

Verhaaltjes over de vrijetijdsbesteding van een gepensioneerde imker-dierenarts met veel liefde voor bijna alles wat groen is. KBO0637510922


De composthoop die me dit jaar een pak pompoenen heeft opgeleverd, heb ik gisteren omgekeerd.

De ganse winter kan ik nu hiernaast een nieuwe hoop beginnen. Hiervoor gebruik ik het materiaal dat ik van het ganse perceel verwijder met een hooihark. Het wegharken van de bovenste laag organisch materiaal moet beletten dat de bodem te rijk wordt. De natuurlijke plantenrijkdom komt hierdoor weer tevoorschijn. En de profiteurs zoals netels kan ik dan beter onder controle houden. Op deze manier is het plekje wilde peen al meer dan verdubbeld in grootte. Ook de wilde bertram neemt uitbreiding. Ik zag ook dit jaar veel meer bijenorchissen en bosanemoontjes. Zonder de druk van de netels, wint ook de watermunt in de afwateringsgracht meer terrein. Na Nieuwjaar heb ik weer enkele weken tijd om het ganse perceel zo te harken. Het is misschien zwaar werk, maar enorm rustgevend. Een oude dikke jas en een warme muts, verstand op nul en de tijd vliegt. Voor mij is dit de ultieme ontspanning om er weer een week tegen aan te kunnen gaan. En zodra in maart of april het weer dit toelaat, keer ik deze oude compost nog eens om, boven op de nieuwe hoop. Hierin kan ik dan in de tweede helft van mei weer pompoenen planten.
In het ABJ van 1997 is een vergelijkende test verschenen tussen drie methodes om de koningin snel te vinden. De algemene methode om elk raam te bekijken tot men ze tegenkomt, het afschudden van alle ramen in twee lege bakken op een omgekeerd deksel en een koninginnenrooster tussen de twee bakken en als laatste het beroken via het vlieggat waarbij men de koningin hierna bovenin vindt tegen het binnendeksel of op de bovenste ramen, waar men ze dan afschudt. De drie methodes werden uitgevoerd door dezelfde personen en de methodes werden zoveel mogelijk gestandaardiseerd. De tweede methode werd ook gebruikt samen met beroken om de bijen sneller naar de onderste bak te sturen. De koninginnen waren gemerkt en geknipt. Via beroken had men slechts 79 seconden nodig, via het afschudden 150 seconden en door de ramen een voor een te bekijken 226 seconden. Een lege broedbak, een lege honingbak en een koninginnenrooster ga ik in elk geval als reserve achterhouden.
De koude dagen met regelmatig nachtvorst zijn aangebroken. Alle voorbereidingen zouden nu moeten klaar zijn. De serre is geïsoleerd met driedubbel bellenplastic en de kachel staat ingesteld op 5°C. Hierdoor moet het weer mogelijk zijn om de mediterrane potplanten door de winterperiode te halen. De rijpe citroenen heb ik gisteren geschild om een limoencello te maken. Wellicht ga ik eerder een limonmiello maken en er honing in verwerken.
Het apideakastje heb ik in de buitensauna gezet. Hier zal het niet snel vriezen en het is er pikdonker. Ik mag natuurlijk niet vergeten om ze even buiten te zetten als ik de sauna wens te gebruiken.
De grote volken hebben momenteel nog geen isolatie op liggen, de bodemschuif is verwijderd en we hebben de eerste vorst achter de rug. Binnen drie weken zouden mijn volken moeten broedloos zijn om de winterbehandeling door te voeren. Het weekend van 8 december staat hiervoor alvast gereserveerd. Mocht het weer echt niet meezitten, heb ik nog twee weekends vooraleer de dagen weer beginnen te lengen en de koningin begint te leggen. De bodemschuif gaat er terug onder tijdens de behandeling. De isolatie onder het deksel leg ik pas met Nieuwjaar als ik de kasten weer ga wegen. Maar vandaag heb ik wel de reisroostertjes van de vliegopening volledig opengezet. Hierdoor is het voor het volk alvast gemakkelijker om dode bijen buiten te werken en gaat de vliegopening niet zo snel verstoppen.
Een koningin wordt tijdens haar bruidsvlucht achtervolgd door een paar honderd darren. Deze proberen allemaal om ter snelst de koningin te berijden…reiken. Slechts een tiental slaagt er in om met haar de liefde te bedrijven. Als beloning worden, op het hoogtepunt, de darmen letterlijk uit hun lijf getrokken en vallen ze dood neer. De darren die het niet hebben gehaald, keren teleurgesteld terug naar de bijenkast. Ze genieten verder van de mooie zomer, laten zich verder volgieten met zoete nectar en laten alle werkjes opknappen door de werksters. Moest hier een moraal inzitten,zou hij kunnen zijn: In de liefde loop je best niet te hard van stapel.
Ik heb weer enkele tips en weetjes onthouden na het lezen van de twee volgende jaargangen.
Weetje 1: Imkeren bestaat voor 10% uit kapitaal en voor 90% uit hersenen!
Weetje 2: Om alle stadia van de wasmot te doden gebruik je -15°C gedurende 2uur. Dus een raam gedurende 2 uur in een diepvriezer plaatsen. In de koelkast bij 4,4°C duurt de afdoding al 12 uur. Bij 46°C kan je ze afdoden in 80 minuten. Slechts 3° meer, bij 49°C gaat dit al na 40 minuten.
Tip 1: Broedramen kan je laten uitbouwen als honingzolder. Hierna kan je ze slingeren en bewaren als uitgebouwd raam. Op 10% van de kasten toe te passen om een mooie reserve aan uitgebouwde broedramen te bekomen.
Tip 2: Achter op de kast kun je met permanent markers de kastkaart bijhouden. Even een laagje verf erover en je kunt een nieuw jaar beginnen.
Tip 3: Om meerdere broedbakken snel een nieuwe laag verf te geven. Zet ze op elkaar in een hoge toren en doe ze allen tegelijk met de roller.
Onlangs is er een klasje schoolkinderen gestopt aan de bijenstand. Ze waren samen met een compostmeester van de gemeente bezig met het opruimen van de wegbermen. Ze kregen van hem wat uitleg bij mijn insectenhotel, doch snel vroegen ze me de oren van het hoofd over mijn bijen. 


Bij Natuurpunt heb ik dit najaar weer enkele planten besteld voor het Waterbroek. 50 stuks wilde liguster, 50 stuks inlandse vogelkers en 50 stuks spork. Ik heb ze gisteren geplant en momenteel beschouw ik het perceel als herbebost. We zullen zien of de overheid in 2016 tevreden is. Zolang de bomen geen dracht leveren voor de bijen, zal ik het perceel blijven bezaaien met bloemenmengesels. Van de meeste drachtbomen heb ik nu enkele tientallen geplant. Boswilgen, knotwilgen, krulwilgen, doorbloeiende wilgen, acacia’s, meidoorns, ligusters, sleedoorn, spork, lindes, tamme kastanjes, buxus, veldesdoorn, appels, peren, pruimen, kersen en dan nog de vele struiken en vaste planten die elk jaar meer en meer dracht moeten leveren voor vier produktievolken, vier jongvolken en enkele apidea’s. Momenteel is het perceel weer extreem drassig. Het maken van een plantgat is hierdoor natuurlijk vrij gemakkelijk. En als je je even omdraait om een boompje op te rapen, was het gat al boordevol water. Ik moet de mensen van Natuurpunt wel feliciteren voor hun plantgoed. Ik heb ondertussen al wat ervaring en voor dat geld kun je nergens mooiere, grotere planten vinden met zulke mooie wortels. Voor volgend jaar is de verwachting dat de meidoorns, de sleedoorns, de krentenboompjes, de acacia’s en de helft van de sporken al bloei gaan geven. Dit zal natuurlijk ook afhankelijk zijn van de weersomstandigheden op dat moment.
De nieuwe reservebodems en daken die ik had bijgekocht zijn nu ook geverfd. Vermits de bijen toch geen kleuren zien op dezelfde manier als wij, zal het voor hen niet zo belangrijk zijn. Per slot van rekening gebruiken ze zowel muren, daken en bomen als het de zwermen zo uitkomt. In alle kleuren en materialen. Laat het dan tenminste voor ons, imkers, de moeite zijn. Allemaal witte, groene of bruine kasten lijkt me helemaal niet leuk. Op bijgaande foto mijn ingewinterde kasten in Gerhagen.

Voor de kasten zijn honderden voorjaarsbollen geplant. Zodra deze zijn uitgebloeid,kunnen de volken vertrekken naar andere locaties om zich te goed te doen aan de wilg. Aan deze stand zelf is volgens mij slechts dracht voor twee of drie volken en enkele jongvolken. Om de nieuwe delen te verven heb ik nu alle verf bij elkaar gegoten en zonder roeren ben ik begonnen. Uiteindelijk zal het mengsel zo wel bruin opleveren, maar voorlopig is dit veel plezieriger.


Jaargang 1994 heb ik nu ook gelezen. Er gaan me toch weer enkele tips bijblijven.
Tip 1: Indien je een bijenvolk bijvoederd met een omgekeerde honingpot: maak 2 plaatjes triplex met een gat in. In één plaatje een gat waar het deksel van de pot juist in past en het andere plaatje met een iets kleiner gat. Tussen de twee plaatjes voorzie je een stuk gaas. Je kan nu de pot op het plaatje zetten en het geheel boven het voedergat. Bij hervullen van de honingpot, kruipen er nu geen bijen meer door het voedergat. Dit wordt hun belet door het gaas.
Tip 2: Om mieren onder het deksel te verjagen: enkele takjes pepermunt zouden helpen.
Tip 3: Maak een wasmotval om vliegende wasmotten weg te vangen aan de bijenstand. Een tweeliter plastic fles met een gat van 2cm aan de zijkant in de hals wordt opgehangen. Deze fles wordt gevuld met een halve tas azijn, een halve tas suiker en een bananenschil. Hierna de fles afvullen met water tot halfvol.
Tip 4: Om een koningin te vinden: hang een afgeslagen broedraam uit een andere kast tussen het broed en sluit de kast voor 5 minuten. Hierna zit de koningin op dit raam om haar rivaal te zoeken. Door zo 2 broedramen te wisselen tussen 2 volken, kun je beide koninginnen tegelijk zoeken. Toch even opletten met het wisselen van broedramen tussen verschillende volken om evidente hygiënische redenen.
Tip 5: Je vangt een zwerm en wil hem terugslaan op de kast. Alleen weet je niet zo direct uit welke kast deze zwerm is afgekomen. Je vangt de zwerm in een lege broedkamer die je onderaan hebt afgesloten met een koninginnenrooster. Amerikanen doen dit met duck tape. Hierna bevestig je op dezelfde manier een koninginnenrooster op de bovenkant en plaatst de bak in een hoek van 45° op de grond. Door nu intensief te beroken via de onderkant, zullen de bijen deze bak verlaten. De koningin met haar begeleidende bijen blijft alleen achter en de zwermende bijen zie je bijgevolg even later neerstrijken op de voorkant van een bepaald volk op je stand. Opdracht volbracht!
Ook nog enkele weetjes meegepikt. De bijen zien niet alle kleuren en letten bovendien alleen maar op de kleur bij het vlieggat. Het heeft dus geen zin om alle honingbakken in verschillende kleuren te verven. Alleen de broedbakken in verschillende kleuren verven is voldoende. Blauw, geel, zwart of wit is genoeg. Rood is voor hun ook zwart en oranje en groen is voor hen hetzelfde als geel.
Een melding van een imker die werd geweigerd als bloeddonor is me ook bijgebleven. Zodra het medisch personeel hoorde over diens hobby, begon de man met vuur te vertellen over zijn passie en toen hij daarbij ter sprake bracht dat hij daags ervoor nog was gestoken door enkele bijen, mocht hij tot zijn verbazing vertrekken. Zijn bloed zou immers een allergische reactie kunnen uitlokken bij een overgevoelige ontvanger, volgens de aanwezige dokter.
In een ander artikel werd ook aangeraden om als imker voorzichtig te zijn met het gebruik van pijnstillers. Na inname van een pijnstiller zou je bekomen immuniteit tegen bijensteken wel eens plots kunnen verdwijnen en zelfs omslaan in een allergische reactie. Dit zou zijn beschreven in een medisch tijdschrift uit 1986, maar er is me nu niet duidelijk of deze gevoeligheid dan slechts tijdelijk zou zijn.
De bodemschuiven zijn vorige week verwijderd onder alle kasten. Ze zitten bijna het ganse jaar onder de bodems, maar dan in omgekeerde stand. Er is dan aan de achterkant nog een grote luchtspleet om een goede ventilatie te voorzien. Nu haal ik ze begin november weg om de kast iets sneller af te koelen. Het is namelijk de bedoeling dat de kast in december even broedloos is om de winterbehandeling te kunnen doen. Pas na nieuwjaar krijgen ze de bodemschuif terug. Dan begint de koningin stilletjes terug te leggen en kunnen ze wat extra warmte gebruiken. Ook het dak wordt pas na nieuwjaar opgevuld met isolatie. De bodemschuiven heb ik dus nu van een nieuwe verflaag voorzien. Een nieuwe laag witte verf om de mijten volgend jaar weer goed te kunnen tellen.
Deze namiddag heb ik nog enkele grote hibiscusstruiken geplant. Ze moesten uit de tuin bij een kennis. Hopelijk zijn het enkele bloemen, maar dat wist de man niet te vertellen. We zullen wel zien.