17 augustus 2014

De moestuin werd dit weekend nog eens onder handen genomen. De knolvenkels zijn geoogst en de meeste witte kolen en savooiekolen. Ook nog een portie bonen en warmoes. Groene en witte selder is ook volledig geoogst. De open plekjes zijn dadelijk ingezaaid met mosterd. Deze groenbemester groeit snel en vriest in de winter praktisch volledig kapot zonder veel rommel achter te laten.

De witte selder, de bonen, knolvenkel en kolen worden dit keer niet ingevroren maar gesteriliseerd. Als we dan toch moeten leren omgaan met minder elektriciteit, is dit misschien de eerste stap.Lachen

13 augustus 2014

Gisteren nog een deel van de oude was gezuiverd.

waszuivering, kookketel

Alle restjes was worden bewaard in deze kookketel. Stukjes afgebroken raat, gesneden darrenraat, gesmolten was uit de zonnewassmelter … Met wat water wordt alles verwarmd tot de was goed is gesmolten. Hierna laat ik de ketel afkoelen en giet het onderstaande water, dat nu erg vuil is, af.

waszuivering, kookketel

Het wasblok dat ook nog veel vuiligheid bevat wordt nu in brokken gebroken en in de stoomketel gedaan.

waszuivering, stoomketel

waszuivering, stoomketel, panty

waszuivering, stoomketel

De brokken worden in een panty gehangen. Ik leg een knoop in de benen en snijd ze af. De panty past mooi met de elastiek rond de ketel.

waszuivering, stoomketel

waszuivering,zuivere was

De warme was komt nu zuiver uit de stoomketel en wordt opgevangen in bain-mariebakken met een laagje water.

waszuivering, wasblokken

Na afkoeling wordt het laatste vuil van het wasblok gesneden en kunnen de blokken worden weggestapeld tot de winterperiode. Dit jaar heb ik op deze manier al 16,3 kg was gezuiverd. Dat zijn heel wat waswafels, kaarsen en handcrémes.

9 augustus 2014

Door het aanhoudende slechte weer toch maar begonnen met de inwintering. Alle volken in de Kempische kasten zijn ondertussen behandeld met mierenzuur en voorzien van een voerbakje van 2 liter. Elke avond wordt dit nu bijgevuld tot ze op een goed inwinteringsgewicht zitten.

voederbakje, Kempische kast

Ik gebruik ApiGold siroop om de volken in te winteren. Elk tonnetje heb ik laten vullen met 30 kg siroop. In één van de deksels heb ik dan een kraan gemonteerd om ze makkelijk te kunnen leeggieten.

ApiGoldsiroop, inwinteren bijen

De ecokasten worden momenteel nog niet ingewinterd. Ze krijgen nog steeds verdunde honing om hen aan te zetten voldoende raat te bouwen. Er is wel veel verschil tussen de volkjes. Sommige maken het zich echt gemakkelijk in de kast en propoliseren het gaas vlot dicht. Andere doen dit veel minder. Het valt me wel op dat de volken die goed propoliseren ook veel beter de raten uitbouwen. Wellicht moeten ze nog wennen aan het leven zonder raampjes of waswafels en zijn sommige hier simpel wat beter in. Even had ik gedacht dat de isolatie met wol slechter was dan met de krantensnippers. De wol was tijdens de ochtenduren vochtig van condensatie, wat niet zo opviel bij de krantensnippers, doch in de loop van de namiddag zijn beiden even droog en aan de volken merk ik op dat vlak ook geen verschil. Het gewoon grijs vliegengaas werkt wel veel vlotter dan het veel stuggere inox vliegengaas.

voederbakje, ecokast

 

 

6 augustus 2014

The wisdom of the bees

Vandaag uitgelezen. Biodynamisch imkeren noemt het dit keer. Het gaat voor mij wel iets te ver als de bijen zich zouden laten leiden door de zon en de planeet Venus. Maar weer betreft het een onderstroming in de imkerij die op zoek is naar een oplossing voor het hedendaagse probleem. En weer ligt de oplossing in het ‘terug naar de natuur’-gevoel. Net zoals Abt Warré heeft ook Rudolf Steiner meer dan honderd jaar geleden voorspeld dat een compleet economische benadering van de imkerij op termijn slecht afloopt. Grotere kasten, grotere volken, selectie naar superbijen en verwaarlozing van de oorspronkelijke, beter aangepaste, plaatselijke bijen. Kunstmatige bevruchting van koninginnen, koninginnen die worden ingevoerd in volken die niet aan haar zijn verwant, versmalling van de genetische pool vermits iedereen dezelfde superafstamming wenst. De beide heren hadden dit al vele decennia geleden zien aankomen.

Gelukkig ben ik niet economisch afhankelijk van mijn bijen en kan ik ook tevreden zijn met een lagere honingproductie. Een honingproductie die voor mij meer dan volstaat. Waarvan ik zelfs jaarlijks het grootste deel kan verkopen. Om de 14 dagen verbruik ik thuis zelf een pot honing. Vermits dit overeenkomt met een totaalverbruik van ongeveer 13 kg per jaar, heb ik in theorie voldoende aan een enkel volk om in mijn eigen honingbehoefte te voorzien. Dit ene volk produceert zelfs meer propolis en was dan ik jaarlijks kan nodig hebben. Alle volken die ik als imker meer aanhoudt, zijn dan ook voor de instandhouding van dit volk. Om verlies van dit volk te voorkomen. Die extra volken hebben daar bovenop ook nog zelf een productie en die moet ik dan nog zien kwijt te raken. Wat ik dus kan verkopen, beschouw ik als zuivere winst. Het materiaal en de tijd die ik er in heb geïnvesteerd, moet niet meer worden vergoed. Dat waren slechts hobbykosten.

Het zijn slechts enkele bedenkingen die ik mezelf maak na het lezen van andermans ideeën. Maar toch raak ik meer en meer doordrongen van het feit dat de slinger te ver in de verkeerde richting is doorgezwaaid. Voor mezelf ga ik hem in elk geval een beetje afremmen.

4 augustus 2014

De laatste honingramen zijn weggenomen. Het was een Kempische kast op twee broedbakken. Ik had er onlangs een koninginnenrooster tussen gestoken en ondertussen was het broed uitgelopen. Na het wegnemen van de bovenste bak heb ik ze nu kunnen behandelen met mierenzuur. De bovenbak bevatte nog heel wat honing en deze wou ik niet meer slingeren. Althans ik wou mijn materiaal niet meer terug gebruiken na de grote oogst en de poetsbeurt achteraf. Ik heb daarom eens geprobeerd hoe het oogsten van een ecokast in zijn werk gaat. De ramen heb ik met een broodmes allemaal uitgesneden langs de draden. Ik had ze wel eerst ontzegeld en na het uitsnijden, heb ik de stroken raat nog eens zoveel mogelijk kapot gesneden in de ontzegelbak. Na een dag uitlekken, zijn de brokken raat nog eens geperst in de inox fruitpers. De waskoek die overblijft, is dan in de zonnewassmelter geplaatst om zuivere was te bekomen. Het is wel even wennen. Het gevoel is eigenlijk best plezant. Sommige mensen doen veel moeite om eens druiven te pletten met hun blote voeten of om met hun handen iets te kleien. Ik denk echt dat het gevoel ongeveer hetzelfde is. En met wat koud water is alles dadelijk weer proper.

ontzegelbak, honingoogst

 

honingpers, honingoogst

zonnewassmelter, honingoogst, perskoek was

31 juli 2014

De eerste 8 volken zijn behandeld met mierenzuur: vier met een Liebigverdamper en vier met een universeel verdamper. Gedurende drie dagen werd er 50 ml verdampt. Vermits ik slechts 8 verdampers heb, kregen de resterende vier volken op de stand gisterenavond pas een verdamper. Gelukkig blijven de temperaturen nog even rond de 20-25°C. Volgende week moet ik ook nog drie volken behandelen op de andere stand. Daar moet eerst nog een extra broedkamer worden afgenomen. Het grootste volk daar had namelijk twee broedbakken en die heb ik 2 weken geleden gesplitst met een moerrooster. In de bovenste heb ik slechts een beetje broed gelaten dat zo nog kon uitlopen. De broedramen die ik zo volgende week nog recupereer, worden geslingerd of dienen als voerramen voor andere volken. Na de inwintering krijgen alle Kempische volken dan nog een tweede mierenzuurverdamping in september.

23 juli 2014

Bij een van de twee ecokasten die ik het voorbije weekend heb bevolkt, is de koningin gesneuveld. Althans dat leid ik af uit het bijengehuil en de algehele onrust die in de kast heerst. Ze willen ook niet allemaal binnen blijven en hangen voortdurend vooraan tegen de kast. Daarom heb ik deze morgen het volk verenigd met een apidea. Ook deze kleine kastjes  hadden veel bijen buitenhangen. Hier is de reden echter de hitte van de namiddagzon. Het perzikboompje aan dit kastje dat ze wat schaduw moest geven, was zelfs volledig afgestorven.apidea, baardvorming

De twee bakjes met elk vijf raampjes heb ik omgekeerd op een krantje gezet. De voederring heb ik verhoogd met een lege broedkamer om het geheel te kunnen afsluiten. Het vliegengaas dat de bovenste broedbak afsluit, was al voor een deel opengesneden om ze toegang te geven tot het voederbakje. Nu heb ik er een krant opgelegd en daar bovenop het apideakastje in de plaats van het voerbakje. Als de volkjes overmorgen goed zijn vermengd, kan ik een voederpotje plaatsen in de onderste broedbak. Een simpele honingpot met wat kurken als drijvers moet het dan doen. De toren opheffen om iets op de bodem te plaatsen, brengt geen enkele verstoring te weeg bij de ecokast. Maar ik wacht even tot ze wat zijn bekomen en ze ook actiever de ingang kunnen bewaken tegen roverij. Dat zou nodig kunnen zijn als het voer achter de voordeur staat in plaats van op zolder.

21 juli 2014

De ecokast die ik heb bevolkt met de kunstzwerm op de oude locatie. Ook de vliegbijen heeft hij zo nog bijgekregen.

ecokast, kunstzwerm

Vrijdagavond had ik dan de bijenuitlaten gestoken voor de honingafname op zaterdag. Vermits het zo warm was, ging ik al om 5 uur smorgens op pad. De bijen hingen echter nog steeds in een baard aan de vliegplank door de hitte. En natuurlijk waren de bijen ook niet uit de honingzolders afgedaald. Als de nachten kouder zijn, kruipen ze dicht bij elkaar op het broed, maar dat was nu niet het geval. De honingramen zaten niet meer vol bijen maar toch nog vrij veel. Ik heb ze dan maar afgeborsteld. Dat gaat smorgens vrij vlot als ze nog niet echt actief zijn.

Na het slingeren worden de honingramen uitgelikt door de sterkste volken op de stand. Ze hebben dan iets meer reden om thuis te blijven en niet te gaan roven. Maar toch heb ik alle vlieggaten klein gezet. Binnen enkele dagen als de honingbakken allemaal droog zijn gelikt, begin ik aan de varroabehandeling.

Op zondag heb ik dan het perceel phacelia gefreesd, terug ingezaaid en gewalst. Half september heb ik dan weer een lading bloesem. Het aardappelperceel dat ik eveneens met phacelia had ingezaaid, is al goed ontkiemd.

phacelia , frezen

phacelia, walsen ingezaaid perceel

En vandaag heb ik dan twee Kempische kasten volledig overgezet op ecokasten. Alle ramen afgeveegd in een emmer en dan behandeld met oxaal. Hierna de ganse kluit in de ecokast gekieperd en afgesloten met een stukje koninginnenrooster. Ze hebben geen broed mee en ook geen voer of stuifmeel. Wel heb ik ze een liter suikeroplossing gegeven. Ook hebben ze repen wasraat gekregen in plaats van een streepje gesmolten was.

ecokasten, bijenstal

Het laatste werk dat dan nog moest gebeuren, was het opruimen van het broed van deze twee volken.

wasraam smelten, stoom

Slechts drie mooie ramen met voer heb ik bewaard en ook een pas uitgebouwd raam met uitsluitend eitjes. Dat heb ik in een jongvolk geplaatst om te controleren dat ze een moer hebben. Mochten ze doppen aanzetten, krijgen ze een apideavolkje opgezet binnen enkele dagen met een leggende koningin.

17 juli 2014

Vandaag de honingzolders van twee kasten weggehaald. Ik heb alle opzittende bijen afgeveegd in een tijdelijke bak. Het zijn dus vooral jonge bijen en ik heb ze besproeid met oxaal om ze varroaarm te maken. Na enkele uren heb ik er een invoerkooitje bijgehangen met een jonge leggende koningin uit een apideakastje. Na een half uur keerde de rust terug in de bak. Ze wisten dat ze een nieuwe koningin hadden. Nu heb ik vanavond deze bijen in een ecokast gekieperd en het kooitje met de koningin er weer bij gehangen. De twee geoogste Kempische kasten heb ik weggenomen en de ecokast in de plaats gezet. Ze staat op de plaats van deze twee kasten en krijgt dus ook nog wat late vliegbijen erbij. De ecokast heb ik afgesloten met een stukje moerrooster en een liter suikeroplossing 1:1 bijgegeven. Na een week haal ik het invoerkooitje weg. Tegen die tijd is al lang duidelijk of de koningin is aangenomen. Er landen dan namelijk voortdurend bijen met stuifmeel op de vliegplank.

Twee andere Kempische kasten ga ik volgende week volledig overzetten op ecokasten. De eerste ecokast is gevuld door het opzetten van een Kempische broedbak, waarna het volk zich naar onder groeide. Deze Kempische bak is dan in mei geoogst en momenteel is de eerste ecobak bijna klaar om te oogsten. De twee volgende ecokasten zijn gevuld met zwermen en deze zijn ondertussen begonnen aan de uitbouw van hun tweede bak. Nu heb ik dus een kunstzwerm gemaakt met een nieuwe leggende koningin en dan nog twee complete naakte volken volgende week. We zullen dan volgend jaar snel zien welke techniek het meest simpel of succesvol is. De eerste ecokast zit nu op drie bakken en krijgt morgen een vierde bak ondergeschoven . Ze hingen vanavond door de warmte buitenboord en dus krijgen ze een extra bak om in door te hangen. De bovenste bak die volledig is gevuld met verzegelde honing ga ik pas weghalen als ook de tweede bak al deels is gevuld met verzegelde honing. Nu zie ik nog vooral verzegeld broed door de ruit. Het is namelijk niet de bedoeling dat ik deze volken ga voederen met suiker. Ze moeten voldoende eigen honing behouden om de winter door te komen. Dat is voor mij een van de essenties van het ecologisch imkeren.

13 juli 2014

Het eerste phaceliaveld is uitgebloeid. Het is nu gemaaid en kan worden gefreesd zodra het wat droger wordt. Er kan dan nog worden gezaaid voor een tweede bloei in het najaar. Het perceel met de mosterd is ook uitgebloeid, doch hier zijn ook zonnebloemen gezaaid en deze nemen binnen een tweetal weken de bloei over. Het grootste bloemenfestijn moet echter nog beginnen: de distels! De distels worden gedurende meerdere weken ook druk bezocht en zijn een welkome voederbron in juli en augustus. Ook de witte klaver staat nu volop in bloei. Het gras wordt nu natuurlijk niet meer zo kort afgereden. We maaien boven de klaverbloemen.

witte klaver

Momenteel al 17 kasten gecontroleerd en allen hebben een jonge koningin aan de leg op dit moment. Zodra volgende week de honingzolders allemaal zijn weggenomen, kan ik beginnen aan de zomerbehandeling tegen varroa. Bij controle vallen er minder dan 3 mijten per dag. Dat is dus prima voor deze tijd van het jaar.