Eentje is al klaar. Morgen op een kast monteren. De hoornaar kan binnen en komt dan boven in de val terecht. Ook via de zijkanten zijn fuikjes voorzien.
Tag: Aziatische hoornaar
Hoornaarkoninginnen
De eerste koninginnen van de AH zouden zijn opgemerkt. Het moment dus om de vallen te voorzien van vlees. Ze zijn nu minder aangetrokken tot de zoete lokstoffen maar zijn verzot op vlees. En als we de verhalen mogen geloven van Aziatische marktjes zitten ze daar massaal op de aangeboden vis. Daarom heb ik tijdens een voorbije reclamecampagne bij Lidl een paar stukken pangasiusfilet gekocht. Ze lagen in de vriezer te wachten tot ik ze nodig had. En nu is het moment dus gekomen. In de selectieve hoornaarvallen die massaal zijn gebruikt in het voorjaar met 1/3 wijn, 1/3 bier en 1/3 grenadine, wordt nu best vis toegevoegd. Even besproeien met een beetje Trapit blijft natuurlijk een extraatje. Maar ook de grote fuik die ik gebruik op een oude honingzolder met enkele kapotte ramen, voorzie ik nu van vis.
De honingbak wordt nu vervangen door een oude emmer waar ik de vis kan in leggen. Langs de zijkanten heb ik een paar gaten geboord waarlangs de AH kan binnenvliegen. Foto’s volgen nog.
Upgrade hoornaarharp
Vandaag heb ik ook het zeepwater onder de hoornaarharpen ververst. Een sopje met een scheut dreft moet er voor zorgen dat de hoornaar als ze versuft naar beneden valt, verdrinkt door de verlaagde oppervlaktespanning van het water. Zeep moet er ook voor zorgen dat de bijen niet gaan drinken aan dit water.
Tenten of harpen?
Momenteel heb ik op één stand met 9 kasten vier elektrische harpen tegen de Aziatische hoornaars geplaatst. Harpen die ik dus zelf heb gemaakt en voorzien van twee batterijen en een overgedimensioneerd zonnepaneel van 200W. Elke harp is ook nog eens op een andere manier gefabriceerd. Op mijn tweede stand met 2 kasten heb ik enkele dagen geleden een stel aangekochte harpen van hoornaarharp geplaatst, ook met een batterij en een zonnepaneeltje van 20W. Op mijn derde stand heb ik sinds een tweetal weken hoornaartenten van Apicrosne in gebruik. Hier staan 11 kasten en ik heb voor 10 kasten een tent geplaatst. Behalve de kasten met een tent, hebben al mijn kasten een muilkorf voor de vliegopening. Bovendien heb ik op elke kast van stand 1 een niet-selectieve wespenval geplaatst. Op stand 2 is dit niet het geval en op stand 3 staat op elke kast een selectieve hoornaarval. Ik hoop tegen het einde van de volgende maand een duidelijk beeld te krijgen welk systeem het best werkt.
Ik plaats hier ook al vast de filmpjes die ik op YouTube heb geplaatst.
Hoe maak ik de hoornaarharpen stap voor stap
Ik kreeg een link doorgestuurd over de volledige productie van hoornaarharpen en dit heeft me goed op weg gezet. Asian Hornet Beekeepers guide – The electric Harp – April 2023 revision door Cambridgeshire Beekeeper Andrew Durham. Op deze pagina’s heb ik me gebaseerd naast de vele filmpjes die al zijn te vinden op YouTube.
In dit eerste filmpje maak ik de harpen op twee manieren. Eerst zoals in het bovenstaand artikel met de veertjes maar ik heb ze bij de tweede harp weggelaten. In sommige filmpjes op YouTube spant men de draden allemaal samen door de draadstang op te spannen. Ik ben van mening dat elk draadje apart met een kabelbinder opspannen beter is en ik hierdoor de verbindingen achter deze kabelbinders kan doorvoeren om een veiliger isolatie te bekomen. Maar het mag duidelijk zijn dat de harpen op meerdere manieren zijn te bouwen door imkers die meestal toch al degelijke doe-het-zelvers zijn.
In de vorige film, op de bijenstand, is duidelijk te zien hoe de elektriciteit werd voorzien, maar ik zal weldra een filmpje on line zetten, hoe ik de generators maak van een vliegenmepper. De goedkoopste oplaadbare vliegenmepper vond ik voor minder dan 6 euro en de converter van 12V naar 5V betaalde ik 9 euro voor 2 stuks. In plaats van een hoog-voltage generator aan te kopen die twee tot vier harpen kan aansturen, plaats ik dus een generator op elke harp voor 10 euro. De stroomkabel van de batterij naar de verschillende harpen kan op deze manier ook met een simpele 12V.
Bescherming van een bijenkast tegen de Aziatische hoornaar
Het filmpje van mijn huidige situatie heb ik nu online gezet op YouTube.
Volgens de eerste bevindingen na 24 u heb ik op die stand nog zeker twee of drie harpen meer nodig. De accu’s en het grote zonnepaneel kunnen dit natuurlijk moeiteloos aan. En al zeker omdat elke harp haar eigen hoogspanningsgenerator krijgt. De kostprijs indien ik alles nieuw zou aanschaffen in de bouwmarkt en onlinewinkels:
- Schraag 8,49
- Draadstang 4,18
- Steekklemmen voor electradraad 4,50
- Lusterklemmen om draad op te spannen 7,60
- Spandraad bobijn van 250g. 4,90
- DC-DC converter 12V 5V 14,99
- Elektrische vliegenmepper 12,75
- Spanveertjes 20,50
- Totaal voor 1 harp met generator= 77,91 euro
Dit zijn de prijzen voor de volgende harpen die ik ga maken op een iets andere manier. Ook hiervan zal ik nog een filmpje maken.
De stroomvoorziening heb ik hier gedaan met een vrij uitgebreid off-grid systeem. Goedkoper zou zijn om twee autobatterijen aan te schaffen en een batterijlader. Vermoedelijk hoef je slechts om de paar dagen de batterij te vervangen door de andere die je thuis kan opladen.
Aziatische hoornaar: overkill?
De laatste dagen is het aantal AH voor de kasten enorm gestegen. De muilkorven beschermen de bijen wel maar als er vijf AH’s voor de kast vliegen, komen er niet veel bijen thuis met het voor hun levensnoodzakelijke stuifmeel. Af en toe vindt een AH toch de binnenkant van de muilkorf en dan wordt die wel binnen de kortste keren afgemaakt door de bijen, maar tegen de zwevende jagers voor de kasten hebben ze geen verhaal. De bijen gaan dit ook nooit kunnen. Op de vliegplank doden ze de AH namelijk door met een groot aantal bijen samen te werken en de AH in te ballen tot die door oververhitting stikt. Maar in de vrije vlucht is het één tegen één en dat kan een bij nooit winnen.
Om de bescherming nog verder te verbeteren, staan er op elke kast ook wespenvallen. Deze zijn gevuld met een oplossing die ik zelf maak van 1 liter rode wijn, 1 liter bier, 1 liter grenadinesiroop, 1/2 kg oude honing en dit aangevuld tot 10 liter met water. De vallen worden hiermee elke twee dagen opnieuw gevuld. Meestal zitten ze dan boordevol AH’s en enkele dikke zwarte vliegen.
Naast de bijenstand heb ik ook nog een val geplaatst naar het model van Frank Soulat. Deze staat op een oude broedbak met enkele oude broedramen en een bakje met dezelfde lokvloeistof.
Maar de wespenvallen en de muilkorven zijn duidelijk nog niet genoeg. Daarom heb ik ook nog elektrische hoornaarharpen besteld en hoornaartenten. De levering van deze beschermingsmiddelen is echter vertraagd door de enorme vraag van de imkers. Zodra ik ze ontvang en in gebruik heb genomen, zal ik hierover berichten.
Wachten op een besteld item is echter niet aan mij besteed en daarom ben ik toch al begonnen aan een DIY hoornaarharp.
Ik begin met een draad aan een schroefje aan de buitenkant van de lat en leidt de draad langs de voorkant van de houten lat. Aan de overliggende kant heb ik de draad vastgeniet aan de binnenkant van de lat en 4cm verder door een tweede nietje terug naar onder geleidt. De tweede draad loopt er tussen met een afstand van 2 cm op dezelfde manier en bijgevolg kunnen de twee polen elkaar niet raken. De connectie met het handvat van de mepper gebeurde hier met krokodillenklemmen.
Na slechts 24 u lagen er meer dan 10 AH in het zeepwater onder de eerste harp. Ik heb bijgevolg de tweede harp vandaag ook aangesloten en de batterij vervangen door twee batterijen die worden gevoed met een zonnepaneel. Hiervan maak ik weldra een filmpje om hier te laten zien.
Nog maar eens de Aziatische hoornaar…
Momenteel beginnen ze weer te ‘hooveren’ voor de kasten om een volgeladen, thuiskomende bij te grijpen in de vlucht. Imkers kunnen natuurlijk met een badmintonracket voor de kasten plaatsnemen en op die manier zeer veel badmintonervaring op doen. Maar wat als we er niet zijn? Daarom heb ik momenteel voor elke kast een muilkorf gehangen. De bijen voelen zich veilig op de vliegplank en kunnen op die manier toch nog de noodzakelijke airconditioning toepassen voor het broed in de kast.
Maar nog veel belangrijker vind ik de plaatsing van de selectieve vallen op de bijenkast. Op élke bijenkast. De AH vliegt weliswaar niet in het donker maar als de bijen in de vroege ochtend of late avond niet meer actief zijn, vliegen er wel nog steeds hoornaars. En als deze worden aangetrokken door de val worden ze natuurlijk uitgeschakeld. De gevangen hoornaar keert niet terug naar haar nest om broed te verzorgen. Het is misschien een druppel op een hete plaat maar wie het kleine niet eert…
De voorbije dagen is me echter opgevallen dat het lokmiddel trapit sterker lokt dan aanvliegende bijen. Telkens ik bij de bijenstand kom, heb ik een spuitbus bij me met trapit. Ik spuit een klein straaltje in de inlooptunneltjes van de vallen en letterlijk terwijl ik er bij sta, bevat elke val één of meerdere AH. Het is in elk geval effectiever dan even voor de kasten met een racket te posten.
Eind juli 2025
De zomer is halfweg en hoe ver staat het nu met de bijen? De honingoogst is achter de rug en de potten staan klaar. Het droge voorjaar bleek veel honing op te leveren van een uitstekende kwaliteit. En ook de zomerhoning van vooral de lindes is prima gebleken. Er viel op het laatste nippertje toch nog voldoende regen voor de lindennectar.
Het potje dat u zelf in gebruik hebt en wellicht snel is opgebruikt, hoeft niet in de koelkast. Meestal smeert de honing ook beter op de boterham bij kamertemperatuur.
Op de bijenstand ben ik nu bezig met de varroabestrijding samen met de strijd tegen de nieuwste vijand: de Aziatische hoornaar.
In de moestuin is juli een echte oogstmaand. Dagelijks verse groenten op tafel. Spitskool, warmoes, zomerprei, courgettes, rode kool, sla, koolrabi… Maar ook de bewaaroogsten lopen binnen. De uien, sjalotten en aardappelen zijn ondertussen naar huis gehaald.
Phacelia is een prima groenbemester die prima werkt bij wisselteelt. De plant is namelijk geen familie van onze groenten en kan zo op elk groentenbed worden toegepast. In tegenstelling tot bijvoorbeeld koolzaad of mosterd dat van dezelfde familie is als de kool en daarom geen verbetering kan geven op een kolenbed. Als alternatief gebruik ik ook wel eens afrikaantjes als groenbemester om de grond nog beter te ontsmetten maar phacelia levert al na 6 weken een mooie bloei op voor de bijen. Tot half augustus kun je dus phacelia zaaien die nog een mooie bloei geeft als extra.
Laatste honingoogst 2025
Momenteel zijn we bezig aan de laatste honingoogst van dit imkerjaar. Tenminste als we na de lindebloei de honing weghalen. Sommige imkers gaan nog naar de springbalsemienen of naar de heide maar de grote honingoogsten zijn achter de rug. Vermits ik niet reis met mijn bijen naar andere drachten, heb ik alle honingramen weggehaald. In mijn Kempisch systeem plaats ik daarna een honingbak met uitgeslingerde ramen onder de broedbak. De honingramen die overblijven worden allemaal gesmolten. Van deze was kan ik tijdens de wintermaanden nieuwe wasraten gieten. In het volgend voorjaar krijgen ze eerst de onderstaande honingbak bovenop een koninginnenrooster voor de eventuele voorjaarsdracht en hierna krijgen ze nieuwe honingbakken met wasraten. Op die manier wordt ook de was van de honingramen regelmatig vernieuwd.
Het smelten van de honingramen lokt momenteel wel veel wespen naar de wassmelter. Zelfs de Aziatische hoornaar verschijnt regelmatig. De stoomwassmelter produceert zoveel stoom dat de deur van het lokaal op een kier staat. Hierlangs komen de wespen en hoornaars naar binnen. Maar tegen het raam hangend zijn ze een gemakkelijk doelwit voor mijn vliegenmepper.
Eind van deze week zijn de laatste koninginnen op bruidsvlucht geweest en zijn ze hopelijk niet ten prooi gevallen aan de hoornaars. Ik kan dan ook alle kasten behandelen met oxaalzuur omdat de volken op dat moment broedloos zijn. Zodra de koninginnen op bruidsvlucht zijn geweest zal ik de muilkorven plaatsen tegen de hoornaars. Er zijn al wel enkele hoornaars voor de kasten maar ik hoop dat mijn tijdschema klopt. Eind juli heeft dan elk volk een nieuwe koningin aan de leg, ze zijn broedloos geweest na de honingoogst en behandeld tegen de varroamijt. Dan kan ik de strijd tegen de hoornaars echt aanvatten.
Tijdens het afvegen van de honingramen heeft mijn Bee Sweeper het plots begeven. Ik heb dan maar verder gedaan met de goede oude bijenborstel maar dat is toch niet echt prettig werken. Vandaag heb ik dan het toestel nagekeken en het was de lithiumbatterij die het heeft begeven. Gelukkig was het een toestel op 12 Volt en hier heb ik natuurlijk wel een oplossing voor.
