Af en toe geef ik een lezing over hygiëne rond het bijen houden. Dan heb ik het onder andere over het gebruik van hitte ter ontsmetting. Eerst moeten alle vuile brokken worden verwijderd door afkrabben en/of schuren. Pas als het oorspronkelijke materiaal bloot gelegd is, kan er een ontsmetting worden doorgevoerd. Mijn houten kasten ontsmet ik bijvoorbeeld met de hitte van een vlam. Natuurlijk kan dit niet met kunststofkasten. Ook was kan deze hitte niet verdragen. Een iets lagere temperatuur dan een vlam is bijvoorbeeld de hitte van stoom. Hierdoor kunnen we wel perfect was smelten en tegelijk van eventuele kiemen ontdoen. Vermits het smelten van een ganse bak met ramen toch snel een klein uurtje duurt, is dit zeker ook ontsmettend op het hout van de ramen en de binnenkant van de kast. Vandaag heb ik twee kasten gereinigd die leeg bleken. De kasten waren nog loodzwaar van het voer en de mooiste voerramen heb ik daarom maar ingevroren. Ze kunnen dan binnen enkele weken nog worden gebruikt. De andere ramen heb ik gesmolten zoals in het hiernavolgend filmpje is te zien. In de eerste kast heb ik ook de dode koningin gevonden en enkele cellen verzegeld broed, doch minder dan 1000 bijen. Veel te weinig dus om zich te kunnen verwarmen. De tweede kast had wellicht een paar honderd bijen meer, maar hier heb ik geen koningin kunnen vinden. Alle kastdelen staan ondertussen weer blinkend te wachten op het volgend seizoen. Ik maak mijn filmpjes met de smartphone, mijn fototoestel en soms zelfs met de de actioncamera of de wildcamera. Het zijn dus zeker geen high-end toestellen en dat merk je soms. Vandaag heb ik voor het eerst enkele shots achter elkaar gemonteerd met Windows Live Movie Maker en dat ging eigenlijk vrij vlot. We gaan dat meer moeten doen. 

Om gebruik te maken van de oxaalzuurverdamper wordt aangeraden om tabletten te persen van oxaalzuurkristallen. De fabrikant van de oxamatverdamper raadt 0.5g tot max. 1g OZ aan per kast. Hiervoor is een tablettenpersje te koop en dit heb ik even geprobeerd. De pers wordt tot aan de maatstreep gevuld en gesloten met een kunststof dop. Hierna kan het tablet tussen een bankschroef worden geperst. De kunststof dop wordt dan vangen door een kunststof ring om het tablet uit het apparaatje te kunnen persen. Dit is allemaal vrij omslachtig doch het is op voorhand wel te doen. Je perst simpelweg evenveel tabletten als je volken hebt om te behandelen. Alleen blijkt de tabletdosering niet te kloppen. De tabletten wegen 1,75 g per stuk. Weliswaar vrij nauwkeurig, maar toch een fikse overdosering. Het is natuurlijk mogelijk om telkens 1 g exact af te wegen en het apparaatje hiermee te vullen, maar dit gaat de kliederboel alleen maar groter maken. En het is absoluut geen onschadelijk poeder dat op het werkblad ligt! Geen wonder dat verdamping van OZ in de meeste landen niet is toegestaan. Dit is gewoonweg te gevaarlijk. Wat mij betreft blijft het bij vernevelen in de zomer en bedruppelen in de winter. Ik heb zelfs ergens de vraag gehoord: waarom zou men de ganse kast binnenin bedekken met een laag OZ als het alleen maar op de bijen dient te zitten? Iets om over na te denken.

Na het indrukken van de koperen oogjes heb ik de ramen dit weekend allemaal bedraad. De Rvs-draad wordt aan de uiteinden vastgeniet met 2 nietjes. Het nauwkeurig opspannen van de draad doe ik wel pas bij het insmelten van de waswafels.

Bij 12°C heb ik het apideakastje nog eens uit de kast gehaald. De bijen kunnen zich zodoende nog eens ontlasten en zich van hun oude, zieke soortgenoten ontdoen. Op de grond voor de kast lagen echter ook nog enkele bijen die zich traag voortbewogen, maar er toch nog goed uitzagen. Ik heb er dan eentje op mijn vinger gezet en een druppel suikersiroop gegeven. Binnen bij kamertemperatuur begon ze dadelijk te eten en binnen een minuut kon ik ze terug buiten laten vliegen. Ik geloof dus dat veel van deze bijen niet echt versleten zijn of ziek, maar ze zijn misschien zo dom om uit te vliegen. Deze hoge buitentemperatuur op een moment dat er nog niets te halen is in de omgeving zou wel eens moordend kunnen zijn voor vele volken. Dit apideakastje heeft eten in overvloed, maar elke bij die buitenkomt, koelt vermoedelijk veel te snel af. Een bij die buiten niets te eten vindt, zal op deze manier dikwijls niet meer thuis raken, hoewel ze op zich misschien niets mankeerde.

Vandaag ben ik begonnen met het bedraden van de nieuwe ramen. Vermits ik nu de oude ramen uitstoom en hierbij de draad niet meer verloren gaat, plaats ik ook draadoogjes. Hierdoor wordt de draad niet zo strak in het houten raampje getrokken. Het is wel wat meer werk, maar ik kan ze nu gemakkelijker hergebruiken.

Ik heb vandaag ook alle volken gewogen en ben geschrokken van het gewichtsverlies van sommige kasten. Blijkbaar gaan deze temperaturen, met veel uitvliegende bijen, gepaard met een groot voederverbruik. Sommige kasten waren nog perfect op gewicht, maar andere waren echt zo licht als andere jaren op het einde van februari. Ik heb dan maar alle kasten een pak apifonda opgelegd. Vermoedelijk gaan ze aan dit tempo nog wel een pak opeten vooraleer we aan het voorjaar bezig zijn. Maar weer is me opgevallen dat het de jonge volkjes zijn die het best presteren. Mocht dit bevestigd worden bij de voorjaarscontrole, worden er geen oude volken meer ingewinterd. Ik ga dan  simpelweg wat meer jonge volken opzetten en alleen die nog inwinteren. Het mooie najaarsweer met de late winterkoude, zou wel eens een blijver kunnen worden in ons klimaat. Of we dit te danken hebben aan de klimaatsopwarming of niet, doet niet echt ter zake. Het wordt dan wel belangrijker om voldoende najaarsdrachten te voorzien. We kunnen toch moeilijk beginnen invoeren in augustus en dit volhouden tot oktober of zelfs nog later. Een reden te meer om alleen de beste volken nog in te winteren.

Ik heb nu de oude jaargangen van ABJ allemaal doorgenomen. Er waren toch nog enkele zaken die ik zeker moet onthouden. 

1. In plaats van een elektronische weegschaal te gebruiken om afleggers te wegen, is een oude babyweegschaal veel interessanter. De elektronische moet elke keer weer worden opgezet en terug op nul worden gezet. Een babyweegschaal met schuifgewichten kan echter op het gewenste gewicht worden gezet en blijft dan zo staan.

2. Celdeksels van het ontzegelen kunnen in een lege honingbak op een koninginnenrooster worden geplaatst. De bijen kunnen die dan makkelijk drooglikken zonder roverij uit te lokken.

3.Een beroker kan worden afgesloten met een kurk tijdens het vervoer in de wagen. Hij wordt dan ook best in een metalen emmer geplaatst. In de tuit kan men een stuk staalwol stoppen om gensters bij het beroken te voorkomen.

4. Tijdens de honingafname eerst alle volken openen en pas dan de honingbakken afnemen. Als alle volken open zijn, zou er veel minder roverij worden uitgelokt.

Gisteren alle was gezuiverd om te kunnen wafelen.

Drie van deze bakken staan nu langzaam af te koelen in de bain-marie. Tegen het einde van de week hoop ik hiervan waswafels te gieten.

Ondertussen heb ik mijn laatste project afgewerkt. De koninginnenzeef.

Het is de bedoeling om een raam af te vegen in de bovenste bak en het raam hierna in de onderste bak te hangen. De bleddens kunnen steeds verder worden geschoven onder de bovenste bak en de bijen kunnen dan door het koninginnenrooster terug op hun raam. Als alle 12 ramen onderin hangen, kan ik even rook geven en de bovenbak dichtleggen met een doek. Even later is de koningin met de darren uit de bovenste bak te vissen. En wellicht vind men zo de koningin al na enkele ramen. Het schuifsysteem dat ik heb gemaakt voor toepassing met de bleddens in mijn Kempische kast, is natuurlijk niet nodig met het bestaande schuifsysteem in Segenbergerkasten. Door simpelweg 2 Segenbergerbroedkamers deels boven elkaar te plaatsen met een rooster tussen, bereik je hetzelfde resultaat.

De resultaten van de winterbehandeling vallen me goed mee. Na drie dagen heb ik de gevallen mijten op de schuif geteld. Enkele kasten hadden minder dan 20 mijten. Enkele kasten tussen de 80 en de 100. Het grootste deel had tussen de 40 en de 60 mijten per drie dagen. Op een curve lag het gemiddelde rond de 50 mijten op 3 dagen. De 4 kasten die ik had behandeld met OZ-verdamping hadden ook een mijtenval tussen de 40 en 60 mijten en verdamping lijkt dus even effectief als bedruppeling.