Vandaag heb ik de kasten alle 8 gecontroleerd. Het voorvliegen was een lust voor het oog. Ik kan het wel geen echte reinigingsvlucht noemen. Maar misschien is dit omdat ze tot januari nog regelmatig buiten kwamen. In elk geval stroomt het waternu  uit de kasten en voelt de dekplastiek zeer warm aan. Op de bodemplaat liggen 5-6 rijen mul en ik kan alleen maar concluderen dat het broed goed op gang is gekomen. Ik heb de bodems verwijderd om voldoende verluchting te voorzien. Twee kasten waren zwaarder dan eind december en deze heb ik dus niet bijgevoerd. De andere kasten zaten nog op hetzelfde gewicht of een halve kilo lichter. Deze heb ik voer bijgegeven. In de twee oude volken heb ik een pak apifonda onder het plastiek gelegd. Bij de vier jonge volken heb ik 1 of 2 voerramen gehangen in de plaats van de slecht uitgewerkte ramen van vorig jaar. Alle kasten moeten nu verder kunnen tot einde maart, maar toch zal ik ze nu elke week wegen tot aan de fruitbloei. 

De trailcam heeft de voorbije week enkele nieuwsgierigen betrapt voor de bijenstal. Ik wist al wel dat er een kat langskwam, maar dat was een rosse. Deze twee zijn dus nog andere. Dat de haas er zat, had ik al gezien aan de sporen in de sneeuw. 

Vanmorgen hadden we de voorjaarsvergadering van de imkersvereniging met aansluitend een uiteenzetting door Frans Daems over het uitwinteren van de bijenvolken. De vereniging zit financieel blijkbaar op rozen. Althans het kasverslag zag er gezond uit. Er worden dit jaar weer enkele zaken georganiseerd waar we het al over hebben gehad. Er wordt dan ook voortdurend gezocht naar helpende handen op die evenementen. In maart hebben we de plaatselijke plantenruildag. In april is er de bijenmarkt in Helchteren. In mei hebben we Supervlieg in Tessenderlo en in september het imkerscongres in Herckenrode.

De uiteenzetting over de uitwintering was weer zeer interessant. Alhoewel Frans met andere kasten en andere methodes werkt, heb ik toch weer veel opgestoken. Het belangrijkste dat ik al zeer snel zelf in praktijk ga brengen, is het kleiner zetten van kleinere volkjes. Zodra het weer naar het einde van de week beter wordt, ga ik immers op pad met de pakken apifonda. Elke kast die teveel in gewicht daalt, krijgt een pak apifonda opgelegd. De jonge volken van vorig jaar ga ik echter ook eens controleren op het aantal slecht uitgewerkte ramen. Er zitten er nog wel een paar in die nog niet waren opgewerkt. Ik zal ze er dan maar uithalen en het volk nauwer zetten met een sluitblok. Door de broedbak aan te passen aan de grootte van het volk, zitten ze waarschijnlijk wel warmer. Als ik langs de kanten alleen de plasticfolie even dien weg te plooien, blijft het beginnende broednest wel op temperatuur. Dit is iets om dit jaar op te letten. Ik kan wellicht veel beter eind september al de niet uitgewerkte waswafels terug uit de jongvolken halen en de kasten naast het vulblok dichtstoppen met isolatiemateriaal.

Hoe was de maand februari de vorige jaren?

In 2011 heb ik een jongvolk verhuisd op 12 februari terwijl de kasten in 2010, allemaal tegelijk, pas zijn verhuisd op 20 februari bij een temperatuur van 5°C.

In 2011 hebben de volken een pak apifonda gekregen op 26 februari en in 2010 is dat gebeurd op 23 februari.

Als de koudeperiode binnen een tiental dagen echt achter de rug zou zijn, zal ik waarschijnlijk weer op ongeveer hetzelfde tijdstip een pak apifonda kunnen opleggen. Ik leg dat pak wel alleen op die kasten die beduidend lichter zijn geworden en dus al wat voer hebben opgegeten. En ze hebben liever wat te veel dan te weinig. Wat stuifmeel betreft zou er geen probleem mogen zijn. Ik verwacht zeer snel bij opwarming al de eerste wilgen samen met de crocussen. 

Sinds 2009 noteer ik in een agenda wat er wordt gedaan met de bijen en hoe het met de natuur is gesteld. Naar het einde van elk jaar toe wordt dit eens bekeken en een plan opgesteld voor het volgende jaar. Ik schrijf de planning in op de eerste dag van de maand en de exacte afhandeling hangt dan o.a. af van het weer. Dit systeem van noteren heeft nu al geleid tot een methode voor het ganse jaar 2012. Het is absoluut geen perfect systeem en er wordt jaarlijks aan gesleuteld. Maar alleen door te noteren wat ik zelf zie en wat ik lees en hoor, kan ik iets bijleren en het systeem voor mij steeds verbeteren.

Wat stond er nu ingeschreven voor januari 2012:

Huiswerk:  *Kasten bijmaken, repareren en verven, merkteken op kastfront verven.

                *Zelf maken bodems met varroabodem en schuif

                *Maken dekplanken met voergat in midden en met bijendrijvers

                *Segenbergers aankopen en verven.(4st)

                *Maken verloopplank Kempisch naar Segeberger(4st)

                *Bestellen benodigde broedramen

                *Darrenramen bijmaken verdeeld in 2 horizontaal of 3 verticaal

De bodemschuiven zijn nog niet gemaakt en de dekplanken en darrenramen evenmin. Of ik segebergers ga bijkopen, ben ik nog niet uit.

Standwerk:°Ganse jaar bodem open.

                 °Nog geen isolatie op dekplank in januari, folie laten liggen onder dekplank.

Met een open bodem bedoel ik wel dat de varoaschuif niet dicht aansluit. Ze ligt wel onder de kast om koude tocht te vermijden van de bodem. De wind kan er niet onderin blazen en er is toch ventilatie mogelijk.

Wat staat er ingeschreven voor februari 2012:

Huiswerk: *Bij een verlaten kast: alle dode bijen in bokaal en spoelen met water en zeep: door honingzeef gieten en de bijen zitten in grootste en mijten in kleinste zeef: meer dan 1/10 is teveel!

Dit is nu gebeurt en het heeft me toch weer wat wijsheid opgeleverd.

Standwerk: °Isolatie op dekplank leggen

                  °Wekelijks wegen kasten tot aan de kersenbloei en eventueel bijvoeren met deeg,

                  °Volken moeten nu minimaal 4 straten bezetten met bijen, te zien aan wasmul door enkele dagen de varoalade er onder te schuiven.De buitenste 2 niet meetellen!

                  °Boven de 10°C is de helft van de bijen buiten: Elke seconde 1 bij die terugkomt zijn 2000 bijen buiten en dus 4000 in totaal.

                  °Zwakke volken vlieggat nog klein laten. Bij andere vlieggat openen.

Het is nu nog zo koud dat er geen bijen vliegen en om de wintertros niet te verstoren, worden ze momenteel ook niet gewogen.

Vandaag heb ik de kast weggehaald uit de stal. Uit schrik dat bij de hogere temperaturen volgende week de ramen zouden beschimmelen. De oude ramen die afkomstig waren van de broedaflegger worden vernietigd. De andere ramen kan ik wel terug gebruiken. Ik zal de ramen met voer invriezen en bewaren voor de nieuwe afleggers later dit jaar. Op de bodem lagen 147 bijen en op de ramen vond ik er 49. Ik heb de 49 bijen van de ramen in een honingzeef gespoeld. De eventueel aanwezige varroamijten blijven dan achter op de onderste fijnste zeef. Hier telde ik 1 jonge varroamijt. Volgens een artikel van Pia Aumeier dienen we pas ongerust te zijn vanaf 1 mijt per 10 bijen. Ik kan me natuurlijk afvragen of de verdwenen bijen niet alle mijten hebben meegenomen op hun laatste vlucht. En misschien verlaten de mijten wel een afstervende kast zoals de ratten een zinkend schip schijnen te verlaten? Enfin, de reden voor het afsterven lijkt toch duidelijk te zijn op de foto met de koninginnendop. Dit volk heeft blijkbaar op een redcel een nieuwe koningin geproduceerd toen er geen darren meer waren. Ik heb ze niet gevonden en wellicht heeft haar instinct haar wel op een fatale, want vruchteloze, bruidsvlucht gestuurd. Volgens mij betreft het hier dus geen verdwijnziekte en ook geen teveel aan varroamijten. Er was nog zoveel voer aanwezig dat het ook geen hongervolk betrof. Laten we dit maar snel vergeten.

Gevlucht voor de kou of op zoek naar een lekkere bij? 

De vliegplanken zijn afgesloten met een mooie sneeuwlaag en boven op de kasten ligt een isolerend dekentje. Verluchting gebeurt via de open onderkant. Met de stetoscoop tegen de zijkant is een zacht gezoem te horen en met de blote handpalm tegen de voorkant is de warmte te voelen van de wintertros die er achter zit. ‘All is well’ aan het koudefront!