Eind juli 2025

De zomer is halfweg en hoe ver staat het nu met de bijen? De honingoogst is achter de rug en de potten staan klaar. Het droge voorjaar bleek veel honing op te leveren van een uitstekende kwaliteit. En ook de zomerhoning van vooral de lindes is prima gebleken. Er viel op het laatste nippertje toch nog voldoende regen voor de lindennectar.

De beste plaats om honing op te slaan is een kelder met temperaturen rond 15°C. De tweede beste plaats is een klimaatkast op 15°C.

Het potje dat u zelf in gebruik hebt en wellicht snel is opgebruikt, hoeft niet in de koelkast. Meestal smeert de honing ook beter op de boterham bij kamertemperatuur.

Op de bijenstand ben ik nu bezig met de varroabestrijding samen met de strijd tegen de nieuwste vijand: de Aziatische hoornaar.

Achter deze gaastunnel voelen de bijen zich een stuk veiliger en slagen ze er beter in om de ingang van de kast te verdedigen.

In de moestuin is juli een echte oogstmaand. Dagelijks verse groenten op tafel. Spitskool, warmoes, zomerprei, courgettes, rode kool, sla, koolrabi… Maar ook de bewaaroogsten lopen binnen. De uien, sjalotten en aardappelen zijn ondertussen naar huis gehaald.

Het grootste verschil met groenten uit de winkel: er zijn zoveel rassen om uit te kiezen. Allemaal net iets anders.

De leeg gekomen plekjes zijn nu ingezaaid met phacelia.

Phacelia is een prima groenbemester die prima werkt bij wisselteelt. De plant is namelijk geen familie van onze groenten en kan zo op elk groentenbed worden toegepast. In tegenstelling tot bijvoorbeeld koolzaad of mosterd dat van dezelfde familie is als de kool en daarom geen verbetering kan geven op een kolenbed. Als alternatief gebruik ik ook wel eens afrikaantjes als groenbemester om de grond nog beter te ontsmetten maar phacelia levert al na 6 weken een mooie bloei op voor de bijen. Tot half augustus kun je dus phacelia zaaien die nog een mooie bloei geeft als extra.

Wespen aan tafel

Het wespenseizoen is vroeger begonnen en een groter probleem dan vorig jaar. Het drogere weer en zacht voorjaar spelen natuurlijk in de kaart van de wespen. Het loont vaak om wat wespenvallen in de tuin te hangen of zelfs een mooie glazen wespenval op tafel te zetten. Maar nu we wat ervaring hebben met het maken van selectieve vallen tegen de Aziatische hoornaar kunnen we misschien beter. Ik had nog enkele conische bijendrijvers liggen en ik zit nog met een berg lege siroopbussen. Ik heb de twee even gecombineerd en het resultaat is een gigantische wespenval. Een blikje bier, een flesje sinaasappelsap, wat water en een bananenschil heb ik er in gegoten. Reeds na een paar minuten had ik de eerste. Het werden er zeer snel tien. Ik ga ze morgen wel wat verder in de tuin plaatsen, weg van de tafel. Ik hang ze met een touwtje wel aan een boomtak.

De bus is gratis en de vier trechtertjes kosten samen 3,60 euro.

De moestuin in juni

Gisteren hebben we de erwten en peultjes naar huis gehaald en vervangen door winterprei. Deze maand kan er al wel dagelijks een verse groente op tafel worden gezet. Sla zijn we ondertussen wel even beu. Maar de look en de sjalotten zijn ook al binnen. Ze zijn reeds vervangen door boerenkool, palmkool en spruiten. Deze maand nog worden alle wortelen, knolvenkel en koolrabi’s geoogst. De nieuwe voor het najaar zijn al gezaaid. Warmoes en rode bietjes zijn ook klaar voor de oogst maar die worden voortdurend nieuw gezaaid. De uien en aardappelen zijn weldra klaar. Bloemkool en broccoli is bijna allemaal opgegeten maar er zijn al nieuwe geplant. Rode kool, spitskool en groene kool duurt nog even. Onze moestuin kan ons bijna het ganse jaar van verse groenten voorzien. Maar het is vooral een leuk tijdverdrijf.

Moestuin in juni

De moestuin krijgt soms regen of wordt besproeid en alles ziet er prima uit. Zelfs de mol blijkt heel gezond te zijn. Aan het aantal molshopen te zien toch. De sla zijn we ondertussen een beetje beu en de grootste kroppen die beginnen door te schieten, neem ik mee voor de kippen. De broccoli’s zijn al voor een deel op tafel beland en de planten zelf dienen voor de konijnen als amuse. Dagelijks worden er ook aardbeien geplukt en regelmatig peultjes. De eerste venkels heb ik vandaag mee naar huis genomen. De tomaten zijn aan de tweede bloementros bezig en de courgettes hebben al een paar kleine vruchten.

Het fruit dat nu wordt geplukt, zijn natuurlijk de aardbeien, de kersen, de rode bessen, de eerste frambozen en de ‘krenten’ van de krentenbooompjes.

2 mei 2025

Vandaag, ongeveer een maand na het poten van de aardappelen, heb ik ze voor de eerste keer aangeaard. Het aardappelveldje is nu dubbel zo groot als vorig jaar en ik heb nu vijf verschillende rassen kunnen poten.

Sommige rassen zijn al wat groter gegroeid dan andere maar dat komt wel in orde.

De accaciabomen die op een zonnige locatie staan, zijn begonnen met de eerste bloesems.

Vermits de volgende twee weken vooral acacianectar gaat binnengebracht worden, heb ik de eerste honingramen die al verzegeld waren alvast uit de volken gehaald. Ze hebben nu weer meer ruimte gekregen voor deze volgende dracht. De eerste voorjaarshoning zal vooral van de wilgen afkomstig zijn. Deze honing kristalliseert snel maar met heel kleine kristallen, en is dan boterzacht smeerbaar. Ik vind wilgenhoning de lekkerste van het jaar maar ik kan hem vooral gebruiken om eventueel de harder kristalliserende zomerhoning mee te enten om zo toch fijne kristallen te verkrijgen. Als de zomerhoning wordt geënt met 10% fijn gekristalliseerde honing, wordt hij ook mooi smeerbaar.

Vermits ik nooit reis met mijn bijen en dus ook niet naar de koolzaadvelden ga, heb ik nooit die zacht smeerbare koolzaadhoning om mijn zomerhoning mee te enten. De wilgendracht is echter zo vroeg dat dit sterk afhankelijk is van de weersomstandigheden van het voorjaar. En dit jaar was er dus een zeer mooi voorjaar met een grote wilgendracht. Ik verkoop mijn zomerhoning hoofdzakelijk vloeibaar maar dit jaar zal ik dus een gedeelte smeerbaar kunnen maken.

Wisselteelt en bloempotten in de moestuin

Regelmatig hoorde ik over wisselteelt in de moestuin. Niet elke plant heeft immers dezelfde grondbehoeftes en door elk jaar een andere soort op het groentebed te kweken, kan je vaak voorkomen dat er gebreken ontstaan. Je voorkomt ook veel ziekten door niet elk jaar dezelfde groenten op dezelfde grond te kweken. Ik pas deze wisselteelt al jaren als een rotatiesysteem in mijn moestuinbedden. Op die manier komt eenzelfde groentesoort pas terug op dezelfde aarde na vier-vijf jaar.

In de tomatenserre heb ik naast elk spiraal een bloempot ingegraven om vlot water te kunnen geven.

Naast wisselteelt probeer ik ook nog rekening te houden met het feit of twee verschillende soorten naast of na elkaar kunnen. Op het bed van de erwten was nog een beetje plaats voor de zomerprei. En zodra de erwten zijn geoogst, kan ik op die plaats dan de winterprei planten. Zo heb ik ook tussen de rijen uien een rij wortelen gezaaid. Wortelen en uien worden lastig gevallen door verschillende insecten en door hun beide geuren te vermengen, maak ik het een beetje lastiger voor deze beestjes. De wortelen en uien worden al in de vroege zomer geoogst en dan kan het bed gebruikt worden voor de boerenkool.

De kolen en de prei heb ik om insecten te weren alvast onder insectengaas staan. Maar in het moestuin e-boek van Rob Herwig vond ik ook een fantastische tip om knolvoet te voorkomen. En zelfs wisselteelt deels overbodig te maken. Hij plant namelijk zijn kolen in ingegraven bloempotten. De bodem wordt hiervan verwijderd en de pot gevuld met nieuwe potaarde. De langere diepe wortels kunnen in de diepere grondlagen op zoek naar voedingsstoffen maar de oppervlakkige grondlaag waar de knolvoetschimmel zich ophoudt, wordt op deze manier elk jaar vervangen door verse aarde. Deze tip is het proberen zeker waard.

Naast deze spitskolen staat knolvenkel en hiervoor heb ik een gleuf gegraven en deze opgevuld met potaarde. De jonge plantjes krijgen zo een betere start en er verschijnt ook veel minder onkruid in deze rij. Een gleuf gevuld met potaarde is trouwens ook voor veel zaadjes een betere start. Betere voeding, betere vochtopname en minder onkruid in de rij.

Ruimte geven aan de bijen

Vorige week heb ik op mijn twee bijenstanden een verzamelbroedaflegger gemaakt. Uit elke kast heb ik één of twee ramen met broed gehaald en in een nieuwe kast gehangen. Elk volk kreeg dan in de plaats dus één of twee waswafels in de plaats. Hierdoor hebben ze weer nieuwe ruimte gekregen om de opkomende zwermdrift te milderen. Eén kast had echter al belegde zwermcellen en hier heb ik dan een koninginnenaflegger van gemaakt. De koningin op het raam en nog een extra raam heb ik dan in een nieuwe kast gehangen. Ik gaf ze ook nog een waswafel en een voerraam mee. Deze koningin staat nu op reserve. Het oorspronkelijke volk zal een nieuwe koningin opkweken. Normaal is de zwermdrift in dit volk dan bekoeld voor de rest van het seizoen.

Vandaag heb ik alle volken die het nodig hadden een extra honingbak gegeven. Ook dit creëert weer ruimte voor het volk om de zwermdrift een beetje te temperen. Mijn bedrijfsmethode is er op gericht om elk volk begin juni sowieso een tweede honingbak te geven als ze die in mei nog niet hebben gehad. Dit jaar lijkt het voorjaar beter te worden dan normaal. De helft van de volken hebben vandaag dan ook al de derde honingbak gekregen.

1DR: 1 volledig darrenraam uitgesneden

2BA: 2 ramen uitgehaald voor broedaflegger

Br: Brias aanwezig= BRoed In Alle Stadia: eitjes, larven en verzegeld broed gezien

De verzegelde ramen alvast uithalen om de honing te slingeren was natuurlijk ook een mogelijkheid maar ik zou hiermee nog één of twee weken willen wachten. Tot juist voor de bloei van de acacia. En natuurlijk mogen we nooit vergeten dat de ijsheiligen nog niet zijn gepasseerd. Het weer kan nog verslechteren. Bij koude of veel regen hebben de bijen zelf veel honing nodig uit hun voorraad.

In de moestuin is het voor een aantal zaken ook nog wachten tot na de ijsheiligen maar ondertussen heb ik toch al de zomerprei geplant.

Een insectengaas in plaats van insecticiden.

De schaapjes zijn nu volop in het lammerseizoen. Hopelijk wachten de laatste drie niet meer te lang. Het vliegenseizoen is namelijk begonnen en dan wordt het tijd om de schapen te scheren. Als de lange wol door regenbuien nat wordt, trekt die geur vleesvliegen aan om eitjes te leggen in die wol. De uitkomende larven kunnen een schaap zo binnen twee dagen levend opeten. Door op tijd te scheren is de wol korter en droogt hij sneller na een regenbui. Maar ik scheer de ooien niet graag als ze hoogdrachtig zijn om dat ook dit weer een gevaar oplevert voor moeder en het ongeboren lam.

Maart is zaaitijd

Momenteel kan er wel wat buiten worden gezaaid, zoals tuinbonen en erwten, maar de tijd om voor te zaaien in zaaibakjes is zeker aangebroken. Sla, rode kool, broccoli, koolrabi, knolvenkel, knolselder, groene selder, prei is al gezaaid in het begin van de maand. Deze bakjes staan momenteel in een koude veranda.

Door deze groenten voor te zaaien, kan ik steviger plantjes buiten zetten binnen enkele weken en win ik zo toch wat tijd. Vorige week heb ik ook de paprika voorgezaaid maar deze staan binnen boven de verwarming.

En vandaag is dan de tijd aangebroken om tomaten voor te zaaien. Ook deze blijven binnen boven de verwarming staan. Zodra de plantjes zijn gekiemd, komen ze op de vensterbank in de veranda. Warm met veel licht. Uitplanten kan ongeveer half april in aparte potjes om ze na de ijsheiligen buiten te zetten in de serre.

Aan de bijenstand heb ik een stukje klaargemaakt om volgende week het bloemenmengsel voor de bijen in te zaaien. De stukjes voor de pompoenen en de aardappelen zijn ondertussen ook gefreesd en liggen klaar. Het is de bedoeling dat eventueel onkruidzaad eerst nog kan ontkiemen waardoor ik dit kan verwijderen alvorens te planten.

Aan de bijenstand…

Fantastisch weertje, eerste helft van maart. Even rustig genieten, wegduiken in een stukje natuur. Geen tweede woning in het zuiden, geen treinabonnement voor 65-plussers naar Blankenberge voor mij.

1 maart 2025

Vandaag was het 6 graden en droog. Volgend weekend pas voorspelt men temperaturen boven 15 graden. Maar het zal weer maar voor een tweetal dagen zijn. Ik ga ook op dat moment mijn bijenvolken nog gerust laten. Die paar dagen dat ze kunnen profiteren van het mooie weer ga ik hun woning niet herinrichten. Ze hebben elk beetje warmte nodig in het vroege voorjaar. Pas als de voorspellingen voor de tweede helft van maart mooie temperaturen geven krijgt elk volk zijn honingbak en haal ik een eventueel overmaat aan voederramen weg. Het bijenvolk haalt nu vooral stuifmeel en water terwijl ze zeer veel wintervoer verbruiken. Op die manier komt er vanzelf al wel ruimte voor het groeiend broednest. Nog even geduld dus.

Aan de bijenstand in Gerhagen waren in het najaar dagelijks tientallen hoornaars actief voor de 12 kasten. Ze hebben de winter alle 12 mooi overleefd. De bijenstand in het broek tussen Deurne en Paal met 4 kasten heeft er 1 verloren. Daar zijn slechts enkele hoornaars gezien. De bijenstand aan het Waterbroek met 10 volken heeft er ook 1 verloren. En ook daar heb ik slechts occasioneel een hoornaar gespot. De 24 overlevers produceren allemaal al warmte onder het dekplastiek en hebben dus broed. Mijn overwintering dit jaar is 7,7% wat ik als gezond normaal beschouw.

De rust die er voorlopig nog heerst bij de bijen is al wel verdwenen in de moestuin. De doornatte grond heb ik toch maar omgespit om beter te kunnen drogen en vandaag heb ik de nieuwe tuinbedden aangelegd.