Update van probleemvolk

Op 24 april was de koningin goed aan de leg in de nieuwe broedbak en had ik besloten de oude broedkamer boven een separator te zetten. Natuurlijk liep dit fout en verhuisde de koningin mee naar boven. Omdat het nog te vroeg was om een nieuwe koningin op te fokken in de nieuwe broedbak had ik op 27 april de oude bak maar terug gezet boven de nieuwe broedkamer. Er was een aanzet van redcellen maar ik had ze toen niet gebroken. Uit deze fout wou ik namelijk maximaal lessen trekken. Ik wou wachten tot het volgend weekend om te controleren of er nog eitjes waren. Dat de oude koningin dus nog aan de leg was en pas dan alle doppen te breken. Helaas, het was toen erbarmelijk weer.

Op 8 mei controle gedaan van de nieuwe broedkamer en er zaten 5 koninginnendoppen. Het was dag 14 en ik heb er 1 laten uitlopen en de andere gebroken. Als er het volgend weekend dan geen eieren meer waren, zou de oude koningin weg zijn.

Op 10 mei hoorde ik echter een tuter. De jonge koningin zat er dus nog op. De oude zou wel dood zijn, of gedood door de jonge.

Op 11 mei hoor ik echter ook kwaken. Er zaten dus nog doppen!  De kast had geen voorzwerm afgestoten en er waren dus zeer veel bijen. Er werd dus bang afgewacht op de eerstvolgende mooie dag. Dan zou de jonge tuter kunnen afzwermen of ze zou kunnen op bruidsvlucht vertrekken met alle kwakers erbij. Kortom, dit zou een soepje worden. De ganse week enkele malen per dag controles gedaan met de stetoscoop doch de tuter en de kwakers bleven actief op 12, 13 en 14 mei. Ze moeten dus zelf ook gedacht hebben dat het te slecht weer was.

Gisteren was het dan eindelijk mooi weer. Pas omstreeks 13 u kon ik ter plekke zijn en had verwacht dat er al een bruidszwerm weg zou zijn. Dit was niet het geval. De tuter en de kwakers waren er nog. Nu even snel denken.

Een nieuwe broedbak klaargemaakt met 2 sluitblokken, een raam met honing en een raam met stuifmeel uit de oude broedkamer en 2 nieuwe waswafels. Alle ramen uit de oude broedkamer werden volledig afgeschud in de onderste broedkamer. Nergens waren nog eitjes te vinden, nog wel veel verzegeld broed en een massa moerdoppen. Deze waren allemaal duidelijk overrijp. De kwakers waren klaar om uit te lopen. Dit deden ze dan ook. Ze werden vermoedelijk voor het grootste deel mee naar de onderste broedkamer geschud. Om zeker te zijn heb ik een uitgelopen koningin in de onderste broedkamer gezet en ook 1 in de nieuwe broedkamer. Er werden nog 6 ramen met doppen en verzegeld broed gebruikt om de nieuwe bak te vullen. Gedurende  de ganse namiddag stond deze nu boven een moerrooster op de honingzolder. Een massa bijen is zodoende in deze bak gekropen om het broed te verzorgen. s’Avonds heb ik deze broedbak dan op een nieuwe bodem gezet en 5 km verplaatst. Deze morgen lagen op de beide vliegplanken een dode koningin, in het gras heb ik er nog 2 gevonden. De volken zelf vliegen vandaag overvloedig maar er is rust op de vliegplank. Al bij al heb ik nu 2 evenwaardige volken met bijen van elke leeftijd, verzegeld broed en een jonge ongepaarde koningin. Als die allebei goed worden bevrucht, heb ik dus 5 volkeren.


16052010 007-800

16052010 008-800

Controle op redcellen

Vandaag kast 1 nagekeken op redcellen.Gisteren had ik aan de onrust op de vliegplank en de huilerige zoemtoon na bekloppen van de broedbak al begrepen dat de moer mee naar boven was geplaatst. Bij controle van het eerste raam had ik al bevestiging: enkele aangezette redcellen midden op de raat! Bij openen van de oude broedkamer, boven de separator, zag ik een rustig volk. Ik heb geen ramen uitgehaald om ze niet te beschadigen. Ik heb de oude broedkamer terug boven op de nieuwe geplaatst.

Na een tiental minuutjes, ondertussen heb ik enkele aardbeiplanten geplant, was de rust op de vliegplank al duidelijk zichtbaar. Enkele uren later vlogen ze als vanouds.

We zullen volgend weekend de controle iets uitbreiden om zeker te zijn dat er geen koninginnendoppen werden gesloten. Die zal ik dan wel moeten wegbreken. Ik denk dat het nog te vroeg is om een nieuwe koningin op te kweken. Er zitten nog veel te weinig darren op de ramen en ook die zouden pas na enkele weken vruchtbaar zijn.

Wellicht kan ik half mei de bovenste broedbak, de oudste raten dus, van alle kasten tegelijk verwijderen en deels opzetten om het broed te laten uitlopen en deels gebruiken om nieuwe volkjes te beginnen.

Ik krijg wel een beter gevoel bij het onder plaatsen van de nieuwe broedbak en heb ook de broedbakken van kast 4 verwisseld. Een honingkamer heb ik dit volk nog niet gegeven. Wellicht in het weekend. Ik heb hier wel de dekplanken vervangen door een stuk dubbelwandig polycarbonaatplaat en kan nu tussen de raten kijken zonder de plank te lichten. Vorig jaar heeft deze dekplaat ook goed dienst gedaan. Ik durfde het alleen niet aan tijdens de winter met zijn vriestemperaturen. Ik ben toch van plan om nog enkele bij te maken voor de andere kasten.

controle bijenvolken

Bij een gezellig temperatuurtje van zo’n 23 graden een volledige controle gepland.

Kast nummer 4 blijft een zorgenkind.Toch 3 ramen gezien met verzegeld broed, wel ook veel darrenbroed, maar toch maar besloten om de nieuwe broedkamer er op te zetten. Ze zitten maar op 1 kamer en hebben al 4 ramen honing verzegeld. We zullen nu zien wat ze met de broedkamer gaan doen. Een honingzolder hebben ze natuurlijk nog niet gekregen. Dit volk doet het niet goed, maar ik ga ze toch opvolgen. Wellicht kan ik van dit sukkelvolk meer leren dan van een florerend volk.

Kast nummer 2 en 3 hebben een begin gemaakt van de opbouw van waswafels in hun nieuw opgezette broedbak. Ze zijn echter ook begonnen met overal nectar te stockeren en ik heb ze dus ook een honingzolder gegeven met de helft uitgebouwde raat. Vermits de broedkamer nog niet volledig is uitgebouwd, heb ik die van plaats verwisseld met de oude broedkamer. De nieuwe staat er nu dus onder. Vermits ze honing bovenaan stockeren en de koningin verder in het seizoen eerder afzakt, lijkt me dit logischer. Anders beginnen ze wellicht honing te stockeren in de nieuwe broedkamer en dat is niet de bedoeling.Vervolg binnen ca. 14 dagen.

Kast nummer 1 zit echt barstensvol bijen ,Ze hebben de bovenste bak al op 10 ramen uitgebouwd, al verzegeld broed op 4 ramen en een half opgewerkt darrenraat. De onderbak is echter zo rot dat ik niet heb aangedurfd om alle ramen te controleren.

Ik heb besloten de oude bak bovenop te zetten boven een separatorrooster. Of  de koningin nu mee naar boven is of in de nieuwe bak onderaan zit, wat de bedoeling is,kan ik binnen drie dagen controleren. De bak die zich moerloos voelt, zal enkele jonge larfjes opvoeden in opgeblazen koninginnenREDcellen. Wat ik hiermee ga doen, hangt dus af van de plaats waar ik de redcellen ga aantreffen volgende dinsdag. Het is misschien niet de elegantste manier, maar ik wil mijn broedramen dit jaar niet voor een derde vervangen maar voor de volle 100 %. Als ik dat moet bekopen met een mindere honingopbrengst of verlies van een volk is dat slechts leergeld. Volgend voorjaar wil ik er staan met 4 mooi uitgewinterde volken op jonge raat en met een jonge koningin. De rest is dit jaar bijzaak.

Kast 1 had al een honingzolder. De 6 uitgebouwde ramen hebben ze compleet proper gemaakt en zijn klaar om nectar in te stockeren.De uitbouw van de waswafels is nog niet begonnen. Vervolg ook gepland binnen 14 dagen.

Opzetten nieuwe broedkamer

Vandaag even na de middag was het 18 graden in de bijenhal. Hier heb ik van geprofiteerd om een uitgebreide controle te doen.

Kast nummer 1 barst van het eten en het broed. De ganse broedkamer vol. De nieuw opgezette broedkamer heeft al 8 bijna volledig uitgewerkte ramen. Enkele cellen bevatten al wat stuifmeel en een beetje nectar. Van eieren is nog niets te merken. Hare majesteit is dus nog niet boven geweest. De onderbak heeft dusdanig veel vastgekitte ramen met kapotte raamoortjes dat ik slechts enkele raampjes heb bekeken. Het is in elk geval prima. Het pak apifonda dat weinig is aangeraakt, heb ik alvast verwijderd. Dit weekend ga ik een honingzolder opzetten.

Kast nummer 2 is bijna even goed. Broed over 7 ramen en de rest vol voer en stuifmeel. Ik heb de tweede broedkamer opgezet en het pak apifonda verwijderd.

Kast nummer 3 heeft slechts 4 ramen met broed, maar de bijen zijn zeer actief en er zijn ook nog enkele ramen met voer. De broedkamer wordt opgezet en het voeder blijft nog even staan.

Kast nummer 4 was de twijfelaar. De kast die niet wou vliegen. Het vraagstuk is nu opgelost: Enkele cellen met larven, maar grotendeels als darrenbroed verzegeld in hagelschotpatroon. Dit wil zeggen dat het verzegeld broed niet mooi is aaneengesloten maar verdeeld over de ramen en over bijna alle ramen van de kast. Hier zijn dus waarschijnlijk eierleggende werksters aan de gang. Als bij een volgende controle er geen verschil is, zal ik deze kast moeten afzwavelen. Voor een nieuwe koningin is het nog te vroeg en van die kolonie winterbijen zal volgende maand toch niet veel meer overschieten. Wellicht kan ik een nieuwe kast opzetten in mei van een verzamelaflegger.

Vermits kast 1 en 2 een jonge koningin hebben van vorig jaar en deze kasten ook effectief de betere zijn, ga ik toch proberen om dit jaar 4 nieuwe koninginnen te kweken van kast nummer 1. Mijn belangrijkste bedrijfsmethode zal dus gaan bestaan uit de selectie en overwintering met nieuwe jonge koninginnen en jaarlijks een vernieuwing van alle broedraat en de helft van de honingraat.

De eerste 4 honingzolders heb ik alvast klaargemaakt. Telkens 6 leeggeslingerde ramen van vorig jaar, centraal geplaatst en aan de beide randen 3 waswafels. De honingzolders en veel van de de ramen zijn echter in zo’n slechte staat dat ik ofwel nieuwe honingkamers ga maken in de winter of nieuwe ga kopen. Hier wil ik volgend jaarecht wel  van verlost zijn. De leeggeslingerde ramen van vorig jaar die ik nu over heb, dien ik later dan nog te smelten. De raampjes zelf zullen dienen als aanmaakhout voor de kachel. Zo doordrongen van was branden die houtjes als een hellevuur.

Insmelten waswafels

Voor het insmelten van de waswafels, wordt de draad eerst opgespannen met de draadspanner. Dit apparaatje rolt de draad in golfjes, waardoor hij korter wordt en daardoor strakker komt te zitten. De waswafel wordt op de draad gelegd, tegen de bovenlat aan. Hierdoor werken de bijen de wasraat beter vast aan het houten raam. De zijkanten en de onderkant werken ze makkelijker dicht dan de bovenkant. Het insmelten van de waswafel gebeurt met een transformator. Ik gebruik een transformator voor houtbrandwerkjes. Met 2 krokodillenklemmetjes kan ik de draad, liefst elke rij apart even opwarmen,waarbij de waswafel in de draad zakt. Duurt de verhitting te lang, brandt de draad volledig door de waswafel en heb je 2 stukken waswafel. Zoals op het filmpje is te zien, gaat het echter zeer snel. De 4 broedkamers heb ik zo volledig bewafeld op een tweetal uurtjes. Aan de linkerkant van de broedkamer heb ik een half darrenraam gehangen. Dit raam is niet bedraad. De bovenste helft is bewafeld door de waswafel vast te plakken met hete was. De onderste helft bevat alleen een strookje waswafel waarop de bijen zelf kunnen beginnen. Ze zullen hier echter bij voorkeur darrenraat opbouwen.


darrenraat-800

 

 

Voorjaarscontrole

Vandaag een mooie droge dag van 18° voorspeld. Spijtig genoeg niks van in huis gekomen. Het bleef betrokken, maar er was geen wind en in de bijenhal stond de thermometer op 17°C. De bijen vlogen als gek met een massa geel stuifmeel.

Toch maar besloten om de deksels te lichten en enkele raten te controleren. De eerste kast die ik opendeed was kast nummer 4 en daar schrok ik van de vele lege raten. Ze sleurden wel goed bij en er was broed op 3 ramen in alle stadia. Er zaten ook best veel bijen in. Kast 3 had iets meer broed op 3 ramen en een beetje meer eten. Nog een geluk dat ze wat bijvoeding krijgen. Kast 2 had veel minder bijen en slechts broed op 2 ramen, maar het stuifmeel kwam goed binnen. Ik heb geen bijen van de ramen gestoten en heb dus geen eitjes kunnen zien in de cellen. Ik heb wel gezien dat er aan de randen van de verzegelde cellen mooie dikke larven in het voedersap dreven. De koningin is dus duidelijk aan de leg.

Kast nummer 1 is duidelijk anders. Broed over 5 ramen en de rest van de ramen barsten van het voeder. Dit is ook de kast die al het langst vliegt. Zouden ze ergens hebben geroofd? Ook broed in alle stadia en veel inbreng van stuifmeel. Op de varroabodem waren alle straatjes gebezigd: vol wasrul, wasdekseltjes, stuifmeelkorrels en drijfnat van het condensatievocht. Deze kast is dus duidelijk goed op weg. Ik heb de nieuwe broedkamer er op geplaatst en het pak apifonda terug op de voeropening gelegd. Als eind van de week de wilgen hun stuifmeel afgeven, kan hiervan de aanvoer exploderen. Volgende week kan ik dan de andere 3 kasten terug controleren en dan kan ik daar de nieuwe broedkamers misschien ook wel op plaatsen. Als kast 1 de waswafels in de nieuwe bak begint op te bouwen, kan ik dan simpelweg zien door de dekplank te lichten. Verder ga ik er af blijven tot als ze een honingzolder krijgen.

Waarom is kast 4 beter? Dit is de kast die vorig jaar heeft gezwermd en we hebben de zwerm laten teruglopen zonder koningin. Van deze kast ben ik dus zeker dat ze een jonge koningin heeft. De andere zijn me niet bekend en hebben misschien een stille moerwissel gedaan of een zwerm verloren. Ik zal toch deze koninginnen vervangen indien ik de kans krijg.

De eerste krokusjes gaan open voor de bijenhal. Ze zijn nog zeer laat in het najaar geplant en zijn daarom zo laat.


230210 002-800

 

 

De lente komt er aan!

Deze namiddag de kasten even opengedaan.  Naar buiten vliegen ze als gek. Een behoorlijk deel van de bijen die terugkeren heeft donkergeel stuifmeel bij. In de buurt staat vrij veel hazelaar. Er zit in elke kast een mooie tros bijen. Op de bodem liggen zo’n 5 tot 7 straatjes mul en wasdekseltjes. Ik ben pas volgende week van plan om enkele ramen op te lichten. De broedkamers zijn zo erg versleten dat ik bang ben ze teveel te beschadigen. Ik wil alleen maar het beste tijdstip kunnen bepalen om een nieuwe broedkamer met waswafels te kunnen opzetten. Deze 4 nieuwe broedkamers heb ik gisteren voorzien van nieuwe waswafels. In elk van de oude broedkamers zitten 2 nieuwe ramen van vorig jaar. Misschien kunnen die nog worden gebruikt voor een afleggertje.

Op nauwelijks 30 meter van de bijenhal heb ik een gigantische wilg gevonden. Pas nu de boom wit wordt van de mannelijke katjes heb ik hem achter de canadapopulieren zien staan. De stamomtrek is te groot om hem te omvatten en er staan op het eerste zicht meer katjes op dan er bijen vliegen van mijn 4 volken. Hopelijk hebben de bijen wat droog weer als de katjes geel staan van het stuifmeel.

Hier in de tuin stonden vandaag alle krokussen schouder aan schouder te lonken naar bestuivertjes. Omstreeks 13 uur heb ik even gezocht, maar geen hommel of solitaire bij te zien. De eerste solitaire bijen zijn nochtans al uitgelopen uit hun nestgangen in de houtblokken. Wellicht zijn ze wat later op de dag langsgekomen of komen ze pas morgen de bloemen met hun bezoek vereren.

 

nieuuwe aanplantingen

Vandaag via de boomplantactie van het Natuurhulpcentrum te Opglabbeeek nog wat planten aangekocht en geplant. 30 Meidoorns, 10 Sleedoorns, 10 boerenjasmijnen, 10 krentenboompjes, 10 winterlindes, 10 sporken en 3 tamme kastanjes. Dit zal een mooie aanwinst zijn binnen enkele jaren.

De bijen lieten zich niet zien. Alleen kast 2 deed een schuchtere reinigingsvlucht. Alle 4 de kasten zoemen er wel goed op los. Met een stetoscoop is het gedrag in de kast zo prima te volgen. Kast 4 heb ik nog niet zien vliegen. Maar ze zoemen alsof ze over de stetoscoop lopen. Vorige week lagen er ook een dertigtal dode bijen voor de kast. Ze hebben dus wel degelijk al een grote kuis gehouden. Als beginnend imker moet ik natuurlijk nog wat afwachten, maar ik geloof toch dat dit de beste kast gaat zijn bij de uitwintering. Ik hoop volgende week de bodems te kuunnnen vervangen. De echte voorjaarscontrole lijkt volgens de voorspellingen nog iets later te moeten gebeuren. Er zou nog geen sprake zijn van temperaturen rond 15 graden. Nog even wachten dus.

 

 

 

Bijvoeren bijen

De kasten gewogen. Kast 1 en kast 2 wogen 2 kg minder dan kast 3 en 4. Vermits ze de voorbije weken wegens meeste zonlicht ook het meest vlogen, zijn ze waarschijnlijk ook het verst gevorderd met hun broednest. Omdat ze eind januari de twee zwaarste kasten waren, toch maar besloten om op deze kasten een pak apifonda te leggen. Ze mogen nu zeker niet verhongeren. Volgende maand zullen we deze bevindingen kunnen controleren, als we dan ten minste rond de 15°C dagtemperaturen bereiken.

De bijen vlogen vandaag niet. Hopelijk krijgen we geen nat voorjaar na een koude winter. Maar misschien is dat alleen maar voor de bijenhouders een beangstigende gedachte. De bijen zelf overleven al veel langer dan de mens strenge winters en andere slechte weersomstandigheden. Waarschijnlijk is hun maatschappij beter georganiseerd dan de onze.

Ik vermoed dat de mens slechts daarin verschilt van de dieren dat hij zich zo interesseert in andere wezens en hun omgeving. Mochten de bijen naar een natuurdocumentaire kijken over de mens zouden ze wel eens op gekke ideeën kunnen komen. Wat zouden ze bijvoorbeeld denken van dit gedrag? Ze denken misschien dat dit een soort kwispeldans moet voorstellen?