Controle Apideakastjes

Na de honingoogst van 21 juli zijn de koninginnen uit de vijf apideakastjes gebruikt om kunstzwermen te maken. Van deze vijf volken zijn er vier overgebleven die nu op 10 ramen zitten en hetzelfde gewicht hebben als de oude produktievolken.  Ze zijn dus perfect inwinterbaar. Het vijfde is verenigd met een ander jong volk. De vijf apideakastjes zijn blijven staan en vandaag bleek er eentje leeg te zijn en de andere vier hebben weer een leggende koningin.Deze zijn vanmorgen alle vier geknipt en gemerkt. Het zijn nu ook alle vier dubbele apideakastjes. Deze koninginnen zijn reserves voor de laatste controle van de volken binnen 14 dagen. Dan worden de thymovarplaatjes verwijderd en start ik met het invoederen tot ze op gewicht zijn. Het is dan ook de laatste keer dat ik enkele ramen oplicht om te bekijken.

Ontsmetten raampjes

Ik ben nu klaar met het reinigen en ontsmetten van de gebruikte, overtollige raampjes. Zowel de broedramen als de honingramen die dienden te worden verwijderd. Eerst zijn ze in de zonnewassmelter van de wasraten ontdaan. De bekomen was ligt nu klaar om tijdens de wintermaanden om te smelten tot nieuwe raat. De zogenaamde waswafels. De raampjes zijn daarna afgekookt in een soda-oplossing. De huishoudsoda ontdoet, samen met de hitte, de raampjes van alle vieze resten. Een stevige borstel en een plamuurmes blijft toch wel nodig. Ik heb de raampjes hierna ook nog even gedompeld in een javeloplossing en ze hangen nu te drogen tot volgend voorjaar als ik de nieuwe waswafels weer insmelt. De ingezette draad is in de meeste gevallen nog bruikbaar mits even aanspannen. Voorwaarde is natuurlijk wel dat er inoxdraad wordt gebruikt.

Thymovar

Vandaag de thymovarplaatjes vervangen voor de volgende drie weken. Deze worden verwijderd omstreeks 4 september en dan begin ik met de wintervoeding te geven. Ik heb wel van de gelegenheid gebruik gemaakt om de volken even te controleren. Even enkele ramen heffen om verzegeld broed en larven op te merken. In enkele gevallen kon ik ook hare majesteit begroeten. Er verscheen er zelfs een zonder merk. Natuurlijk heb ik haar een rode stip gegeven en een vleugel geknipt. Spijtig genoeg heb ik ook een jong volk gecontroleerd dat blijkbaar niet wou groeien. Het had nog steeds maar twee ramen met broed en ook het voer namen ze slecht op. De waswafels werden niet uitgebouwd. Ik had de koningin in dit kleine volk wel snel gevonden. Er was ook niet naast te kijken. Ze liep over de raat als de bultenaar van de Notre Dame. Aan haar linkerkant had ze blijkbaar een poot te weinig. Even een barmhartige kneep tussen duim en wijsvinger en het volkje heb ik bij de naastliggende kast laten inlopen.

Verlof dag 1

De eerste dag van mijn verlof zit er op. Alhoewel… wegens de jaarlijkse kermis is de een of andere lawaaikraai het ene na het andere lied uit mijn jeugd aan het verkrachten. En dat noemen ze dan een coverband! Het lijkt wel of mijn bed naast de boxen staat en het café is toch echt wel 100m verder gelegen.

Vanmorgen heb ik de bijenstand in Gerhagen wat opgeruimd. Voor de kasten ga ik volgende maand krokussen planten en de bodem dan bedekken met een dikke laag schors. Ik heb ze een nieuwe drinkbak gegeven en op enkele kasten heb ik nog wat honingzolders gezet met uit te likken ramen. De bakken staan op een lege honingbak en boven de voerplank. Na 3 dagen worden ze weer weggehaald en opgestapeld met telkens een krant tussen. Onder en boven de toren plaats ik een separatorrooster om ongedierte zoals muizen en wasmotten uit de toren te houden.

bijenstal

De uien uit de moestuin hangen in tros te drogen. Een mooi resultaat en daarom zal ik er volgend jaar beslist meer planten.

uienoogst

Namiddag een fietstochtje gedaan naar Diest en dan verder langs de Demer naar Zichem. De reuzenbalsemienen staan fantastisch in bloei. Volgende week als het zaad rijper is, nog eens langs gaan. Daar zou men een kast bijen moeten plaatsen. En in het voorjaar is er wellicht zelfs honingdracht te halen van het groot hoefblad. Enorme velden met reuzenbladeren gezien.

Tegen de avond heb ik dan de barbecue weer heetgestookt met enkele houtblokken en een brood gebakken in de rookkast. Toen de temperatuur wat was gezakt, heb ik twee pizza’s gebakken in het barbecuedeel. Ik bak de pizza’s op vuurstenen die nog van mijn grootmoeder waren. Hierop bakte ze brood en taarten in de oven van de leuvense stoof.

barbecue

barbecue, brood bakken

barbecue, pizza bakken

Voor de pizza’s gebruik ik het normale brooddeeg. 250g voor twee stuks. Ieder belegd dan zijn eigen pizza naar keuze met salami, chorizzo, gedroogde tomaten, ansjovis, mozarellakaas, paprikastukjes, champignons enz. Slechts 10 minuten kneden, 30 minuten rijzen, uitrollen en beleggen. Bakken op 12-15 minuten. Bijna even snel als een diepvriespizza, maar die wil je dan niet meer.

Voeren bijenvolken

Twee tot drie keer per week krijgen de bijen nu  een liter siroop. Dit is voldoende om de koningin aan de leg te houden. Vandaag was het de beurt aan de volken van het waterbroek. De vier produktiekasten heb ik ook even geopend. Het middelste raam heb ik even gelicht en het verzegeld broed, larven en stuifmeel waren prima zichtbaar. Een krans van een dikke 4 cm voer zat boven aan het raam en was reeds verzegeld. Als deze kasten hun varroabestrijding rond hebben  en ze zijn op gewicht ingevoerd, kunnen ze prima de winter door. Kast nr . 2 heeft nog een  waswafel bijgekregen en ze zitten nu op 10 raten. Misschien kan ik ze volgende week nog een waswafel geven. Kast nr. 3 had enkele ramen met broed in de honingzolder tijdens de honingoogst. Het koninginnenrooster is ondertussen weggegooid alhoewel ik de fout niet heb gevonden. Het rooster was minstens 10 jaar oud en dus wellicht aan vervanging toe. Vandaag was al het broed uitgelopen en dus heb ik die ramen uitgehaald en afgeveegd. Ik was ze ondertussen ook al aan het voeren en ga de ramen dus niet meer slingeren. De suikeroplossing die hierbij vrijkomt, wordt misschien verder nog gebruikt om te vergisten tot een mede.

Verhuis bijenvolken

De bijenvolken die waren uitbesteed bij enkele van mijn klanten, tijdens het seizoen, zijn nu terug thuis. Voor de invoedering is dit veel eenvoudiger. De mensen waren tevreden en ik beschouw het experiment ook als geslaagd. Ze krijgen volgend jaar weer een volk bijen in hun tuin. De vernieuwde bijenhal is nu bijna volzet. Nog drie kunstzwermen kunnen eind augustus terugkomen. Ze blijven hier wel maar tot in het voorjaar tegen de wilgenbloei. In Gerhagen lijkt maar plaats te zijn voor twee à drie produktievolken tijdens het seizoen. De rest gaat dus elders na de overwintering.

bijenstal

bijenstal

Ook het wespenseizoen lijkt te beginnen.

wespen, kogeldistel

Voorlopig zijn ze wel nog niet zo erg geïnteresseerd in de terrastafels. Weldra gaat dit echter veranderen. Zolang de wespen zich bezig houden met de voeding van hun larven, is er geen probleem. Ze leven dan van een zoet secreet dat de larven uitscheiden. Als de koningin zich opmaakt om te overwinteren en er dus geen larven meer zijn om de wespen te voeren, gaan ze elders op zoek naar zoetigheden en dat zullen we geweten hebben! Toch raar dat een volwassen wesp zich eigenlijk laat voeden door haar jongere generatie.

Bijenstal

De bijenstal in Gerhagen heb ik wat aangepast. Met oude schoolbanken heb ik een afzetplaats gemaakt voor de kasten. De banken zijn waterpas naast elkaar in betonnen voetjes gezet. Om dit te kunnen doen, heb ik wel de kasten even moeten verplaaatsen. Ik heb ze een meter naar voor geplaatst om de banken te kunnen zetten. Een week op voorhand had ik echter op een meter voor de kast een paal gezet met een plastic emmer er bovenop. Na deze week zou dit opvallend object in hun vliegroute als baken moeten dienen. Bij het verplaatsen van de kasten, heb ik ook deze bakens een meter naar voor verschoven. En het heeft wellicht gewerkt. Zelfs luttele minuten na het verplaatsen van de kasten, kon ik in de hal werken zonder door de bijen te worden verstoord. Ze vlogen perfect op de vliegplank, hoewel die een meter naar voor was gezet. Later ga ik nu nog het gras voor de kasten vervangen door een dikke laag schors. Het ziet er dan wat netter uit.

bijenstalDSC_0486 (Custom).jpgDSC_0494 (Custom).jpgDSC_0500 (Custom).jpg

 

 

 

 

Ik heb nu alle kasten gewogen en kan verder afwachten. Als de kasten lichter worden, krijgen ze wat voer en anders wacht ik nog 14 dagen.

unster, kempische bijenkastvoedersiroop, apigold

 

 

 

 

Zodra het “s avonds wat koeler is geworden, haal ik de volken op verplaatsing ook terug naar deze stal. Wellicht zaterdag of zondagavond.

De eerste emmer crémehoning is klaar om te worden ingepot. Dat is een werkje voor morgenvroeg. Om de 4 à 5 dagen, kan ik met mijn entmethode op deze manier een emmer honing inpotten.

Augustus

Deze maand is de laatste maar tevens de eerste van een imkerjaar. De volken worden nà een produktief jaar klaargemaakt voor de winter. Maar met deze voorbereiding leggen we echter ook al de basis voor het volgend jaar. De produktievolken hebben half juli hun laatste honing afgeleverd. Hierbij is ook nog een snelle broedcontrole gebeurd. Dezelfde avond kregen ze nog een liter suikersiroop en na 3 dagen is er een behandling met thymovarplaatjes gestart. Deze plaatjes blijven nu 3 weken liggen en worden dan vervangen voor nog eens 3 weken. In juli kregen ze om de 2 dagen een liter suikersiroop. Dit om het broednest niet dicht te gooien met voeder. Met 5 liter zouden ze moeten rondkomen tot half augustus waarna de verdere invoedering gebeurt tot de kasten op gewicht zijn. Zodra de kasten 15 kg zwaarder zijn geworden, hebben ze voldoende. De zomerbehandeling tegen de varroamijt met thymolverdamping is wel sterk afhankelijk van de temperatuur. Te lage temperatuur is niet te verwachten in deze periode, doch bij 30°C en hoger open ik wel de bodemschuif. Dit beperkt de dan optredende broedschade aanzienlijk. Het dodend effect op de varroamijt komt toch niet van een korte walm maar van een langdurige behandeling en dan steekt het wellicht niet op die paar hete dagen dat de schuif open stond.

De jonge volken voor het volgende jaar worden nog steeds constant gevoerd en behouden hun kleine vliegopening. Deze volkjes groeien nog steeds, in tegenstelling tot de produktiekasten. Eind september zijn ze bijna evenwaardig en even goed in staat om de winter te overleven. Het broednest wordt ook nog niet verstoord met een varroabestrijding. Ze zijn slechts 1 of 2 maand geleden varroa-arm opgestart en kunnen de infectiedruk nog prima aan. Pas vanaf eind augustus tot eind september worden ze behandeld en verder op gewicht gevoerd.

Deze maand worden de nutteloos geworden darren ook verwijderd. De bijen stoppen met het voeren van de darren en ze worden simpel uit de kast verwijderd: de darrenslacht. Er is hierna dan ook geen koninginnenkweek meer mogelijk. De bijen kunnen zich geen nieuwe koningin meer kweken en dit is het sein voor vele imkers om hun koninginnen te vervangen. Zelf doe ik hier niet aan. Op een uitzondering na hebben de produktievolken allen een koningin van het voorbije jaar. De nieuwe produktievolken leveren volgend jaar eind april, begin mei een broedaflegger. Hierin kweken ze zelf een nieuwe koningin. De doppen die teveel zijn aangezet, worden tot bevruchte koninginnen opgekweekt in apideakastjes. Deze zijn in juni aan de leg en kunnen dan bij kunstzwermen worden gevoegd die worden gemaakt tijdens de honingoogst. Broedafleggers en kunstzwermen zijn de nieuwe produktievolken voor het volgend jaar. De koninginnen worden tevens geknipt en gemerkt. Als ze tijdens het produktiejaar besluiten te zwermen, gaat de koningin verloren en wordt vervangen door een jong exemplaar.

Een ander spectaculair en volledig ongewenst gedrag in augustus is de roverij. Sterke volken halen de nectar waar ze hem vinden en dat is vaak bij zwakkere volken. De schuld ligt echter nooit bij de bijen doch steeds bij de imker. En dan nog alleen bij de imker van het beroofde volk en niet bij de imker van de rovers. Preventie is echter simpel. Hou de vliegopeningen van kleine, zwakke volken klein. Voer alleen ’s avonds en zorg dat de gevoerde hoeveelheid tijdens de nacht is verwerkt. Gebruik voederbakjes met afsluibare deksels en gebruik geen open bakken met ‘drijfrommel’. Mors niet met voedersirooop om de rovers de weg te wijzen. Ook de varroabehandeling van de jonge volkjes uitstellen hoort hier bij. Bij optredende broedschade, wordt het volkje namelijk niet sterker, doch verzwakt en wordt dan sneller beroofd.

Varroabestrijding en honing roeren

Elk volk heeft na de honingafname vorige week een behandeling gekregen met thymovar. Ik heb eerst drie dagen gevoerd en daarna de plaatjes gelegd. Na 3 weken worden de plaatjes vervangen voor een tweede periode van 3 weken.  Deze maand voer ik slechts om de 2 dagen 1 liter apigoldsiroop om het broednest niet te fel in te krimpen. Door langzaam in te voeren, blijft de koningin ruimte overhouden om te leggen. Pas als de kasten genoeg wegen stop ik met voeren. De jonge volkjes krijgen hun behandeling tegen de mijt pas in augustus- september en kunnen nu nog volledig onverstoord hun volk verder uitbreiden. Ze zijn varroa-arm opgestart en kunnen er dus nog even tegen. Vermits de volkssterkte van de oude volken nu snel begint af te nemen door de verminderde eileg van de koningin en de jonge volken blijven groeien zijn ze eind september bijna even groot en beiden goed overwinterbaar. De jonge volken krijgen wel nog naar behoefte regelmatig een waswafel bij om uit te bouwen.

De zomerhoning is volledig geklaard en ik ben nu begonnen met het roeren. Om de fijne kristallisatie sneller op gang te krijgen en de honing mooi smeerbaar te krijgen, roer ik dagelijks  in kleine hoeveelheden. Ik had nog 3 potten crémehoning van vorig jaar en deze heb ik gemengd met 3 potten nieuwe honing. Deze wordt enkele minuten intens geroerd en elke dag wordt de hoeveelheid verdubbeld en weer geroerd. Na een week is de ganse emmer gevuld met 20 kg crémehoning die kan worden ingepot. De grote vaten blijven ondertussen onaangeroerd en er komt op deze manier ook geen lucht of vocht in de honing. De honing die wordt ingepot is op deze manier slechts een vijftal keer geroerd en dat komt de smaak en bewaarbaarheid zeker ten goede. Bij het inpotten wordt de emmer niet volledig geledigd en het restvolume weer verdubbeld met verse honing. Hiermee gaan we door tot alle honing is ingepot. Dit geldt voor de zomerhoning die relatief traag kristalliseert en dan nog vaak met grote kristallen. Dit geldt niet voor de junihoning. Deze bevat dit jaar zoveel acacia dat hij wellicht zeer lang vloeibaar blijft. Voor de liefhebbers van ‘lopende’ honing wordt deze zo ingepot naar behoefte. Het grote vat blijft ook gewoon gesloten om vocht en lucht zoveel mogelijk te vermijden. Het mengen van verse honing met een kleine hoeveelheid honning die smeuiig is gekristalliseerd, noemen we enten van de honing.