Momenteel dient de imker slechts te wachten op het voorjaar. Al mijn volken hebben een pak deeg gekregen sinds januari en sommige hebben zelfs al een tweede gekregen. Dit zijn wel de volken die al vrij warm aanvoelen. Dit is een teken dat het volk al bezig is met de verzorging van broed. Dit weekend heb ik alles mooi gesorteerd en klaargezet voor het komende bijenjaar. Alle lege Broedbakken, honingzolders, bodems en daken, de apideakastjes en de tonnen voor de voedersiroop staan proper weggestald. De voederbakken zijn zuiver en alle ramen zijn bedraad. Ik heb vandaag ook een pak nieuwe dekplastiek op maat gesneden. Het enige dat ik volgende maand nog moet doen, is een deel van de ramen van waswafels voorzien. Dit doe ik niet graag op voorhand. En voor de rest is het nu wachten op temperaturen rond 17 °C. Meestal is dit rond half maart en dat is dan het moment voor de voorjaarscontrole. Dat is normaal ook het moment dat de wilg bloeit en dan verplaats ik ook enkele volken naar een betere locatie.

Op de imkervergadering vandaag ging het over het klaarmaken van volken voor de voorjaarsdracht en het snijden van darrenraat om de varroabesmetting onder controle te houden. Ik werd weer even verrast door twee foto’s in de presentatie die waren ‘geleend’ van deze blog. Nu heb ik er geen probleem mee dat deze foto’s worden gebruikt. Ik kan het alleen niet hebben dat ze in een verkeerde context worden gebruikt. Op één foto stond mijn allereerste zonnewassmelter en op de tweede mijn kippen die een partij ‘uitgestoomde’ larven hiervan kregen als snoep. Nu beweerde de lesgever dat deze kippen een stuk darrenraat kregen met nog levende larven en dat met deze methode de was verloren ging. Nu herken ik wel mijn eigen kippen in hun hok en het voeren van vers darrenraat wens ik hoegenaamd niet te promoten. Dit trekt bijen aan en de varroamijten kunnen dan terug meeliften naar het volk. In vele landen is het buitenhangen van darrenraat om te laten uitpikken door vogels zelfs verboden om de verspreiding van Amerikaans vuilbroed te voorkomen. Ook in België is dit trouwens zo vermeld in onze gids van goede imkerpraktijken. Blijkbaar had de brave man een filmpje van gelijkaardige kippen uit de imkerpedia mogen gebruiken. De foto die hij gebruikte in zijn presentatie kwam echter van deze blog en niet uit het bewuste filmpje. Mijn foto gebruik ik namelijk ook zelf in mijn lezing over hygiëne in de imkerij en dat is de enige juiste context.

De toplatten van de ecokast heb ik een streepje was meegegeven. Dit moet de bijen de bouwrichting aangeven bij de uitbouw van hun eigen raten. De was is afkomstig uit apideakastjes en darrenramen en is bijgevolg volledig zuiver. Vermits ik me toch niet volledig happy voelde met een naturel houtkleur heb ik ze 2 lagen groene verf gegeven. Ze waren wel behandeld met lijnolie, maar ik vind een fris geverfde kast toch iets meer hebben. Het raam in de broedkamers heb ik voor de foto ook even geopend.

Hier staat ze dan in volle glorie te blinken: de ecologische bijenkast ofwel een verbeterde Warrékast. We zullen dit jaar eens bekijken wat dit allemaal betekent. ‘Ruche Populaire’ of ‘People’s Hive’ wil toch al iets zeggen. Natuurlijk ga ik de Kempische kast niet verlaten. Dat blijven mijn productiekasten. Vorig jaar heb ik zo met enkele Segenbergerkasten geïmkerd en die zijn me niet bevallen. Deze ecokast is echter geen test naar de toekomst toe. Ik wil ze simpelweg eens proberen. 

Ik moet de toplatjes nu nog voorzien van een reepje wasraat en dan kan ik tegen begin mei hier een aflegger op zetten. Ideaal zou zijn om hier een zwerm op te zetten. Doch zelfs een bevruchtingsvolkje met een moerdop moet mogelijk zijn. De kast bestaat uit de bodem, vier broedbakken met kijkraam, een voederhoogsel, een isolatiebak of quilt en een dak. Ze is tweemaal behandeld met lijnolie en de poten en het dak zijn gemaakt van hardhout.

Werken met de ecokast, een Warrékast of een Top Bar Hive wordt soms omschreven als bijen houden zonder imkeren. En juist dat wil ik ervaren of ontkrachten. Wordt dus vervolgd…

Af en toe geef ik een lezing over hygiëne rond het bijen houden. Dan heb ik het onder andere over het gebruik van hitte ter ontsmetting. Eerst moeten alle vuile brokken worden verwijderd door afkrabben en/of schuren. Pas als het oorspronkelijke materiaal bloot gelegd is, kan er een ontsmetting worden doorgevoerd. Mijn houten kasten ontsmet ik bijvoorbeeld met de hitte van een vlam. Natuurlijk kan dit niet met kunststofkasten. Ook was kan deze hitte niet verdragen. Een iets lagere temperatuur dan een vlam is bijvoorbeeld de hitte van stoom. Hierdoor kunnen we wel perfect was smelten en tegelijk van eventuele kiemen ontdoen. Vermits het smelten van een ganse bak met ramen toch snel een klein uurtje duurt, is dit zeker ook ontsmettend op het hout van de ramen en de binnenkant van de kast. Vandaag heb ik twee kasten gereinigd die leeg bleken. De kasten waren nog loodzwaar van het voer en de mooiste voerramen heb ik daarom maar ingevroren. Ze kunnen dan binnen enkele weken nog worden gebruikt. De andere ramen heb ik gesmolten zoals in het hiernavolgend filmpje is te zien. In de eerste kast heb ik ook de dode koningin gevonden en enkele cellen verzegeld broed, doch minder dan 1000 bijen. Veel te weinig dus om zich te kunnen verwarmen. De tweede kast had wellicht een paar honderd bijen meer, maar hier heb ik geen koningin kunnen vinden. Alle kastdelen staan ondertussen weer blinkend te wachten op het volgend seizoen. Ik maak mijn filmpjes met de smartphone, mijn fototoestel en soms zelfs met de de actioncamera of de wildcamera. Het zijn dus zeker geen high-end toestellen en dat merk je soms. Vandaag heb ik voor het eerst enkele shots achter elkaar gemonteerd met Windows Live Movie Maker en dat ging eigenlijk vrij vlot. We gaan dat meer moeten doen. 

Om gebruik te maken van de oxaalzuurverdamper wordt aangeraden om tabletten te persen van oxaalzuurkristallen. De fabrikant van de oxamatverdamper raadt 0.5g tot max. 1g OZ aan per kast. Hiervoor is een tablettenpersje te koop en dit heb ik even geprobeerd. De pers wordt tot aan de maatstreep gevuld en gesloten met een kunststof dop. Hierna kan het tablet tussen een bankschroef worden geperst. De kunststof dop wordt dan vangen door een kunststof ring om het tablet uit het apparaatje te kunnen persen. Dit is allemaal vrij omslachtig doch het is op voorhand wel te doen. Je perst simpelweg evenveel tabletten als je volken hebt om te behandelen. Alleen blijkt de tabletdosering niet te kloppen. De tabletten wegen 1,75 g per stuk. Weliswaar vrij nauwkeurig, maar toch een fikse overdosering. Het is natuurlijk mogelijk om telkens 1 g exact af te wegen en het apparaatje hiermee te vullen, maar dit gaat de kliederboel alleen maar groter maken. En het is absoluut geen onschadelijk poeder dat op het werkblad ligt! Geen wonder dat verdamping van OZ in de meeste landen niet is toegestaan. Dit is gewoonweg te gevaarlijk. Wat mij betreft blijft het bij vernevelen in de zomer en bedruppelen in de winter. Ik heb zelfs ergens de vraag gehoord: waarom zou men de ganse kast binnenin bedekken met een laag OZ als het alleen maar op de bijen dient te zitten? Iets om over na te denken.

Na het indrukken van de koperen oogjes heb ik de ramen dit weekend allemaal bedraad. De Rvs-draad wordt aan de uiteinden vastgeniet met 2 nietjes. Het nauwkeurig opspannen van de draad doe ik wel pas bij het insmelten van de waswafels.

Bij 12°C heb ik het apideakastje nog eens uit de kast gehaald. De bijen kunnen zich zodoende nog eens ontlasten en zich van hun oude, zieke soortgenoten ontdoen. Op de grond voor de kast lagen echter ook nog enkele bijen die zich traag voortbewogen, maar er toch nog goed uitzagen. Ik heb er dan eentje op mijn vinger gezet en een druppel suikersiroop gegeven. Binnen bij kamertemperatuur begon ze dadelijk te eten en binnen een minuut kon ik ze terug buiten laten vliegen. Ik geloof dus dat veel van deze bijen niet echt versleten zijn of ziek, maar ze zijn misschien zo dom om uit te vliegen. Deze hoge buitentemperatuur op een moment dat er nog niets te halen is in de omgeving zou wel eens moordend kunnen zijn voor vele volken. Dit apideakastje heeft eten in overvloed, maar elke bij die buitenkomt, koelt vermoedelijk veel te snel af. Een bij die buiten niets te eten vindt, zal op deze manier dikwijls niet meer thuis raken, hoewel ze op zich misschien niets mankeerde.