De morgenstond heeft goud in de mond. Of honing. Vanmorgen begonnen met het slingeren van de honing. Het ontzegelen doe ik tegenwoordig met de föhn. Dit gaat beduidend sneller dan met de ontzegelvork en er is ook geen ontzegelwas te zuiveren. Wel hangt alles vol met weggesprongen wasdekseltjes. Dus niet aan te raden in uw keuken. Ze waren echter gemakkelijk met een vochtige, koude doek weg te nemen. Na het ontzegelen gaan ze met zes tegelijk in de slinger. Eerst voorzichtig de eerste kant half leegslingeren en daarna de andere kant volledig leegslingeren en dan nog een latste maal draaien om de eerste kant volledig leeg te slingeren. Indien de eerste kant direkt helemaal wordt leeggeslingerd, kan het gewicht van de andere kant zo groot zijn, dat de raat uit het raam breekt. De honing wordt door een dubbele zeef dan in een emmer gegoten waarna de honing in rijpervaten wordt weggezet op een warme plaats. Nu kunnen de laatste wasdeeltjes en luchtbellen opstijgen, die dan na 2 dagen worden afgeschuimd. Pas daarna gaan de rijpervaten naar de kelder om te worden geroerd tot de kristallisatie voldoende is om de honing opte potten. Het roeren samen met de keldertemperatuur zorgt voor de vorming van kleine kristallen. En hoe kleiner de kristallen zijn, hoe smeuiiger de honing wordt.  Vandaag is op deze manier 78kg in de rijpers gedaan. De leeggeslingerde ramen heb ik hierna op het sterkste volk gezet om te laten leeglikken. Het sterkste volk laat zich niet beroven en gaat ook niet zelf op rooftocht als ze deze buitenkans krijgen. 

Nu we weer enkele koudere regendagen in het verschiet hebben, verwacht ik niet veel meer van de honingdracht. Ook de kastanjes zijn inmiddels uitgebloeid. Daarom heb ik aan de stand in Gerhagen de bijenuitlaten geplaatst. Aan de onderkant van de dekplaten wordt dan een klepjessysteem bevestigd, waardoor de bijen nog wel uit de honingzolder kunnen, maar niet meer terug omhoog kunnen. Morgenavond of overmorgenvroeg kan ik dan de honingzolders verwijderen zonder bijen. Ik heb dus vandaag de honingzolders even aan de kant gezet en de bijenuitlaat geplaatst in de plaats van het koninginnenrooster. Ik heb nu wel even moeten beroken, maar kan later de honingzolders bijenvrij naar huis meenemen om te slingeren. Als ik de honingzolders laat uitlikken, haal ik deze bijenuitlaat weer weg en zet een lege honingzolder in de plaats. Hierdoor beginnen de bijen niet weer de honingramen vol te dragen. Deze lege honingkamer dient dan drie dagen later weer als verhoging voor de liebigverdamper van het mierenzuur. Ik zal proberen om het met enkele foto’s te verduidelijken tijdens de volgende dagen.

Alvorens de bijenuitlaten te plaatsen, heb ik nog even enkele ramen gelicht uit de broedbakken. Vier van de vijf hadden brias (broed in alle stadia). De vijfde kast had een zeer lichte honingzolder, weinig bijen en twee gesloten doppen. Ze is dus vermoedelijk afgezwermd met meeneming van hun honingdeel. Mijn fout. Ik had verwacht dat het hier handelde om een stille moerwissel. Eigenlijk had ik dus vorige week de koningin moeten opzoeken en al minstens haar vleugel moeten knippen. Dan was de rest van de zwerm teruggekomen.

Telkens er iets tussen komt, loopt er wel iets mis. Een weekendtrip veroorzaakte eerder al een zwerm. Nu had ik me er vorige week ook al wat sneller van af gemaakt. Ik had eerst drie kasten gecontroleerd bij een collega-imker met gezondheidsproblemen. Ik dacht dat een grondige wekelijkse controle bij mij niet zo nodig was. Dus fout gedacht. Tijdens de volgende winter zal ik me eens bezinnen over de hoeveelheid volken die ik op deze manier kan beheren. Een achttal zal vast voldoende zijn. Vier op elke stand. Er moet ook nog plaats en tijd zijn voor 8 afleggers en/of 8 broedafleggers.

Alles gaat zijn rustige gangetje. De meeste kasten voldoen. Voldoende broed aanwezig en de honing komt gestaag binnen. Ergens in mij zegt een stemmetje dat ik beter een jongvolk zichzelf kan laten uitbouwen, in plaats van een volk een nieuwe koningin te geven die ik ze dan bij manier van spreken opdring. De koninginnen uit de apidea’s die in een zesramer waren geplaatst doen het echt fantastisch. Ik verwacht ze nog voor begin augustus in een 12-ramer over te hangen waarna ze als sterk jong volk de winter ingaan. Hierom heb ik vandaag besloten om de 2 laatste apidea’s ook over te hangen in een broedbak met 6 ramen en een sluitblok. Eentje heb ik op dezelfde plaats laten staan en de andere wordt morgenvroeg naar de andere stand gebracht.

De apidearaampjes heb ik met strips bevestigd in een leeg darrenraam.

Vandaag de laatste honingraampjes bij elkaar gezocht om nog een honingzolder te kunnen vullen. Zes raampjes had ik nog en de rest van de bak heb ik dan maar gevuld met vulblokken. Volgende winter moeten er massa’s honingraampjes worden bijgemaakt. Bij de laatste controle was ik erg geschrokken van de evolutie van een broedaflegger. De bijen barsten bijna uit de kast en vijf ramen waren volledig bezet met gesloten broed. Dit was natuurlijk te verwachten. Op 9 juni had ik de broedaflegger die er naast stond, afgeslagen vermits dit volk darrenbroedig was. Al de vliegbijen zijn bij de buur binnengevlogen en ik heb dan maar de ganse bak ineens vergroot van de bezette 6 ramen naar een volle broedbak van 12 ramen. Hopelijk ben ik nog op tijd met het geven van ruimte. Eventueel kan ik het volgend weekend nog een tweetal broedramen in andere volken hangen, maar ik geloof niet dat er bij zijn die dit nu nodig hebben.

Vandaag de wekelijkse controle redelijk intensief gedaan. De voorbije week had ik nog wat was gewafeld en hiermee dertig broedramen voorzien van een wasraat. Naast de wasraat, had ik ook mijn bus hiveclean meegenomen voor de behandeling van broedloze volken en het merkgereedschap voor het geval ik een koningin zou ontmoeten.

Ik ben begonnen op de stand bij mijn vader. Van de vier produktievolken die er staan, waren er twee met een goed leggende koningin. Het broed was nog niet verzegeld en bijgevolgheb ik  gedruppeld met hiveclean. Een ander volk had een mooie gesloten dop, midden op een raam. Dit lijkt wel een stille moerwissel! En het vierde volk was darrenbroedig. Deze twee zal ik dus volgende week verder aanpakken. Uit alle vier volken heb ik het darrenraam verwijderd en vervangen door een waswafel. Op de stand staat ook nog een broedaflegger van eind april. Eigenlijk stonden er twee, maar er was er eentje darrenbroedig. Na afslaan op een honderdtal meter, zijn er toen een massa vliegbijen bijgekomen in de goede aflegger waardoor ik hem vandaag volledig heb kunnen volhangen met de laatste waswafels. Vermoedelijk moet hij volgende week al wat extra ruimte krijgen onder de vorm van een honingbak. Hierna ging mijn aandacht naar de drie aflegger-segebergers.De laatst gemaakte, had nog ruimte zat in zijn enkele broedbak. De twee andere hebben hun broed verdeeld over de twee bovenste broedbakken, onder een dikke krans verzegelde honing. De uitbouw van de, vorige week ondergeplaatste, derde bak is ook begonnen. Vermoedelijk kan ik eind volgende maand de bovenste bak wel broedloos en vol honing afnemen. De laatste taak hier was het nazicht van de drie apidea’s. In alle drie een leggende koningin, die ik heb gemerkt en een vleugel geknipt.

Hierna was het meer dan tijd om naar de andere stand te rijden. De vier oude volken, van vorig jaar, hebben ondertussen in drie van hen een goed leggende koningin. Ze hebben ook alle drie een honingzolder, maar dan zonder koninginnenrooster, net zoals hun afleggers in de segebergers. Het vierde volk raakte maar niet op gang en die had ik enkele weken geleden afgeslagen. In plaats van zich in te bedelen bij de andere volken, heeft er zich gedurende een ganse week een tros gevormd onder de bank, waar de kast eerder opstond. Ik vond het zo triestig dat ik deze bal bijen maar heb afgeslagen in een oude strokorf en vandaag hebben ze al twee mooie raten natuurbouw in hun nieuwe woonst. Ondertussen wordt de ganse binnenkant blijkbaar verzegeld met propolis. Ik laat ze maar hun gangetje gaan en ben benieuwd hoe ze het er vanaf gaan brengen. Op deze stand staat ook nog een broedaflegger van eind april, maar hier was geen koningin of een spoor van haar legsel in te vinden. Ik heb ze een raam gegeven met eitjes en ze krijgen dus nog enkele dagen respijt. Als ze doppen aanmaken, moeten ze verdwijnen. Dit volk is te klein en de bijen ondertussen te oud om nog iets mee te doen. Als ze geen doppen aanmaken, zal ik eens goed moeten zoeken naar de koningin. Hier staat ook nog een aflegger van begin juni die ik vermoedelijk iets te zwaar heb gemaakt en te laat een honingzolder heb gegeven. Hij had namelijk onlangs al gezwermd. Vermits ik pas enkele dagen geleden hier doppen heb gebroken, liet ik deze kast dicht. De zwerm die ik in een oude kempische kast had gedaan, met 2 waswafels en 10 lege houten raampjes, had nu eitjes op 4 uitgewerkte ramen. Voorlopig bouwen ze de was mooi in het houten kader. Ik ben benieuwd naar het resultaat. Er staan op deze stand ook nog 2 apidea’s die ik op een zesramer had gemonteerd me teen vulblok en 3 ramen: een voerraam, een uitgewerkt raam en een waswafel.De bijen waren begonnen aan de uitbouw van de waswafel en in een kastje had de koningin al eitjes in het uitgewerkt raam. De apidearaampjes zaten alle drie vol verzegeld broed. Ik heb deze dan gemonteerd in een kempisch raam en de zesramers hiermee verder gevuld. De apidea’s zijn nu dus verwijderd. De koninginnen heb ik terug laten inlopen na ze te hebben gemerkt en geknipt. Binnen 14 dagen worden ze overgehangen in een 12ramer terwijl de apidearaampjes dan zijn uitgelopen. Ze kunnen dan waarschijnlijk wel weer 2 waswafels bij krijgen.

Hierna was het tijd voor koffie… en een lekker stuk honingraat, met maagdelijke was uit de twee apideakastjes. In elk voerbakje zaten namelijk twee mooie brokken raathoning…

Vandaag heb ik de eerste potten met verse honing gevuld. Slechts 17 kg maar het is een begin. Hopelijk levert de linde nog wat op.

Gisterenavond had het afgezwermde volk na exact 7 dagen een tuter. Het getuut werd dadelijk beantwoord door een duidelijk gekwaak. De eerste uitgekomen koningin tuut en de koninginnen die nog in hun dop zitten, klinken veel doffer als ze antwoorden: het kwaken. De volgende dag vertrekt de jonge koningin dan met de helft van het volk en dit kan zo verder gaan tot het ganse volk weg is met de telkens uitkomende koninginnen. Daarom breken imkers de nog aanwezige doppen op dezelfde avond. Alle doppen heb ik verwijderd en nog 2 mooie koninginnen heb ik in de kast laten lopen. Tijdens de nacht kunnen ze het danonder elkaar uitvechten, waarna de overblijvende koningin dan binnen enkele dagen op bruidsvlucht kan. Bij het afkloppen van de ramen om geen enkele dop te missen, droop de nectar massaal uit de ramen. Ze hebben dus gisteren zeer veel binnengehaald. Ik ben hierop naar de andere stand gereden, waar enkele lindebomen staan naast de hal. Hier rook de nectar al van enkele meters naast de kasten en het gezoem van de waaierende bijen was echt fantastisch. Dit was de eerste keer dit jaar dat ik de bijen aan het werk zag op de vliegplank om de binnengebrachte nectar in te dikken. Door zo allemaal tegelijk met hun vleugels te waaieren aan het vlieggat, zorgen ze voor de noodzakelijke luchtstroming om de nectar te kunnen omzetten in honing. Het vochtgehalte in de uiteindelijke honing wordt zo lager gebracht dan 20%. Hierdoor kan honing zo lang worden bewaard.

Gisteren begonnen aan de controles. Slechts 4 verzegelde honingramen kunnen uithalen. Toen het weer begon te gieten, hield ik het voor bekeken en heb pas vanmorgen de andere stand gecontroleerd. Daar heb ik 5 honingramen kunnen uithalen. Wat een tegenvaller. Maar het weer hebben we niet in de hand en ik wou me toch voorzien op de komende lindenbloesem. Als het weer meezit, zou dat wel eens de laatste kans kunnen zijn van het seizoen. En dan wil ik dat ze plaats hebben in hun honingzolders. Het honingseizoen is nog niet afgelopen, maar het is zeker geen vetpot dit jaar.

De broedbakken heb ik deze keer niet gecontroleerd. Pas volgende week zouden ze het eerste verzegeld broed moeten hebben. Van de vier broedafleggers, waren er twee darrenbroedig en die heb ik op een ruime afstand van de volken afgeslagen. De twee apidea’s die ik op een zesramertje had bevestigd, zijn nu bezig met de uitbouw in de zesramer. De zes apidea’s die later zijn opgezet, zijn voor de helft gelukt: drie koninginnen aan de leg. Als de produktievolken volgende week allen een leggende koningin hebben, zal ik de apidea’s maar gebruiken om nog enkele zesramers te bevolken.