November wintermaand?

Alhoewel de temperaturen het niet laten vermoeden, is het jaareinde toch in zicht. Donkere dagen vol gezelligheid. En daar hoort een kaarsje bij. Daarom ben ik alvast begonnen met het gieten van enkele kaarsen.Een deel ervan zal ik te koop aanbieden op de adventsmarkt te Schoot-Tessenderlo. Deze gaat door op 30 november in het parochiecentrum De Kriekel. Natuurlijk bied ik daar ook mijn honing aan. Voor de kaarsen heb ik me vorig jaar al enkele vormpjes aangeschaft. Geen te grote want echte bijenwaskaarsen worden anders veel te duur om te koop aan te bieden. Maar de onvervalste geur van echte bijenwas is niet te evenaren.

De wassmeltketel heeft twee uitloopkranen op verschillende hoogte. De was drijft namelijk op water om te smelten en als alles is gesmolten, open ik de onderste kraan. Zodra hier de eerste was met onzuiverheden verschijnt, sluit ik de kraan en kan ik uit de bovenste kraan de meest zuivere was laten stromen.

Ik vul de bak eerst met was en giet dan water bij tot boven de bovenste kraan.

De zuivere was laat ik rechtstreeks in de klaargemaakte vorm stromen.

Een klein uurtje en de vormpjes zijn gevuld.

De volgende dag kunnen ze worden ontvormd.

In de tuin gaan de eerste winterwerkjes ook van start ondertussen. De fruitbomen dienen nog te worden gesnoeid, maar allereerst voorzie ik elk leeg groentebed van een laag ‘compost’ en bedek alles met grote stukken karton. Op die manier kan ik begin volgend jaar de bedden zeer snel klaarmaken voor de nieuwe groenten.

De ‘compost’ is een mengsel van aarde uit het kippenhok en konijnenmest. Vermits de kippen het ganse jaar bijgevoerd worden met alle lekkers uit de keuken en ze hun ren ook voortdurend bemesten is deze aarde zeer voedingsrijk. En konijnenmest heb ik altijd als zeer goed ervaren voor gulzige groenten.

Een afdekking met karton belet elke groei van onkruid.

1 november 2025

De volgende twee maanden mag de Ouessantram weer bij zijn harem. Die is dit jaar wel wat kleiner dan vorig jaar. Slechts 4 ooien heb ik behouden. Maar dat zal voor hem de pret niet drukken.

De hoornaars blijven nog massaal aanwezig maar de nieuwe muilkorf blijkt te werken. Zie hier het eerste prototype.

De moestuin is op dit moment nog zeker niet leeg, maar het aardappelveld voor volgend jaar is nu ook geploegd. Hier stonden dit jaar zonnebloemen en pompoenen.

Moestuin eind september

Stilaan loopt het moestuinseizoen op zijn einde. Niet dat de oogsten al allemaal gepasseerd zijn. Maar het einde is in zicht. De aardappelen en de uien zijn al langer naar huis gehaald.

Dit jaar had ik weer meerdere rassen geprobeerd: Carolus, Melody, Valerie, Lady Christ’l, Ratte, Charlotte en Desirée.

Het aantal courgettes is al sterk gedaald, de laatste tomaten zijn aan het afrijpen en ook de laatste, nog groene, paprika’s kunnen worden naar huis gehaald. We zijn gestopt met het plukken van verse boontjes en laten de peulen nu verder afrijpen. Gisteren heb ik de zonnebloemen meegenomen naar huis om in de veranda verder te drogen.

De bladeren zijn echt een lekkernij voor de schapen.

Maar natuurlijk is er nog veel te oogsten de volgende maanden. Warmoes, wortelen, rode bietjes, herfstrapen, rode kool, knolselder, schorseneren, pastinaak, prei, spruiten en boerenkool. Lekkere stevige winterkost. En de gigantische berg butternuts niet vergeten. Zodra de steeltjes verkurken, kan ik die beginnen afsnijden.

Een deel van de ingemaakte groenten en fruit.

Door onze pensionering hebben we dit jaar meer tijd gevonden voor onze moestuin die ons hiervoor heeft beloond met een goed gevulde kelder en diepvriezer.

3 augustus 2025

De reuzenbalsemienen staan in bloei en de bijen profiteren er van. Om aan de nectar te raken, moeten ze helemaal in de bloem kruipen en die geeft dan zijn wit stuifmeel massaal af aan de bij. Deze is op haar rug dan helemaal bedekt en daarom zien we regelmatig spookbijen thuiskomen aan de kast. Helemaal bedekt met het witte stuifmeelpoeder.

De moestuin en de boomgaard worden nu dagelijks bezocht om wat te oogsten. Vandaag vijgen, pruimen, Nashiperen, enkele oogstappels, de eerste rijpe peren, tomaten en courgettes à volonté en de eerste boontjes.

Eind juli 2025

De zomer is halfweg en hoe ver staat het nu met de bijen? De honingoogst is achter de rug en de potten staan klaar. Het droge voorjaar bleek veel honing op te leveren van een uitstekende kwaliteit. En ook de zomerhoning van vooral de lindes is prima gebleken. Er viel op het laatste nippertje toch nog voldoende regen voor de lindennectar.

De beste plaats om honing op te slaan is een kelder met temperaturen rond 15°C. De tweede beste plaats is een klimaatkast op 15°C.

Het potje dat u zelf in gebruik hebt en wellicht snel is opgebruikt, hoeft niet in de koelkast. Meestal smeert de honing ook beter op de boterham bij kamertemperatuur.

Op de bijenstand ben ik nu bezig met de varroabestrijding samen met de strijd tegen de nieuwste vijand: de Aziatische hoornaar.

Achter deze gaastunnel voelen de bijen zich een stuk veiliger en slagen ze er beter in om de ingang van de kast te verdedigen.

In de moestuin is juli een echte oogstmaand. Dagelijks verse groenten op tafel. Spitskool, warmoes, zomerprei, courgettes, rode kool, sla, koolrabi… Maar ook de bewaaroogsten lopen binnen. De uien, sjalotten en aardappelen zijn ondertussen naar huis gehaald.

Het grootste verschil met groenten uit de winkel: er zijn zoveel rassen om uit te kiezen. Allemaal net iets anders.

De leeg gekomen plekjes zijn nu ingezaaid met phacelia.

Phacelia is een prima groenbemester die prima werkt bij wisselteelt. De plant is namelijk geen familie van onze groenten en kan zo op elk groentenbed worden toegepast. In tegenstelling tot bijvoorbeeld koolzaad of mosterd dat van dezelfde familie is als de kool en daarom geen verbetering kan geven op een kolenbed. Als alternatief gebruik ik ook wel eens afrikaantjes als groenbemester om de grond nog beter te ontsmetten maar phacelia levert al na 6 weken een mooie bloei op voor de bijen. Tot half augustus kun je dus phacelia zaaien die nog een mooie bloei geeft als extra.

Wespen aan tafel

Het wespenseizoen is vroeger begonnen en een groter probleem dan vorig jaar. Het drogere weer en zacht voorjaar spelen natuurlijk in de kaart van de wespen. Het loont vaak om wat wespenvallen in de tuin te hangen of zelfs een mooie glazen wespenval op tafel te zetten. Maar nu we wat ervaring hebben met het maken van selectieve vallen tegen de Aziatische hoornaar kunnen we misschien beter. Ik had nog enkele conische bijendrijvers liggen en ik zit nog met een berg lege siroopbussen. Ik heb de twee even gecombineerd en het resultaat is een gigantische wespenval. Een blikje bier, een flesje sinaasappelsap, wat water en een bananenschil heb ik er in gegoten. Reeds na een paar minuten had ik de eerste. Het werden er zeer snel tien. Ik ga ze morgen wel wat verder in de tuin plaatsen, weg van de tafel. Ik hang ze met een touwtje wel aan een boomtak.

De bus is gratis en de vier trechtertjes kosten samen 3,60 euro.

De moestuin in juni

Gisteren hebben we de erwten en peultjes naar huis gehaald en vervangen door winterprei. Deze maand kan er al wel dagelijks een verse groente op tafel worden gezet. Sla zijn we ondertussen wel even beu. Maar de look en de sjalotten zijn ook al binnen. Ze zijn reeds vervangen door boerenkool, palmkool en spruiten. Deze maand nog worden alle wortelen, knolvenkel en koolrabi’s geoogst. De nieuwe voor het najaar zijn al gezaaid. Warmoes en rode bietjes zijn ook klaar voor de oogst maar die worden voortdurend nieuw gezaaid. De uien en aardappelen zijn weldra klaar. Bloemkool en broccoli is bijna allemaal opgegeten maar er zijn al nieuwe geplant. Rode kool, spitskool en groene kool duurt nog even. Onze moestuin kan ons bijna het ganse jaar van verse groenten voorzien. Maar het is vooral een leuk tijdverdrijf.

Moestuin in juni

De moestuin krijgt soms regen of wordt besproeid en alles ziet er prima uit. Zelfs de mol blijkt heel gezond te zijn. Aan het aantal molshopen te zien toch. De sla zijn we ondertussen een beetje beu en de grootste kroppen die beginnen door te schieten, neem ik mee voor de kippen. De broccoli’s zijn al voor een deel op tafel beland en de planten zelf dienen voor de konijnen als amuse. Dagelijks worden er ook aardbeien geplukt en regelmatig peultjes. De eerste venkels heb ik vandaag mee naar huis genomen. De tomaten zijn aan de tweede bloementros bezig en de courgettes hebben al een paar kleine vruchten.

Het fruit dat nu wordt geplukt, zijn natuurlijk de aardbeien, de kersen, de rode bessen, de eerste frambozen en de ‘krenten’ van de krentenbooompjes.

2 mei 2025

Vandaag, ongeveer een maand na het poten van de aardappelen, heb ik ze voor de eerste keer aangeaard. Het aardappelveldje is nu dubbel zo groot als vorig jaar en ik heb nu vijf verschillende rassen kunnen poten.

Sommige rassen zijn al wat groter gegroeid dan andere maar dat komt wel in orde.

De accaciabomen die op een zonnige locatie staan, zijn begonnen met de eerste bloesems.

Vermits de volgende twee weken vooral acacianectar gaat binnengebracht worden, heb ik de eerste honingramen die al verzegeld waren alvast uit de volken gehaald. Ze hebben nu weer meer ruimte gekregen voor deze volgende dracht. De eerste voorjaarshoning zal vooral van de wilgen afkomstig zijn. Deze honing kristalliseert snel maar met heel kleine kristallen, en is dan boterzacht smeerbaar. Ik vind wilgenhoning de lekkerste van het jaar maar ik kan hem vooral gebruiken om eventueel de harder kristalliserende zomerhoning mee te enten om zo toch fijne kristallen te verkrijgen. Als de zomerhoning wordt geënt met 10% fijn gekristalliseerde honing, wordt hij ook mooi smeerbaar.

Vermits ik nooit reis met mijn bijen en dus ook niet naar de koolzaadvelden ga, heb ik nooit die zacht smeerbare koolzaadhoning om mijn zomerhoning mee te enten. De wilgendracht is echter zo vroeg dat dit sterk afhankelijk is van de weersomstandigheden van het voorjaar. En dit jaar was er dus een zeer mooi voorjaar met een grote wilgendracht. Ik verkoop mijn zomerhoning hoofdzakelijk vloeibaar maar dit jaar zal ik dus een gedeelte smeerbaar kunnen maken.

Wisselteelt en bloempotten in de moestuin

Regelmatig hoorde ik over wisselteelt in de moestuin. Niet elke plant heeft immers dezelfde grondbehoeftes en door elk jaar een andere soort op het groentebed te kweken, kan je vaak voorkomen dat er gebreken ontstaan. Je voorkomt ook veel ziekten door niet elk jaar dezelfde groenten op dezelfde grond te kweken. Ik pas deze wisselteelt al jaren als een rotatiesysteem in mijn moestuinbedden. Op die manier komt eenzelfde groentesoort pas terug op dezelfde aarde na vier-vijf jaar.

In de tomatenserre heb ik naast elk spiraal een bloempot ingegraven om vlot water te kunnen geven.

Naast wisselteelt probeer ik ook nog rekening te houden met het feit of twee verschillende soorten naast of na elkaar kunnen. Op het bed van de erwten was nog een beetje plaats voor de zomerprei. En zodra de erwten zijn geoogst, kan ik op die plaats dan de winterprei planten. Zo heb ik ook tussen de rijen uien een rij wortelen gezaaid. Wortelen en uien worden lastig gevallen door verschillende insecten en door hun beide geuren te vermengen, maak ik het een beetje lastiger voor deze beestjes. De wortelen en uien worden al in de vroege zomer geoogst en dan kan het bed gebruikt worden voor de boerenkool.

De kolen en de prei heb ik om insecten te weren alvast onder insectengaas staan. Maar in het moestuin e-boek van Rob Herwig vond ik ook een fantastische tip om knolvoet te voorkomen. En zelfs wisselteelt deels overbodig te maken. Hij plant namelijk zijn kolen in ingegraven bloempotten. De bodem wordt hiervan verwijderd en de pot gevuld met nieuwe potaarde. De langere diepe wortels kunnen in de diepere grondlagen op zoek naar voedingsstoffen maar de oppervlakkige grondlaag waar de knolvoetschimmel zich ophoudt, wordt op deze manier elk jaar vervangen door verse aarde. Deze tip is het proberen zeker waard.

Naast deze spitskolen staat knolvenkel en hiervoor heb ik een gleuf gegraven en deze opgevuld met potaarde. De jonge plantjes krijgen zo een betere start en er verschijnt ook veel minder onkruid in deze rij. Een gleuf gevuld met potaarde is trouwens ook voor veel zaadjes een betere start. Betere voeding, betere vochtopname en minder onkruid in de rij.