23 juli 2014

Bij een van de twee ecokasten die ik het voorbije weekend heb bevolkt, is de koningin gesneuveld. Althans dat leid ik af uit het bijengehuil en de algehele onrust die in de kast heerst. Ze willen ook niet allemaal binnen blijven en hangen voortdurend vooraan tegen de kast. Daarom heb ik deze morgen het volk verenigd met een apidea. Ook deze kleine kastjes  hadden veel bijen buitenhangen. Hier is de reden echter de hitte van de namiddagzon. Het perzikboompje aan dit kastje dat ze wat schaduw moest geven, was zelfs volledig afgestorven.apidea, baardvorming

De twee bakjes met elk vijf raampjes heb ik omgekeerd op een krantje gezet. De voederring heb ik verhoogd met een lege broedkamer om het geheel te kunnen afsluiten. Het vliegengaas dat de bovenste broedbak afsluit, was al voor een deel opengesneden om ze toegang te geven tot het voederbakje. Nu heb ik er een krant opgelegd en daar bovenop het apideakastje in de plaats van het voerbakje. Als de volkjes overmorgen goed zijn vermengd, kan ik een voederpotje plaatsen in de onderste broedbak. Een simpele honingpot met wat kurken als drijvers moet het dan doen. De toren opheffen om iets op de bodem te plaatsen, brengt geen enkele verstoring te weeg bij de ecokast. Maar ik wacht even tot ze wat zijn bekomen en ze ook actiever de ingang kunnen bewaken tegen roverij. Dat zou nodig kunnen zijn als het voer achter de voordeur staat in plaats van op zolder.

21 juli 2014

De ecokast die ik heb bevolkt met de kunstzwerm op de oude locatie. Ook de vliegbijen heeft hij zo nog bijgekregen.

ecokast, kunstzwerm

Vrijdagavond had ik dan de bijenuitlaten gestoken voor de honingafname op zaterdag. Vermits het zo warm was, ging ik al om 5 uur smorgens op pad. De bijen hingen echter nog steeds in een baard aan de vliegplank door de hitte. En natuurlijk waren de bijen ook niet uit de honingzolders afgedaald. Als de nachten kouder zijn, kruipen ze dicht bij elkaar op het broed, maar dat was nu niet het geval. De honingramen zaten niet meer vol bijen maar toch nog vrij veel. Ik heb ze dan maar afgeborsteld. Dat gaat smorgens vrij vlot als ze nog niet echt actief zijn.

Na het slingeren worden de honingramen uitgelikt door de sterkste volken op de stand. Ze hebben dan iets meer reden om thuis te blijven en niet te gaan roven. Maar toch heb ik alle vlieggaten klein gezet. Binnen enkele dagen als de honingbakken allemaal droog zijn gelikt, begin ik aan de varroabehandeling.

Op zondag heb ik dan het perceel phacelia gefreesd, terug ingezaaid en gewalst. Half september heb ik dan weer een lading bloesem. Het aardappelperceel dat ik eveneens met phacelia had ingezaaid, is al goed ontkiemd.

phacelia , frezen

phacelia, walsen ingezaaid perceel

En vandaag heb ik dan twee Kempische kasten volledig overgezet op ecokasten. Alle ramen afgeveegd in een emmer en dan behandeld met oxaal. Hierna de ganse kluit in de ecokast gekieperd en afgesloten met een stukje koninginnenrooster. Ze hebben geen broed mee en ook geen voer of stuifmeel. Wel heb ik ze een liter suikeroplossing gegeven. Ook hebben ze repen wasraat gekregen in plaats van een streepje gesmolten was.

ecokasten, bijenstal

Het laatste werk dat dan nog moest gebeuren, was het opruimen van het broed van deze twee volken.

wasraam smelten, stoom

Slechts drie mooie ramen met voer heb ik bewaard en ook een pas uitgebouwd raam met uitsluitend eitjes. Dat heb ik in een jongvolk geplaatst om te controleren dat ze een moer hebben. Mochten ze doppen aanzetten, krijgen ze een apideavolkje opgezet binnen enkele dagen met een leggende koningin.

17 juli 2014

Vandaag de honingzolders van twee kasten weggehaald. Ik heb alle opzittende bijen afgeveegd in een tijdelijke bak. Het zijn dus vooral jonge bijen en ik heb ze besproeid met oxaal om ze varroaarm te maken. Na enkele uren heb ik er een invoerkooitje bijgehangen met een jonge leggende koningin uit een apideakastje. Na een half uur keerde de rust terug in de bak. Ze wisten dat ze een nieuwe koningin hadden. Nu heb ik vanavond deze bijen in een ecokast gekieperd en het kooitje met de koningin er weer bij gehangen. De twee geoogste Kempische kasten heb ik weggenomen en de ecokast in de plaats gezet. Ze staat op de plaats van deze twee kasten en krijgt dus ook nog wat late vliegbijen erbij. De ecokast heb ik afgesloten met een stukje moerrooster en een liter suikeroplossing 1:1 bijgegeven. Na een week haal ik het invoerkooitje weg. Tegen die tijd is al lang duidelijk of de koningin is aangenomen. Er landen dan namelijk voortdurend bijen met stuifmeel op de vliegplank.

Twee andere Kempische kasten ga ik volgende week volledig overzetten op ecokasten. De eerste ecokast is gevuld door het opzetten van een Kempische broedbak, waarna het volk zich naar onder groeide. Deze Kempische bak is dan in mei geoogst en momenteel is de eerste ecobak bijna klaar om te oogsten. De twee volgende ecokasten zijn gevuld met zwermen en deze zijn ondertussen begonnen aan de uitbouw van hun tweede bak. Nu heb ik dus een kunstzwerm gemaakt met een nieuwe leggende koningin en dan nog twee complete naakte volken volgende week. We zullen dan volgend jaar snel zien welke techniek het meest simpel of succesvol is. De eerste ecokast zit nu op drie bakken en krijgt morgen een vierde bak ondergeschoven . Ze hingen vanavond door de warmte buitenboord en dus krijgen ze een extra bak om in door te hangen. De bovenste bak die volledig is gevuld met verzegelde honing ga ik pas weghalen als ook de tweede bak al deels is gevuld met verzegelde honing. Nu zie ik nog vooral verzegeld broed door de ruit. Het is namelijk niet de bedoeling dat ik deze volken ga voederen met suiker. Ze moeten voldoende eigen honing behouden om de winter door te komen. Dat is voor mij een van de essenties van het ecologisch imkeren.

13 juli 2014

Het eerste phaceliaveld is uitgebloeid. Het is nu gemaaid en kan worden gefreesd zodra het wat droger wordt. Er kan dan nog worden gezaaid voor een tweede bloei in het najaar. Het perceel met de mosterd is ook uitgebloeid, doch hier zijn ook zonnebloemen gezaaid en deze nemen binnen een tweetal weken de bloei over. Het grootste bloemenfestijn moet echter nog beginnen: de distels! De distels worden gedurende meerdere weken ook druk bezocht en zijn een welkome voederbron in juli en augustus. Ook de witte klaver staat nu volop in bloei. Het gras wordt nu natuurlijk niet meer zo kort afgereden. We maaien boven de klaverbloemen.

witte klaver

Momenteel al 17 kasten gecontroleerd en allen hebben een jonge koningin aan de leg op dit moment. Zodra volgende week de honingzolders allemaal zijn weggenomen, kan ik beginnen aan de zomerbehandeling tegen varroa. Bij controle vallen er minder dan 3 mijten per dag. Dat is dus prima voor deze tijd van het jaar.

7 juli 2014

Eergisteren ben ik dan begonnen aan de medeproduktie van dit jaar. Alle materiaal dient op voorhand degelijk te worden ontsmet. 

mostvaten

De mostvaten staan klaar en de roerder. 

overrijpe bananen

koken bananen, medeproductie

De overrijpe bananen worden gekookt en na uitpersing wordt het kookvocht bij de most gevoegd. Dit is zo ongeveer het enige fruit dat na koken geen smaak overbrengt. Het geeft wel de nodige ‘body’ aan de mede.

honing, zonnewassmelter 

De honing die ik gebruik is afkomstig uit de zonnewassmelter. Alle oude ramen die gedurende het jaar met de zonnewassmelter worden gesmolten, geven naast de was ook nog een deel ‘honing’ vrij. Het is natuurlijk geen echte honing volgens de letter van de wet, maar het is ook een oplossing van allerlei soorten suikers, nectar, propolis, stuifmeel en was. Zelfs het vochtgehalte is 17.5%.

vochtigheidsmeter, dichtheidsmeter

Ik vind de mede die ik hiervan al enkele jaren produceer zeer lekker. Dit jaar koos ik weer voor een halfdroge mede.

De honing en de andere benodigdheden

medeproduktie 

worden toegevoegd na zorgvuldig af te wegen. 

weegschaal, medeproduktie

De most dient nu gedurende 10 uur te worden gesulfiteerd vermits ik de honing niet kook. Hierdoor zou er te veel smaak verloren gaan. Het sulfiet zorgt er wel voor dat de eigen wilde gisten uit de most worden vernietigd. Na deze 10 uur voeg ik enzymes zoals amylase en pectinase  toe om de restbestanddelen verder af te breken om deze ook te kunnen vergisten. Deze enzymes werken gedurende 4 uur in op de most en dan wordt de most gefilterd en goed van zuurstof voorzien tijdens het overgieten in de vergistingsvaten.

filteren most

De flessen worden geënt met de gist en op een warme plaats gezet, liefst 20-25°C.

gist, medeproduktie

gistingsflessen, medeproduktie

De kleine fles moet dienen om de twee grotere te kunnen bijvullen na de eerste overheveling.

4 juli 2014

Vanmorgen de kastcontroles gedaan vermits er voor de volgende dagen onweer en stortbuien worden voorspeld. De controle was slechts zeer summier en zodra ik eitjes zag, deed ik de kast weer dicht. Binnen 14 dagen verwijder ik alle honingzolders en begin ik met de zomerbehandeling tegen varroa. Een telling vorige week leverde gemiddeld 10 mijten op na 3 dagen. Dit is veel beter dan vorig jaar, maar dit jaar zijn alle volken in mei en/of juni ook even broedloos geweest tijdens de wisseling van de koninginnen. Alle kasten hebben ondertussen een nieuwe koningin van 2014. Slechts één kast had geen eitjes. Deze was moerloos geworden. Om zeker te zijn had ik een raam met eitjes uit een andere kast ingehangen. Ze hadden hier mooie doppen op aangezet en bewezen hiermee dat ze zelf geen koningin meer hadden. Bij controle van de apideakastjes was er echter een bakje klaar om te zwermen. Natuurlijk kan de koningin niet mee door het roostertje, maar de tros hing deze namiddag buiten aan het kastje. Ze hebben ondertussen ook  al 10 apidearaampjes vol broed en het gebruik van deze koningin kon echt niet meer wachten. Ik heb dan maar de doppen uit de moerloze kast gebroken en het apideakastje met een stuk krant verenigd. Eerst heb ik een stuk uit het plasticfolie gesneden, iets kleiner dan het apideakastje. Dit kastje met zijn opzetstuk heb ik dan simpelweg ondersteboven op een stuk krant gezet. De raampjes komen echt niet los bij deze handeling. In de krant zijn enkele sneden gemaakt met een zakmes om de toegang iets te vergemakkelijken voor de bijen. Het geheel heb ik dan bedekt door er een broedbak omheen te zetten.  Volgende week zal ik eens controleren of ze in de onderste bak al aan de leg is. Het apideakastje blijft nog drie weken staan om alle broed de kans te geven uit te lopen en zich bij het onderste volk te voegen.

3 juli 2014

Vandaag de wintervoeding voor de bijen gaan halen. ApiGold siroop zoals de voorbije jaren. De firma Amelunxen uit Soest, Duitsland, leverde de siroop vandaag in Bilzen. In een gezamenlijke groepsaankoop werd er meer dan 10.000 kg siroop aangeleverd en bijgevolg was de prijs slechts 0.74 euro per kg. 

ApiGold levering, groepsaankoop 

Zelf heb ik mijn voorraad laten vullen in tonnen van ca. 30 kg. Ze zijn in voedselveilige kunststof en hermetisch afsluitbaar. Eens thuisgekomen heb ik de deksels er los op gelegd en pas morgen worden ze terug gesloten. De siroop is nu nog zo warm dat de tonnen anders bij afkoelen zo krimpen dat ze niet meer zijn open te krijgen. Een tonnetje van 30kg is nog goed te heffen en aan de stand vervang ik het deksel door een exemplaar met een afsnijkraan. Ik leg het tonnetje dan plat op een houten bok en kan zo makkelijk met een maatbeker van 2 liter elk voerbakje snel vullen. Als een vol recipiënt gesloten blijft, is de bewaartijd vijf jaar. Dit is nu het derde jaar dat ik deze suiker gebruik en ben zeer tevreden van het resultaat. Vorig jaar heb ik er ook de jonge volken mee doen opgroeien met prima gevolg. Maar dit jaar is de levering te laat gekomen voor hen. Vermoedelijk heb ik nu dus wel wat overschot, maar dat kan dan de volgende jaren nog dienen.

wintervoeding,apigold

30 juni 2014

wildvraat ree

 

Af en toe heeft een ree wat schors nodig van de vuilboom of sporkenhout. Als het dan gaat om een nog jonge plant, kan ze nog wel eens worden beschadigd. Maar gelukkig is er al nieuwe wortelopslag en ik heb gisteren ook de reebok gezond en wel zien rondhuppelen.

Ecokasten, dekkende beits

De nieuwe ecokasten zijn bijna geverfd met een dekkende beits. Op het dak ligt roofing en de bakken heb ik aan elkaar en aan de bodem vastgezet met nicotklemmen. De bakken worden af en toe weggehaald en nieuwe ondergezet. Ook de bodems worden jaarlijks vervangen. Alleen het dak blijft in gebruik en daarom heb ik de daken maar genummerd.

ecokast, kastnummer

Bij de vervanging van mijn weegschaal in de praktijk, bleek het inox weegblad net voldoende om 2 daken van een bescherming te voorzien.

ecokast, inox dak

De eerste aardappelen zijn zojuist gerooid. Ik schat dat ik in totaal ongeveer 75 kg kan oogsten. In de plaats heb ik nu prinsesbonen geplant. Deze kunnen nog wat stikstof aan de grond toevoegen. Als de bonen dan zijn geoogst, zaai ik nog wat mosterd op het perceeltje. Volgend voorjaar zaai ik er dan phacelia. En waar de phacelia nu staat, komen volgend jaar de aardappelen.

De eerste honingoogst is ook binnen. Het voorbije weekend heb ik alle totaal verzegelde honingramen uitgehaald en vervangen door uitgewerkte honingramen. Ik heb nu de nieuwe ontzegelstand kunnen uitproberen en de gemotoriseerde slinger.

honingslinger

ontzegelstand

De ontzegelstand heb ik zelf gemaakt van twee transportbakken. De onderste is voorzien van een afsnijkraan en de bovenste kreeg een steunlat voor de ramen en een geperforeerde bodem. Met een electrisch ontzegelmes werden de ramen in een recordtijd ontzegeld en daarna in de gemotoriseerde slinger gehangen. Op een kleine twee uur had ik zo 45 kg honing geslingerd. Uit de onderste ontzegelbak heb ik nog 5 potten honing kunnen halen en de droge wasresten zijn in de zonnewassmelter gekieperd. De geslingerde honing is eerst door een dubbele zeef gegaan en de volgende dag afgeschuimd. Hierna is de honing via een puntzeef in de uiteindelijke rijper gegoten. Na twee dagen worden dan de potten gevuld. Ik ben niet van plan om van deze voorjaarshoning een crèmehoning te maken en bijgevolg wordt hij niet geroerd. De eco-honing die ik volgend jaar hoop te oogsten, wordt zelfs niet geslingerd om zoveel mogelijk contact met zuurstof te verhinderen. Ook bij het smeuiig roeren wordt er zuurstof in de honing gebracht. En ook  het water uit de omgevende lucht wordt aangetrokken door de honing. Dit zijn eigenlijk degeneraties van honing en ik wens in de toekomst mijn honing zo puur mogelijk te houden. Maar toch ga ik dit jaar nog een proefje doen. Van de honing die ik nu dadelijk oppot, ga ik een pot invriezen. Een tweede pot plaats ik buiten op de veranda om alle temperatuurswisselingen te ondergaan, een derde pot plaats ik gewoon in de woonkamer en de rest van de voorraad gaat in de kelder bij een temperatuur van 12 à 15 °C. Rond nieuwjaar zou ik op deze manier zelfs vier verschillende smaaksensaties kunnen bekomen. De ingevroren pot moet na ontdooiing het meest de verse honing benaderen. Ik ben eens benieuwd.

En volgend weekend begin ik aan de medeproduktie van dit jaar. Alle ingrediënten staan klaar, zelfs de bananen zijn al bijna zwart gerijpt. Ik moet alleen nog de mostvaten hygiënisch zuiver maken. Van het ganse proces zal ik een fotoreportage proberen te plaatsen.

22 juni 2014

Vandaag de spinazie in de vriezer gestopt en op de vrijgekomen plaats krulkolen geplant. Hoewel het moestuintje slechts 24 m² groot is, hebben we er toch al heel wat kunnen oogsten. 

moestuin 

Een ander succes dit jaar is de Loganbes en de Japanse Wijnbes. Ik heb ze aan de twee kanten van een oude rozenboog geplant en dit jaar is de oogst enorm.

rozenboog met bessen

Japanse wijnbes

Loganbes 

Het zijn beide framboos of braamachtigen. De Japanse wijnbes heeft enorm veel kleine stekels en de Loganbes is stekelloos.

Voor de bijen is er nu volop dracht in het phacelia- en in het mosterdveldje.

phacelia

gele mosterd

De ecokast in onze tuin is nu begonnen aan de uitbouw van de derde bak. In de bovenste bak zit de nectar al tot tegen de ruitjes opgestapeld terwijl in de tweede bak het verzegeld broed mooi zichtbaar is. In principe zou de bovenste bak kunnen worden geoogst in augustus, waarna het volk overwinterd op twee bakken met hun eigen honingreserves.

ecokast, verzegeld broed

ecokast, honingbak

Zodra de cellen tegen het ruitje worden verzegeld, zou de ganse bak moeten verzegeld zijn. De bijen beginnen namelijk tegen de voorkant met het stockeren van hun nectar. In een ecokast wordt slechts de overmaat aan honing geoogst en mogen de bijen voldoende behouden om zelf de winter door te komen. Er moet op dat moment dus ook verzegeld broed aanwezig zijn in de onderste bak en een deel verzegeld voer boven in de middelste bak. Dan kan de bovenste worden geoogst. Vermoedelijk is het niet elk jaar mogelijk om een bak honing te oogsten van een bijenvolk in een ecokast. Maar het gaat bij het ecologisch imkeren eerder om het behoud van de honingbij dan om de honingproductie.

20 juni 2014

De ecokast in de tuin doet het goed. Hier zijn de bijen bezig om de opgehaalde lindennectar te verwerken. Iedereen op een rij om via het waaien met de vleugels de lucht in de kast te drogen. ’s Avonds ruikt de ganse tuin naar de lindebloesem. De eerste bomen zijn bijna uitgebloeid maar er staan er nog die nog niet eens zijn begonnen aan de bloei. Het kan dus nog wel even doorgaan. De kastanje volgt dit jaar echter niet op de linde. Hij bloeit namelijk tegelijkertijd. Afwachten hoe dit jaar verder verloopt.

Honing indampen 

De bijen krijgen in een ecokast slechts toplatten om hun volledig zelfgemaakte raten aan op te hangen. Aan de onderkant wordt een streepje was gesmolten om een begin aan te geven. Deze was wordt echter pas opgesmolten vlak voor de ingebruikname. De bovenkant van de latten wordt ingewreven met lijnolie om te beletten dat de raten van de bovenliggende bak worden vastgebouwd op deze latten.

toplatten ecokast.

Boven op de bovenste bak komt een vliegengaas dat de bijen zelf afsluiten en openen naargelang hun behoefte met propolis. En hierop wordt een isolatiekussen aangebracht dat natuurlijk dampdoorlatend is. De drie kasten die al zijn bevolkt, hebben een vulling gekregen van krantenpapier dat in repen is gescheurd. Maar onlangs heb ik enkele schapen kunnen scheren en heb de wol bewaard. Deze moeten dan dienen als isolatielaag.

DSC_0035.JPG

Het dak heb ik verder nog afgedekt met stukken roofing.

roofing dak ecokast

Hoewel de ecokast wordt gemaakt op een heel simpele manier met restjes hout, heb ik mijn eerste exemplaren gekocht.

ecokasten

Om het hout iets te beschermen geef ik ze wel een buitenlaag met houtbeits. Maar indien een bak verslijt, is het vrij eenvoudig om zelf een nieuwe te maken. Zelfs de ramen aan de achterkant zijn vlot door twee linkerhanden te fabriceren. Het enige dat volgens mij al na enkele jaren moet worden vervangen, zijn de bodems. Maar dit bouwplan is zelfs nog eenvoudiger. Alleen zou ik de bodem een halve centimeter kleiner maken dan de bakken. In dat geval zal er door de oversteek toch minder vocht in het hout kunnen sijpelen.

bodem ecokast