Auteur: imkerijhetwaterbroek

Als gepensioneerd dierenarts en natuurgids ben ik al veel bezig met de natuur en dieren. Maar ook in mijn vrije tijd hou ik van tuinieren en mijn vele huisdieren.

Vierde honingoogst 2011

Vandaag de laatste honing van 2011 geslingerd. Gisteren omstreeks 06.00hr heb ik de bijenuitlaten geplaatst. Ik had 3 uitlaten met klepjes en 1 trapeziumvormige. De trapeziumvorm had ik in het voorjaar gekocht ter vervanging van een kapotte met klepjes. Dit is echter echte rommel. Toen ik vanmorgen om 05.30hr de honingzolders ging afhalen, zaten in de de honingzolders met de trapeziumuitlaat nog meerdere bijen. Ik had geen beroker aangemaakt om de honing niet te ‘vervuilen’ maar de bijen kwamen als een vulkaan door de uitlaat naar boven. Ik had de 2 honingzolders naast me gezet en ben toen de beroker gaan aansteken om de bijen terug in de broedkamer te jagen. Vermits ik ook mijn laarzen niet had voorzien, heeft er toch eentje in mijn voet kunnen steken. Ik droeg dan ook maar sandalen.Volgend jaar weer allemaal uitlaten met klepjes!

Volk nr 3 had net zoals vorig jaar in juli ook broed in de eerste honingzolder. Op de een of andere manier kan die koningin door het rooster. Het is nog dezelfde als vorig jaar en vermoedelijk is het maar een kleintje. Het koninginnerooster heeft maar een kans van 1 op 4 om hetzelfde te zijn als vorig jaar. De fout ligt dus volgens mij eerder bij de koningin. Hier had ik uiteraard geen uitlaat geplaatst. Bijen verlaten het broed toch niet door een bijenuitlaat. De ramen van de bovenste honingzolder heb ik dan maar afgeveegd met een ganzenvleugel en de eerste honingzolder onder de broedkamer op de bodem gezet. Ik zal proberen om in de tweede helft van augustus deze honingkamer weg te halen als het broed hierin is uitgelopen. Deze ramen zijn dan voor de wassmelter.

Volk 4 en 5 met een klepjesuitlaat gingen perfect zonder problemen. Sinds vorige week heb ik echter een wespennest van de hoornaar in mijn bijenhal en die waren samen met de geagiteerde bijen van de eerste 2 kasten de ganse boel wel danig aan het verzieken. Ik heb alles in de hal achter de kasten gewoonweg laten staan en ben vertrokken met mijn volle honingzolders. 84 ramen heb ik geslingerd. Ze waren zeker niet allemaal volledig uitgebouwd en ook niet volledig verzegeld. Het zomerseizoen is, zoals al is gezegd, duchtig tegengevallen. Maar uiteindelijk heb ik 41,5 kg honing met een vochtgehalte van 17,5%. Dit is dus allemaal nog zeer goed.Met een totaal voor 2011 van 82 kg of dik 20 kg per volk heb ik beter gepresteerd dan vorig jaar.

De leeggeslingerde honingramen heb ik dan geselecteerd en 48 stuks in 4 honingbakken gehouden voor volgend jaar. Dan heb ik nog 48 nieuwe honingramen in te smelten om volgend jaar per honingbak de helft waswafels en de helft uitgebouwde ramen te kunnen geven. Al de andere ramen worden morgen gesmolten om nieuwe waswafels mee te kunnen gieten in de winter. De 4 leeg te likken honingzolders heb ik allemaal boven kast 3 gezet. Met hun anderhalve bak broed hebben ze misschien wel het meest volk om deze job te klaren en dit volk wordt volgend jaar toch niet meer gebruikt voor de produktie. De 3 andere volken heb ik 2 liter suikersiroop gegeven in verhouding 3:2. Woensdag worden de leeggelikte ramen verwijderd en krijgt dit volk ook een voerbak. De propergelikte ramen gaan dan in de diepvriezer en als na 1 week de eventuele wasmotlarven zijn doodgevroren wordt de stekker uitgetrokken en blijft de vriezer dicht tot in 2012.

Met enkele foto’s van het slingeren zal een nieuw fotoalbum worden geplaatst om het gebeuren iets te verduidelijken.

Inwinteringsbehandeling

Vorige week het maandblad van de vlaamse imkersbond gelezen. Omdat de Belgische imkers nog steeds niet weten welke middelen ze mogen inzetten tegen de varroamijt en omdat de situatie onnodig ingewikkeld wordt gemaakt, is er op het moment dat het er echt toe doet, nog veel onwetendheid. Ze zouden zelfs toelaten dat wij, dierenartsen, via het cascadesysteem nu andere middelen voorschrijven. Zelfs amitraz zou nu mogen. Weliswaar onder de volledige verantwoordelijkheid van de dierenarts. Alsof ik mijn nek zou uitsteken voor dit gif. Hoe zou ik kunnen garanderen dat de imker dit produkt op de juiste, voorgeschreven manier gebruikt? Hoe zou ik kunnen garanderen dat het produkt effectief werkt onder omstandigheden die ik niet ken? Hoe kan ik garanderen dat een restant van het voorgeschreven spul volgend jaar toch niet wordt gebruikt onder een aanwezige honingzolder?Ik begin er dus niet aan. Als het voedselagentschap ons geen veilig produkt kan geven, behandel ik niet. De darrenraatmethode moet dan volstaan in de produktievolken. Want het gaat zuiver om produktievolken. Volken die geen honing produceren en imkers die geen honing verkopen mogen dus alles gebruiken, waar ze de hand op kunnen leggen. Mijn afleggers die geen produktievolken zijn, werden behandeld met melkzuur. In de produktievolken is het ganse voorjaar darrenraat gesneden.
Gisteren een telefoontje gekregen van een imker die op zoek was naar Thymovar. Dit is een toegelaten bestrijdingsmiddel voor de zomer tegen de varroamijt. Het middel bevat thymol en is zonder voorschrift verkrijgbaar bij de apotheek. Dit is althans de theorie. Zijn apotheker zei dat hij eerst een voorschrift moest halen. Dat betekent voor de imker extra kosten. Onnodig want ook een dierenarts mag thymovar leveren aan zijn klanten. Ik heb even een bestelling geplaatst bij mijn leverancier en heb spijtig genoeg slechts enkele verpakkingen Thymovar gekregen. Ofwel is de hele voorraad al verkocht ofwel rijst er snel een distributieprobleem als de imkerijsector deze maand massaal Thymovar wil aankopen.
Waar zijn ze hier in België in godsnaam toch mee bezig?
Mijn oplossing: terug naar de korfimkerij. Niet wat de bijenwoning betreft, maar wat de werkmethode betreft. Een volk produceert maar één jaar honing en datzelfde jaar wordt dan alleen behandeld via de darrenraatmethode. Verzegeld darrenbroed wordt telkens uitgesneden om de mijtinfestatie zo laag mogelijk te houden. Zo vroeg mogelijk worden er broedafleggers gemaakt om zo nieuwe produktievolken te creeëren voor het volgende jaar. Door de broedafleggers blijft de koningin in het produktievolk en daalt toch de zwermkans sterk. Door steeds weer broed af te nemen voor broedafleggers en de broedramen te vervangen door nieuwe waswafels, stijgt ook de hygiëne in dit produktievolk. De afleggers kunnen gerust worden behandeld met oxaalzuur of melkzuur in hun broedloze periode in de voorzomer en de winter. In de korfimkerij werd het produktievolk vernietigd om de honing te kunnen oogsten. Door de vele zwermen hadden ze het volgend jaar toch nieuwe produktievolken. De moderne imker in dichtbevolkte gebieden wil echter geen zwermen meer. Door de broedafleggers en de jonge koninginnen in de nieuwe produktievolken is er toch al niet zoveel kans op zwermen.De broedafleggers maken bovendien een compleet nieuwe voorraad wasraten, wat ook de washygiëne ten goede komt. Het enige nadeel is dat de produktievolken, na de honingoogst zullen worden opgeofferd. Welnu, die kunnen nog worden behandeld na de honingafname met thymovar.Blijjkt dit niet voldoende en sterft het volk in de winter, is er echter geen probleem. Er zijn genoeg jonge volkjes ter vervanging en er is geen onwettige behandeling gebeurd van de produktievolken.
Ik weet niet hoe de imkers hier over denken, maar ik ga deze bedrijfsmethode in elk geval proberen toe te passen. Ik kan dan tenminste met de hand op het hart zweren dat mijn honing niet bezoedeld werd met bestrijdingsmiddelen.

10.000km onderhoudsbeurt

De Super Tenere heeft zojuist zijn onderhoud voor 10.000km gekregen. Op een uurtje terug thuis en 108 euro betaald. Het Vario touringscherm dat ik had besteld, was spijtig genoeg nog niet geleverd. Dat is voor later. Ik heb ook even gekeken naar een nieuwe helm in ‘alarmrood’, doch heb toch maar gekozen voor een nieuw vizier voor mijn oude Nolan N103. Die kan nog wel een jaartje mee. De originele bridgestonebanden gaan nog wel een drie-vierduizend km mee. Ze zullen in elk geval voor de wintermaanden worden vervangen. En volgend jaar bij het onderhoud op 20.000km zal er wel een ander prijskaartje aanhangen.

Vrolijke ochtend

Vanmorgen omstreeks 8u was ik weer present om de torenvalken te zien. Bij aankomst al dadelijk een flits tussen de bomen. Een mannetjestorenvalk die achter een kleiner vogeltje aanscheert. De aanval mislukt en hij gaat zich zitten oppoetsen op een tak. Een kwartiertje later beginnen de mezen weer volop te tateren in de struiken. Blijkbaar gaat het om een gans nest koolmezen in een jonge eik. Op een gegeven moment kan ik er 7 tellen. Op slechts enkele meters van mijn zitbank genieten ze van de jacht op insecten tussen het beschermende bladerdek van de eik. Twee bomen verderop is een koppel koolmezen bezig hun jongen, in een spechtenhol, te voeren. Gedurig aan vliegen ze beiden op en neer om even in het hol te verdwijnen, er dadelijk terug uit te komen en weer te vertrekken. Terwijl ik hiervan zit te genieten, komt een winterkoninkje tussen mijn houtblokken scharrelen. Ik kan hem niet blijven volgen want op bijna datzelfde moment is een boomklever verschenen op een canadapopulier om zijn ontbijt te zoeken. In de boom naast de spelende koolmeesjes arriveert een pimpelmees, doch hij laat zich slecht bekijken tussen de bladeren. Er zitten al bijna evenveel vogels op enkele meters als in een voliere, doch het uitzicht op hun natuurlijk gedrag is vele malen interessanter.

Al bij al zou ik nog vergeten om de bijen te bekijken op de vliegplank. Ze hebben veel witachtig en helgeel stuifmeel bij. De 4 volken vliegen prima doch de kasten zijn sinds vorige week enkele kilo’s lichter geworden. Ze eten momenteel blijkbaar meer dan ze kunnen halen. Maar als imker moeten we het hebben van hun overschot en die zal er blijkaar deze zomer toch niet zo veel zijn.

De wespennesten in het gras evolueren ook prima. Zeer veel wespen die op en af vliegen. Ik heb deze morgen nog een reden gevonden om de wespen gerust te laten. De vedervlieg die ondergrondse wespennesten nodig heeft om zich te kunnen voortplanten. Haar foto heb ik in het fotoalbum gezet. Ik raak er meer en meer van overtuigd dat de natuur beter af is als wij ons nergens mee bemoeien. Ergens onder de grond zit een kolonie wespen die daar leven en dus hun afval produceren zoals hun dode larven. Blijkt er toch wel een vlieg te bestaan wiens larve leeft van dit afval. Spijtig dat wij de profiteurs die leven van ons afval beschouwen als ONgedierte of ONkruid.

De familie torenvalk

Vanmorgen aan de bijenstand, even na 8 uur, was er plots een lawaai van jewelste. Enkele vogels krijsten enorm. Het leek alsof een ganse familie ruzie had. Even boven de toppen van de canadapopulieren cirkelden 4 torenvalken rond elkaar en zij waren de oorzaak van het kabaal. Het was me al opgevallen dat de laatste dagen bij aankomst aan de bijenhal, telkens enkele jonge torenvalken opvlogen. Ik heb me er even in verdiept en snel bleek de reden van de zogenaamde ruzie. De jonge vogels zitten in de toppen van de canadapopulieren te wachten tot de oudervogels langskomen. Op dat moment vliegen ze op en krijsen ze rond hun ouders in de hoop dat ze wat eten krijgen. Zodra de oudervogel weg is, gaan ze terug op hun tak zitten te wachten en stoppen ze met krijsen. Een paar minuten is het dan doodstil en het valt dan pas op dat er geen andere vogels te horen zijn. De kleine zangvogels in de struiken houden zich nog enkele minuten doodstil alvorens hun ochtendconcerten voort te zetten. Even later passeert dan weer een ouder van de torenvalken en het kabaal herbegint.

Toen ik even later met de stetoscoop aan de bijenkasten wou luisteren naar het inwendig gegons, bleef alles doodstil. Die oude stetoscoop hangt gewoon in de bijenhal om snel even te luisteren. Voor de tweede keer op enkele weken zijn de oordopjes nu dichtgebouwd door een metselbij. Ik ga ze niet meer vernietigen. Deze bij verdient mijn respect voor haar inventiviteit en ik ga de stetoscoop tot volgend voorjaar gewoon laten hangen. We leggen ons oor dan maar tegen de kastwand. 060711 016.jpg

Verzorging broedafleggers

Vandaag heb ik de broedafleggers bijgevuld tot 10 ramen. Ik heb er 2 tot 4 waswafels bijgehangen. Mochten ze eind deze maand de ruimte nodig hebben, krijgen ze er nog 2 bij en anders blijft die ruimte voorzien voor 2 sluitblokken ter isolatie in de winter. Vermits ik nu geen honingpot met drijfkurken meer kon plaatsen naast de ramen in de kast, heb ik een voerbakje op de dekplank gezet. Ik voer nog 2 x per week ongeveer een halve liter suikerwater in een 1:1 verhouding. Deze dunne siroop wordt gebruikt ter vervanging van binnenkomende nectar als het weer niet mee zit en houdt de koningin aan de leg. Het zou wel kunnen dat ik meer moet gaan bijvoeren, vermits de volken ook groter worden. Alles hangt natuurlijk af van het weer en de plantenbloei.

Op de bijenstand staat de gele zeepboom, de Koelreutera panniculata, die ik dit voorjaar heb geplant, in bloei. Weliswaar slechts enkele bloemschermen, maar toch al een fijn begin. De regen die vorige maand is gevallen, kwam toch maar net op tijd. De meeste aanplantingen van dit voorjaar, hebben hun bladeren laten verdrogen. Ze vertonen nu wel allemaal nieuwe scheutjes uit hun bladknoppen. Het gras afrijden wordt een risicovolle bezigheid. Vandaag al twee wespennesten gevonden in de grond. Zolang ze mij niet storen, mogen ze blijven. Ik heb wel een paaltje in de grond gestoken naast hun uitvliegopening om ze niet per ongeluk te verontrusten.

Sint Jansolie

Gisteren ook nog een nieuwe lading Sint Jansolie gemaakt. Een plasticzak vol bloemhoofdjes van het Sint Janskruid heb ik volledig ondergezet met anderhalve liter olijfolie. In een gesloten glaze bokaal blijft dit nu ongeveer een maand op de vensterbank staan. Hierna wordt de rode olie gezeefd en die wordt door ons gebruikt tegen zonnebrand. ’s Avonds voor het slapengaan wrijven we de verbrande huiddelen ermee in en een rustige nacht is verzekerd.

We hebben voor in de tuin een muurserre besteld die geplaatst zal worden in augustus. Om hiervoor plaats te maken, zijn we een stukje tuin aan het egaliseren. Enkele planten kregen een nieuw plaatsje in de tuin en enkele gingen naar de bijenstand. Twee buxusplanten, enkele schoenlappersplanten en een grote Skimmia. De zuilvormige sierkers is naar de kachel verwezen. Deze gigant werd al  jaarlijks op 3 meter ingekort. Ook de zwarte moerbei moet er nog aan geloven en de laurier. De laurier zal ik zeker nog proberen te verplanten en te stekken.Hij heeft al jaren, soms maar op het nippertje, de winters overleefd en levert verse laurierblaadjes in overvloed. Wat ook nog dient te worden verplant is de buxushaag, doch hiermee probeer ik te wachten tot er enkele regendagen worden gegeven in juli. Het afvalhok wordt ook elders opnieuw gebouwd. Dit hok van 2 x 1,5m dient voor de vuilniszakken, het oud papier en glas.

030711 031.jpg

Derde honingoogst

Gisteren de derde honingoogst in potten gedaan. Deze honing, die hoofdzakelijk van de acaciabloei afkomstig is, zal niet gemakkelijk kristalliseren. Door het hoge fructosegehalte in acacianectar, blijft hij zeer lang vloeibaar. Ik vond het dan ook uiteindelijk zonde om hem te enten met de vroege wilgenhoning. De aparte kleur van elke honing is dan ook een plezier op zich om gewoon maar naar te kijken. De wilgenhoning die bijna wit is, de voorjaarshoning goudgeel en dan de acaciahoning zeer licht geel, bijna helder als water.

honing in pot

De 4 produktievolken hebben nu 47 kg honing geproduceerd en de zomeroogst zal gebeuren na half juli.