen broed meer aanwezig is in deze kasten. Vermits ik dit jaar 17 kasten dien te behandelen, heb ik voor dit jaar een liter klaargemaakt. Dit heb ik bereikt door 600g suiker op te lossen in 600g water (= 600ml water). Hierdoor bekom ik 1 liter suikeroplossing 1:1. In deze liter wordt 3,5% oxaalzuur opgelost. Dit is dus exact 35g oxaalzuur. Bij vernevelen in het late voorjaar en vroege zomer gebruiken we een 3% oplossing zonder suiker. Vermoedelijk is dit verschil in concentratie verantwoordelijk voor de enorme onzekerheid bij veel imkers. Ik kan ook niet aanraden om dit zelf te maken. De oplossing wordt f.s.a. (fac secundum artem= volgens de regels van de kunst) gemaakt door een apotheker naar het voorschrift van een dierenarts. De injectiespuit die ik hiervoor ga gebruiken, is gecontroleerd op een feilloze werking en de punt van de 16G afgevijld om ongelukken te voorkomen. Zoals te zien op de foto gebruik ik een revolverspuit die bij elke pompslag exact 5ml vrijgeeft. Met een fijne straal kan ik dan 5 ml gebruiken per raam dat bezet is met bijen. De hoofdlamp dient om me bij te lichten. Het zal dit weekend alleen in de vroege morgen koud genoeg zijn en dan is het nog donker. Als het warmer is dan 5°C zouden de bijen teveel kunnen opvliegen bij het openen van het deksel.

Was wafelen

was smelten, bain-mariesmelten was, bain-mariebijsnijden waswafelwaswafel, voorraad

Vanavond heb ik een uurtje was gewafeld. Na een uurtje voorverwarmen, zijn de drie bakken in de bain-marie op temperatuur en kan er worden gestart. In de achterste bak smelt ik de wasblokken. Via een zeef en een stuk nylonkous giet ik verder naar de tweede en daarna verder naar de voorste bak. Hierdoor zijn de laatste verontreinigingen uit de was verwijderd. Als de waswafel op Dadant-Blattformaat klaar is, snij ik ze dadelijk op Kempische broedmaat. De wafels die foutjes vertonen aan de onderste rand worden later versneden op honingraammaat. De afgesneden restjes worden dadelijk terug gesmolten in de achterste bain-marie.

De vogels komen in steeds groter aantallen op het voeder af.

merelmerelmerelroodborstvinkmus

Bijenliteratuur

http://www.imkerinnen.at/?Monatstipps ben ik momenteel aan het bestuderen. Verschillende imkers die hun maandpraatje geven. Mooi online ter lering en vermaak. Het gaat hier om vrouwen, zowel hobbyistes, beroepsimkers als onderzoekers. Elk heeft zijn idee over de imkerij, maar door vele methodes te bestuderen is het waarschijnlijk wel mogelijk om een eigen werkmethode hieruit te distileren. Het lezen van de avonturen van andere imkers is mijn geliefde bezigheid en hoewel het soms kleinigheidjes zijn, blijft me toch altijd wel een truukje bij om zelf uit te testen.

Vandaag heb ik alle lege kastdelen uit de bijenhal verwijderd. Ze waren al gereinigd, ontsmet en gerepareerd. Maar ik heb de ruimte achter de volken even nodig. Na de oxaalzuurdruppeling, gepland voor dit weekend, worden de kasten namelijk een meter achteruitgezet. Dit moet me de mogelijkheid geven om een stelling te maken die perfect waterpas is en waar alle kasten naast elkaar kunnen. De kasten kunnen daarna terug op de oorspronkelijke plaats worden gezet. De stelling wordt gemaakt van oude metalen schoolbanken op betonnen voeten. Rond de metalen poten moet een reservoir komen met olie om mieren en slakken te weren in de kasten. Ik zal hiervan de volgende weken nog enkele foto’s plaatsen, naargelang de werken vorderen.

Feestdag Sint Ambrosius: sneeuw op vliegplank

sneeuw, vliegplanksneeuw op vliegplankVandaag een mooie hoeveelheid sneeuw gevallen. De vliegplanken liggen vol sneeuw. Deze belet momenteel geenszins de luchttoevoer naar de kast. Verse sneeuw laat immers lucht door. En moest deze sneeuw te lang blijven liggen en bevriezen, is er nog niks aan de hand. Dit is namelijk de reden waarom de varroabodem open blijft. Er is dan luchtverversing mogelijk in de kast. Na de laatste varroabestrijding in september haal ik elk jaar de varroaschuif volledig weg. Dit zal ook wel helpen om in de koudeperiode iets sneller  een broedstop te krijgen. Ook de houten kasten die veel minder isoleren dan de segebergers versnellen dit proces. Sinds 2 weken zitten de volken in de kempische kasten mooi in wintertros terwijl er in de segebergers nog veel leven is onder het plastic. Volgende week zou het moeten mogelijk zijn om ze te behandelen tegen varroa. De vorige twee jaar is het me op deze manier ook gelukt om ze voor half december te behandelen. Alleen met die segebergers dit jaar, is het blijkbaar een heel ander verhaal. Ik heb nu 4 segebergers ingewinterd en met 2 ervan heb ik dit seizoen effectief gewerkt. Ze hebben prima honing geleverd. Maar in vergelijking met de Kempische kasten heb ik nog maar 1 voordeel gevonden en dat is het gewicht. Zo stilaan krijg ik de Kempische kast in mijn vingers en dat speelt natuurlijk ook mee. Door de eigen fabricatie van de ramen en de broedbakken kan ik naar mijn idee de bijenruimte zelfs beter in de hand houden dan in de segebergers. Maar ik gun elke imker zijn voorkeurskast. De bijen zal het worst wezen. Ze vragen alleen maar een holle ruimte om hun raten in te bouwen. Als ik in het voorjaar de segebergers niet nodig heb als reserve zullen ze mijn imkerij dan ook dienen te verlaten.

sint ambrosiussneeuw op de vliegplanksint ambrosius

Nieuw knutselmateriaal

Het knutselmateriaal voor de volgende maanden is toegekomen: enkele platen watervast multiplex van 18mm om broedbakken en honingbakken te maken. Een vijftal broedbakken en 8 honingbakken heb ik gepland. De varroabodems en de daken met zinken deksel heb ik vandaag ook afgehaald. Deze kan ik voor hun prijs wel zelf maken, maar daar gaat teveel tijd in verloren. De kasten zelf zijn eigenlijk op een dag klaar. De bleddens, de vlieggatschuiven en zelfs de voederbakken, heb ik ook alvast meegebracht. Eerste werk is nu het verven van de deksels en bodems om ze daarna in de bijenhal te stockeren tot volgend jaar. Een nieuwe kast kost me zo slechts 90 euro in plaats van de 147 euro voor een complete kast bij het Bijenhof.

zelfbouw kempische kastzelfbouw kempische kast

 

 

 

 

 

 

 

Van een buur nog enkele planten gekregen: een tiental hemelsleutels, een ganse kluit herfstasters en vier grote hibiscusstruiken met enkelvoudige bloemen. Stilaan raakt het eerste perceel van 30 aren volgeplant. Tenminste als de winter dit jaar niet zo streng is en ze eens een mooi groeiseizoen krijgen in 2013. Eenmaal goed ingeworteld, zullen ze niet meer zo snel  wegkwijnen. Vooral het eerste groeijaar blijkt cruciaal te zijn. Het perceel is voldoende vochtig, zelfs in de zomer. Het probleem is volgens mij eerder dat het  tijdens de winter enkele graden kouder is op die vochtige bodem.

Nieuw bos

Vanmorgen bij Natuurpunt de bestelde bomen afgehaald en namiddag aangeplant. 25 Meidoorns, 25 tamme kastanjes en 25 veldesdoorns. Tevens bloemenmengsel voor bijen gekocht om 125m² in te zaaien volgend jaar. Mijn bijen zullen me dankbaar zijn. En bij uitbreiding ook alle hommels, solitaire bijen, zweefvliegen en andere insecten in de buurt. En de mensen van Natuurpunt Limburg hebben ook een steuntje gekregen. Iedereen tevreden, toch.

Volgend weekend ga ik bij een collega van mijn vrouw een aantal bijenplanten ophalen. Deze mensen doen jaarlijks mee aan de Open Tuindagen en gaan hun toontuin opnieuw inrichten. De planten die ze wegdoen, zullen bij mij welkom zijn.

Volgende maand begin ik dan met de aanplant van de knotwilgen op de rand van het perceel. Deze takken dien ik zelf te halen door enkele knotwilgen in de buurt te knotten.

Vanavond heb ik dan de mede van dit jaar op flessen gezet. Vermits ik de honing uit de zonnewassmelter hiervoor heb gebruikt, noem ik het brouwsel maar zonnemede, ‘Looise zonnemede’. Het alcoholgehalte is 18% en de mede is mooi amberkleurig. Ik heb dit jaar gekozen voor gele schroefdoppen. De mede van 2011 heeft witte doppen. Ik gebruik de kleur van de koninginnenmerken. Het zullen dus volgend jaar rode doppen worden.

overhevelen medefilteren medeDSC_0154.jpg