Gisteren heb ik alles klaargemaakt voor de winterbehandeling van de bijenvolken. En deze morgen bij -3°C ben ik er aan begonnen. Alle Kempische kasten zijn nu behandeld en wat ik zag, stemt me hoopvol. Tussen de 5 en de 8 straten vol bijen in een dichte wintertros. En de tros zat telkens vooraan en vrij diep. Ze hebben dus nog een goed pak voer boven zich. Dit jaar viel ook weer op dat de jonge volkjes het veel beter doen dan de productievolken. De jonge volken zaten steevast op een tros van 8 straten, terwijl de produktievolken slechts 5 à 6 straten bezetten. Slechts één volk van de 15 stuks voldoet niet. De tros was slechts 2 straatjes, dus ongeveer een tros van 10-12cm. Volgens de kastkaart was het een koninginnenaflegger waar de koningin van 2012 nog opzit. Ik heb ze het ganse jaar achter de hand gehouden als reserve maar nu zal ze ons vermoedelijk verlaten. Ze hebben een ganse kast vol voer en ik heb ze behandeld, maar toch verwacht ik ze niet terug te zien in maart. 

Bij het sluiten van de kasten, heb ik een isolatieplaat in de deksels gestopt en de bodemschuif heb ik er ook weer onder geplaatst. Nu kan ik binnen een drietal dagen de mijtenval eens controleren en ga ik ook de gewichten van de kasten noteren. De bodemschuif blijft nu zitten en samen met een regelmatige weging van de kasten, kan ik de voorjaarsgroei mooi opvolgen. Ook mijn stetoscoop neem ik vanaf nu tot aan de voorjaarscontrole weer in gebruik. 

De schuif zit omgekeerd in de sleuven en laat zodoende een ventilatie naar achter toe.

Het metalen plaatje aan de unster blijft hangen aan de maximale uitslag en op die manier is het gewicht mooi af te lezen.

Dit is zo een voorbeeld van een bodemschuif van vorig voorjaar. Het volk zit boven de bruine mul en is aan het eten van de witte mul. 

Een zacht gezoem in de kast tijdens de koude dagen, stelt de imker gerust.

De vliegspleet blijft in de winter ook open om af en toe wat dode bijen uit de opening te halen. Pas bij de eerste voorjaarsvluchten wordt ze terug nauw gezet tegen roverij.

Ik heb dus vier mogelijkheden om een volk tijdens de winter in de gaten te houden zonder de kast te openen. Langs voor heb ik de de vliegplank, langs opzij kan ik luisteren, langs achter kan ik de kasten wegen en langs onder de bodemschuif bekijken.

Op ongeveer de helft van de kasten had ik een plasticvel liggen en op de andere helft een voederplank waarvan het voedergat was afgedicht met een stuk opneemvod. Door de stof zou de kast zijn overmatig vocht beter kwijt kunnen. Alle kasten waren echter even droog en ik heb geen verschil kunnen merken. Wellicht kan dit nog veranderen nu de bodemschuif er onder blijft en de volken volgende maand beginnen met hun broedaanzet. Ik kom hier in maart nog wel op terug.

Dit weekend moeten nu nog de Segenbergers worden behandeld en de kasten van Luc, mijn leerling-imker.

Gisterenavond hebben we met de imkervereniging De Verenigde Taxanders het jaarlijks ledenfeest gevierd. Het eten was weer top. Ook de losse babbels met collega-imkers zijn altijd weer leuk. De maaltijd werd afgesloten met een tombola waarbij iedereen weer een prijsje kreeg. En Alex had weer een leuke kwis georganiseerd. De avond was meer dan geslaagd. Hopelijk zijn we er volgend jaar weer allemaal bij.

Mijn nieuwe zwermvanger is klaar. Een Kempische zesramer. Om hem lichter te maken zijn de zijkanten gemaakt van een kader met gaas. Na scheppen van de zwerm worden dit gaas afgedekt met isomoplaatjes en het deksel er op gelegd. Er kunnen dan enkele ramen worden ingehangen en na enkele dagen kan de zwerm zo simpel worden overgezet in een eigen kast. Ik moet wel nog de vlieggatschijf monteren voor het vlieggat. De bak kan natuurlijk ook dienen als raamdrager tijdens een volkcontrole. Ik zet namelijk niet graag een raam met bijen op de grond.

Waar zijn we momenteel mee bezig? De bijenvolken zijn in rust. Deze week vlogen op drogere momenten wel enkele bijen buiten, doch ze keerden snel terug binnen. Het is ondertussen al 14 dagen geleden dat ik in de namiddag nog jonge bijen zag voorvliegen. Binnen een tiental dagen is het dus zeker mogelijk om ze de winterbehandeling te geven. Het kleine apideakastje heb ik dit weekend uit de sauna gezet, vermits ik deze zelf nodig had. En die temperaturen wil je een koningin op een waswafeltje echt niet geven. Daarom heb ik het volkje in een buitenkast geplaatst. Het is er donker en de kast staat op het terras uit de tocht. Vandaag heb ik ze nog wat siroop bijgegeven en de bodem even uitgeschoven om wat dode bijen te verwijderen. Het volkje ziet er nog goed uit.

De mede die ik vorige maand had opgestart is pas goed begonnen met met de gisting nadat ik de emmer op een warmtemat heb geplaatst. Vorig jaar had ik de mede opgestart in de zomermaanden en toen had ik dit probleem natuurlijk niet. Misschien even aan denken volgende keer. De mat is oorspronkelijk bedoeld om een aquarium op temperatuur te houden.

Bij het lezen van de oude tijdschriften kom ik vaak interessante ideetjes tegen. Zo ben ik nu bezig met de bouwtekeningen van een zwermkist en een kist om koninginnen te vangen. Allen natuurlijk op mijn eigen Kempische maatvoering. Zodra ik enkele uurtjes kan vrijmaken, begin ik er aan. 

Op een gegeven moment las ik zo een artikel over een wedstrijdje tussen imkers om een beroker te laten branden. Dit lijkt me wel leuk om eens voor te stellen tijdens een bijeenkomst. Een aantal artikels gaan natuurlijk ook over de ideale manier om een beroker aan te maken en te laten branden. Met enkele van deze tips ben ik vanmorgen gestart en blijkbaar is het al gelukt. Om 9 u vanmorgen heb ik de beroker gestart met een aanmaakblokje voor de barbecue (zogenaamd vrij van giftige producten). Hierop heb ik een vijftal houtskoolblokjes geplaatst (uit de houtkachel gehaald). Binnen de vijf minuten heb ik hierboven een handvol houtpellets gestort. De houtpellets zijn van een zak kattenbakvulling, maar de pellets voor de pelletkachel zijn toch identiek. Ondertussen, 14u namiddag, heb ik al tweemaal een handvol pellets toegevoegd en mits elk uur een vijftal keer te pompen, blijft de beroker aan en geeft mooie dikke rook.

 

In het ABJ van 1997 is een vergelijkende test verschenen tussen drie methodes om de koningin snel te vinden. De algemene methode om elk raam te bekijken tot men ze tegenkomt, het afschudden van alle ramen in twee lege bakken op een omgekeerd deksel en een koninginnenrooster tussen de twee bakken en als laatste het beroken via het vlieggat waarbij men de koningin hierna bovenin vindt tegen het binnendeksel of op de bovenste ramen, waar men ze dan afschudt. De drie methodes werden uitgevoerd door dezelfde personen en de methodes werden zoveel mogelijk gestandaardiseerd.  De tweede methode werd ook gebruikt samen met beroken om de bijen sneller naar de onderste bak te sturen. De koninginnen waren gemerkt en geknipt. Via beroken had men slechts 79 seconden nodig, via het afschudden 150 seconden en door de ramen een voor een te bekijken 226 seconden. Een lege broedbak, een lege honingbak en een koninginnenrooster ga ik in elk geval als reserve achterhouden.

Een koningin wordt tijdens haar bruidsvlucht achtervolgd door een paar honderd darren. Deze proberen allemaal om ter snelst de koningin te berijden…reiken. Slechts een tiental slaagt er in om met haar de liefde te bedrijven. Als beloning worden, op het hoogtepunt, de darmen letterlijk uit hun lijf getrokken en vallen ze dood neer. De darren die het niet hebben gehaald, keren teleurgesteld terug naar de bijenkast. Ze genieten verder van de mooie zomer, laten zich verder volgieten met zoete nectar en laten alle werkjes opknappen door de werksters. Moest hier een moraal inzitten,zou hij kunnen zijn: In de liefde loop je best niet te hard van stapel.

Ik heb weer enkele tips en weetjes onthouden na het lezen van de twee volgende jaargangen.

Weetje 1: Imkeren bestaat voor 10% uit kapitaal en voor 90% uit hersenen!

Weetje 2: Om alle stadia van de wasmot te doden gebruik je -15°C gedurende 2uur. Dus een raam gedurende 2 uur in een diepvriezer plaatsen. In de koelkast bij 4,4°C duurt de afdoding al 12 uur. Bij 46°C kan je ze afdoden in 80 minuten. Slechts 3° meer, bij 49°C gaat dit al na 40 minuten.

Tip 1: Broedramen kan je laten uitbouwen als honingzolder. Hierna kan je ze slingeren en bewaren als uitgebouwd raam. Op 10% van de kasten toe te passen om een mooie reserve aan uitgebouwde broedramen te bekomen.

Tip 2: Achter op de kast kun je met permanent markers de kastkaart bijhouden. Even een laagje verf erover en je kunt een nieuw jaar beginnen.

Tip 3: Om meerdere broedbakken snel een nieuwe laag verf te geven. Zet ze op elkaar in een hoge toren en doe ze allen tegelijk met de roller.

Onlangs is er een klasje schoolkinderen gestopt aan de bijenstand. Ze waren samen met een compostmeester van de gemeente bezig met het opruimen van de wegbermen. Ze kregen van hem wat uitleg bij mijn insectenhotel, doch snel vroegen ze me de oren van het hoofd over mijn bijen. 

Jaargang 1994 heb ik nu ook gelezen. Er gaan me toch weer enkele tips bijblijven.

Tip 1: Indien je een bijenvolk bijvoederd met een omgekeerde honingpot: maak 2 plaatjes triplex met een gat in. In één plaatje een gat waar het deksel van de pot juist in past en het andere plaatje met een iets kleiner gat. Tussen de twee plaatjes voorzie je een stuk gaas. Je kan nu de pot op het plaatje zetten en het geheel boven het voedergat. Bij hervullen van de honingpot, kruipen er nu geen bijen meer door het voedergat. Dit wordt hun belet door het gaas.

Tip 2: Om mieren onder het deksel te verjagen: enkele takjes pepermunt zouden helpen.

Tip 3: Maak een wasmotval om vliegende wasmotten weg te vangen aan de bijenstand. Een tweeliter plastic fles met een gat van 2cm aan de zijkant in de hals wordt opgehangen. Deze fles wordt gevuld met een halve tas azijn, een halve tas suiker en een bananenschil. Hierna de fles afvullen met water tot halfvol.

Tip 4: Om een koningin te vinden: hang een afgeslagen broedraam uit een andere kast tussen het broed en sluit de kast voor 5 minuten. Hierna zit de koningin op dit raam om haar rivaal te zoeken. Door zo 2 broedramen te wisselen tussen 2 volken, kun je  beide koninginnen tegelijk zoeken. Toch even opletten met het wisselen van broedramen tussen verschillende volken om evidente hygiënische redenen.

Tip 5: Je vangt een zwerm en wil hem terugslaan op de kast. Alleen weet je niet zo direct uit welke kast deze zwerm is afgekomen. Je vangt de zwerm in een lege broedkamer die je onderaan hebt afgesloten met een koninginnenrooster. Amerikanen doen dit met duck tape. Hierna bevestig je op dezelfde manier een koninginnenrooster op de bovenkant en plaatst de bak in een hoek van 45° op de grond. Door nu intensief te beroken via de onderkant, zullen de bijen deze bak verlaten. De koningin met haar begeleidende bijen blijft alleen achter en de zwermende bijen zie je bijgevolg even later neerstrijken op de voorkant van een bepaald volk op je stand. Opdracht volbracht!

Ook nog enkele weetjes meegepikt. De bijen zien niet alle kleuren en letten bovendien alleen maar op de kleur bij het vlieggat. Het heeft dus geen zin om alle honingbakken in verschillende kleuren te verven. Alleen de broedbakken in verschillende kleuren verven is voldoende. Blauw, geel, zwart of wit is genoeg. Rood is voor hun ook zwart en oranje en groen is voor hen hetzelfde als geel.

Een melding van een imker die werd geweigerd als bloeddonor is me ook bijgebleven. Zodra het medisch personeel hoorde over diens hobby, begon de man met vuur te vertellen over zijn passie en toen hij daarbij ter sprake bracht dat hij daags ervoor nog was gestoken door enkele bijen, mocht hij tot zijn verbazing vertrekken. Zijn bloed zou immers een allergische reactie kunnen uitlokken bij een overgevoelige ontvanger, volgens de aanwezige dokter.

In een ander artikel werd ook aangeraden om als imker voorzichtig te zijn met het gebruik van  pijnstillers. Na inname van een pijnstiller zou je bekomen immuniteit tegen bijensteken wel eens plots kunnen verdwijnen en zelfs omslaan in een allergische reactie. Dit zou zijn beschreven in een medisch tijdschrift uit 1986, maar er is me nu niet duidelijk of deze gevoeligheid dan slechts tijdelijk zou zijn.