Nog steeds zomerse temperaturen: 27 graden. Ik had graag nog enkele nieuwe fruitbomen geplant dit jaar. Daarom even gekeken op het perceel voor de bijenkasten en er was nog plaats voor zeker tien bomen. Ik zoek steeds naar bloemen voor de bijen, maar ben er van overtuigd dat een enkele boom vol bloesem meer te bieden heeft voor de bijen dan een paar vierkante meter crocussen of andere bloemetjes. Elke bijenboom met bloesem levert een schat aan nectar voor de bijen, maar alleen de fruitbomen leveren ook nog een extraatje voor mens en dier: lekker fruit in het najaar. En natuurlijk zijn deze bloesems ook prima te verdelen over het jaar. Van de vroege pruimpjes, over de kersen, peren en appels tot aan de walnoten en de kastanjes. Momenteel heb ik aan het Waterbroek zo al 24 fruitbomen staan. Natuurlijk naast de tientallen meidoorns, sleedoorns, inlandse vogelkers, sporkenhout, acacia’s, linden en de meer dan 150 wilgen van meerdere soorten.

Er is dus nog plaats en daarom heb ik vandaag tien fruitbomen bijgekocht. Halfstammen van 3 meter in pot. Bij het Genker plantencentrum was er momenteel zelfs 15% korting op fruitbomen. Toch mooi meegenomen. Vanaf morgen begin ik met het planten. Een gat graven, wat compost bijmengen, een boompaal plaatsen en een stevige gaas rond de stammen tegen schapenvraat. Bij deze temperaturen zal ik ook maar een emmer water voorzien per plantgat.

Vandaag weer 22°C en de bijen vliegen als een speer. Sinds ik met inwinteren ben gestopt, zijn de kasten nog een flink stuk zwaarder geworden. Ook de zwerm die in mijn achtergebleven warrékast is gedropt, doet het prima.

Als dit weer nog een weekje aanhoudt, heb ik nog wel een perceeltje mosterd voor de volken.

Het perceeltje phacelia zal niet meer bloeien, maar vaak geeft dit dan nog een mooie bloei vroeg in het volgende jaar. De jonge plantjes blijken toch niet zo snel weg te vriezen. Morgen ga ik nog het derde perceeltje ploegen. Hierop stonden dit jaar zonnebloemen en boekweit. De voorbije jaren was ploegen wegens de natte bodem pas mogelijk eind april. Nu ga ik eens proberen om te ploegen in het najaar. Op zwaardere gronden wordt dat blijkbaar vaak gedaan. De enige groenbemester om nog te zaaien in september en oktober die ik nog heb liggen, is voederwikke. Dit heb ik nog nooit geprobeerd en ik ben benieuwd naar het resultaat.

Aan de klimopstruiken bleek het vandaag najaarssolden. Blijkbaar de laatste kans om een paar gele wintersokken te bemachtigen. Vandaag ook weer een voortdurend aan- en afvliegen van honderden insecten. Wespen, hoornaars, solitaire bijen, vliegen, bijen en vlinders. De voorbije weken vroegen de mensen vaak of er een zwerm bijen in hun klimop zat. Het gebrom is voor niet-imkers echt beangstigend. Maar voor de foeragerende insecten zijn wij slechts bewegende objecten op hun vliegroute. Tijd om de mensen lastig te vallen, hebben ze heus niet.

 

Ik heb de voorbije dagen van het mooie weer geprofiteerd en alle bijenvolken gecontroleerd. In het midden hef ik een eerste raam deels omhoog. Vaak tref ik hier al een broednest. Aan de bovenkant van het raam bevind zich een ruime handhoogte verzegeld voer. Ik laat dan het raam terug zakken en sluit de kast. Controle gedaan. Soms tref ik op dat raam geen broednest, maar slechts verzegeld voer. Ik hef dan telkens het raam ernaast tot ik het broednest tegenkom. Zodra ik een voerraam hef met aan één zijde stuifmeelopslag, weet ik dat het volgende raam langs die zijde het broednest bevat. Deze kastcontrole duurt maar enkele seconden. Ik gebruik dit moment ook om de voerbak te verwijderen en om onder de voerplank een vel plastic te leggen. Als ik in december de kast open om oxaal te druppelen, gaat dit veel vlotter en met minder lawaai gepaard. Een dekplank is veelal stevig dichtgeplakt met propolis. De krak die de bijen dan horen bij het openen van de kast lijkt mij een enorme verstoring. En het lostrekken van een stuk plastic verontrust slechts een enkele bij in de wintertros.

Niet alles bleek in orde. Eén volk had slechts een paar cellen gesloten broed. Deze bevonden zich wel aan de buitenkant van een cirkel, waarbinnen alle cellen mooi gepoetst waren. Alsof het volk deze plaats al had voorzien voor hun leggende koningin. Op het volgende raam trof ik twee deels weggeknaagde moerdoppen. Dit volk heeft dus sinds enkele dagen een nieuwe koningin. Hoe weet ik dit?

Er is nog een beetje verzegeld werksterbroed. Minder dan 21 dagen geleden was er dus nog een leggende koningin. Bij een stille moerwissel beginnen de bijen een moerdop met een eitje en wordt de nieuwe koningin geboren na 16 dagen. Als de oude koningin is gesneuveld, maakt het volk een redcel van een ééndagslarve. Deze wordt dan 12 dagen later geboren. De nieuwe koningin zou dus tussen de 5 en 9 dagen oud kunnen zijn. Er is mooi weer geweest de voorbije dagen voor een succesvolle bruidsvlucht en we wachten dus af. Vermits de bijen al een aantal cellen hebben gepoetst, zijn ze zelf ook optimistisch in een goede afloop.

Bij een stille moerwissel kan de oude koningin nog aanwezig zijn, maar ik doorzoek de kast niet naar haar of haar eitjes. Mijn bijenvolken verstoor ik steeds zo weinig mogelijk. De twee ramen die ik heb bekeken, geven me momenteel voldoende info. Binnen 2-3 dagen is al het oude broed uitgelopen en pas dan gaat de nieuwe koningin aan de leg. Negen dagen later is haar eerste broed verzegeld. Ik wacht nu ongeveer 14 dagen en hef dat ene raam met het gepoetste broednest dan even op om te controleren op verzegeld broed. Dat is het enige volk dat ik nog open tot de oxaaldruppeling in december.

Het kleinste volk, een jongvolk, heeft momenteel zeven uitgewerkte ramen met volop bijen in alle gangen. Er zijn vier verzegelde ramen voer en de andere ramen bevatten een broednest met daarrond een voederkrans en stuifmeel. Voldoende om de winter door te kunnen. Als kleinste volk heb ik hier alle ramen van bekeken. Het stelt me dan gerust voor de andere volken. Geen enkel volk lijkt me nu te klein om door de winter te komen en bijgevolg wordt er niet verenigd.

De eerste 12 kasten hebben hun behandeling met mierenzuur gekregen. Op 7 dagen waren alle papiertjes droog en was er 100 ml verdampt. Normaal dient dit te verdampen op 3-5 dagen maar het was de voorbije dagen niet te warm. De volgende week zal het warmer worden en de kasten die morgen starten, zullen dus wel sneller klaar zijn. Er zijn in de behandelde volken zeer weinig mijten gevallen tijdens de verdamping, maar de mijtenval houdt nog wel even aan. De meeste mijten, een tiental, lagen onder de broedafleggers die al in mei waren bedruppeld met oxaalzuur. Deze jonge volken, momenteel op 7-9 ramen, onbehandeld laten tot december zou onverantwoord zijn.

Terwijl volgende week de andere stand wordt behandeld, blijf ik mijten tellen. Tijdens de tweede week van september kan ik dan alle volken op inwinteringsgewicht brengen met invertsiroop.

De vlierbessen zijn momenteel rijp. Nog niet volledig aan elke struik, maar enkele struiken zijn toch duidelijk vroeger. Een grote mand geplukt en even gewassen alvorens de bessen in de stoomontsapper te doen. De steeltjes laat ik er gewoon aan. Door de stoom barsten de bessen en laten hun sap los. Dit hete sap kan dadelijk in flessen, maar is dan helemaal niet lekker. Per liter verkregen sap voeg ik een kg suiker toe en kook het sap weer even op. Als ik dan het vuur uitzet, roer ik er per liter nog 20g citroenzuur door als bewaarmiddel. De hete vloeistof giet ik dan voorzichtig in zuivere sapflessen. Deze siroop kan gebruikt worden bij keelproblemen, maar is ook lekker bij ijsroom of verdund met water als dorstlesser. Hierna werd de stoompan ook nog eens gevuld met een deel van de perenoogst. Dit verkregen perensap meng ik niet met suiker maar word dadelijk in zuivere flessen gedaan. De flessen worden dadelijk afgesloten met een schroefdop en bij het afkoelen van de vloeistof ontstaat zo een vacuüm in de fles. Zolang de flessen niet worden geopend, blijven ze zelfs enkele jaren goed. Maar eens geopend, moet de fles wel in de koelkast worden bewaard om binnen enkele dagen op te maken.

 

 

Deze week heb ik verlof en bijgevolg wat meer tijd voor de imkerij. Het perceel phacelia dat ik weer had omgeploegd, is ingezaaid met mosterd. Na de regenbuien van gisteren zijn de zaadjes al beginnen kiemen. De kleine gele bolletjes vertonen al een kleine witte uitstulping: het zaad kiemt! Het perceel met bladrammenas had het dit jaar niet zo goed gedaan, maar elk jaar is natuurlijk anders. Gisteren heb ik het perceel dan gemaaid en vandaag geploegd. Als ik deze week nog even kan frezen, zaai ik het in met phacelia.

Deze slideshow vereist JavaScript.

Over de bijen weinig nieuws te vertellen. Er komt nog stuifmeel binnen en twee keer per week krijgen ze elk een liter suikerwater in de verhouding 1:1.

Eindelijk regen en afkoeling. De planten en vooral de groenten in de moestuin herademen.

Deze slideshow vereist JavaScript.

Maar de felle wind en stortbuien zorgden voor een massa afgevallen fruit. Nog niet volledig rijp, maar toch voldoende voor wat appelmoes en appelsap. 

De 21 bijenvolken zijn allemaal nog eens nagekeken en ze zijn allemaal goed bevonden. Ze hebben een leggende koningin, ze hebben geen darren meer op een enkele na, en ze hebben nog voldoende voer en stuifmeel. Vermits ik het nog veel te vroeg vind om ze nu al in te winteren, geef ik ze wel 2 keer per week een liter suikeroplossing in de verhouding 1:1. Dit slaan ze niet op maar het wordt verbruikt om het volk en haar koningin bezig te houden. De jonge volkjes bouwen zo nog elke week een waswafel uit en de koningin blijft ook aan de leg. De kasten wegen nu ongeveer even veel als bij het uitwinteren. Tussen de 20 en 30 kg. Als ze zijn ingewinterd, verwacht ik een gewicht tussen 30 en 40 kg. En dat is nu juist het gewicht dat ze bij krijgen in de tweede helft van september. Momenteel hou ik ze slechts aan de gang. De controleur van het voedselagentschap die vorige week weer eens is langs geweest, vond het er ook allemaal prima uitzien. Toch een opsteker.

Voorlopig houdt de droogte nog aan. Veel bomen krijgen zelfs problemen met afbrekende takken naar het schijnt. Voor deze appelboom bleek dat eveneens, maar misschien was het wel door zijn respectabele ouderdom en het enorme gewicht aan appels dit jaar. Benzo wist er wel dadelijk gebruik van te maken. Eindelijk een boom waar een vijfjarige vlot in kan.Het phaceliaperceel is ondertussen ook uitgebloeid. Er is momenteel nog niet de mogelijkheid om opnieuw iets in te zaaien, maar de bramen begonnen er serieus in te groeien. Daarom heb ik toch maar besloten om het perceel alvast te maaien.Na een hete dag was alles zodanig verdroogd dat ik ook de ploeg uit de stalling heb gehaald.Zodra het perceel nu wat vocht mag ontvangen, kan ik het nogmaals inzaaien. Ik hoef het dan maar even licht te frezen. Het is allemaal best wel wat werk, maar vier jaar geleden stond hier nog een bos canadapopulieren. En telkens de grond bewerken en inzaaien, lijkt me de beste manier om netels, bramen en eiken te voorkomen. Die staan elders al genoeg. Ik geef liever plaats aan wilgen, kastanjes, robinia, linde, vuilboom, wilde kers en esdoorn. Deze worden over het ganse perceel door mij gedoogd en zelfs aangeplant. De vier bijenvolken die hier dit jaar een topproductie hebben gehaald, zijn nu zelfs op inwinteringsgewicht zonder de minste bijvoedering. Maar het is pas aan de meet dat de prijzen worden uitgedeeld. En voor mij ligt de finish niet bij de honingoogst. Ik beschouw de uitwintering van gezonde volken als het echte eindklassement.