Bescherming bijenkasten

Reeds enkele jaren ben ik bezig om mijn bijenkasten te beschermen tegen de Aziatische hoornaars. Ik ben begonnen met muilkorven en deze heb ik al een paar keer veranderd. Mijn nieuwste model heb ik vandaag aan de bijenkasten bevestigd.

Maar vanaf volgende maand worden ook de elektrische harpen weer van stal gehaald. Ik heb er deze winter een paar extra gemaakt om ook aan het Waterbroek in gebruik te nemen. Maar mijn cameraval had een reebok gefilmd die worstelde met een jonge boom. Vermits de harpen daar vlakbij worden geplaatst, wil ik niet het risico lopen dat hij in een harp terecht komt en door de elektrische schok mijn ganse bijenstand om zeep helpt. Ik heb er dus niks beter op gevonden dan een kippengaas rond de bijenkasten te plaatsen. Kippengaas van 25mm en 1,20m hoog. En dan 20 cm boven de grond om er met de bosmaaier onder te kunnen.

Is dit allemaal to much? Geen idee maar voorlopig wens ik het imkeren nog niet op te geven. En zeker door die invasieve exoot. Tussen elk palet met twee kasten komt een elektrische harp en de kasten krijgen aan de achterkant ook nog een windscherm om ook de achter-en zij-toegang voor de hoornaars af te sluiten.

Weldra elektrische harpen of niet.

Na het succes vorig jaar met de elektrische harpen aan de thuisstand, had ik me voorgenomen om ook aan het Waterbroek harpen in gebruik te nemen. Tijdens de wintermaanden zijn de harpen gemaakt en ook de elektrische installatie met een zonnepaneel staat klaar. Het is de bedoeling om in juni deze harpen te plaatsen. Maar vorige week bij het vervangen van de geheugenkaarten uit mijn cameravallen, viel me een filmpje op dat me even doet nadenken.

Als deze jonge knaap beslist om met mijn harpen te spelen in plaats van met een jong boompje zou er wel eens vuur uit zijn achterste kunnen komen. Dan zijn mijn bijenkasten niet meer veilig.

Maar gelukkig heb ik dit filmpje op tijd gezien en kan ik mijn plannen aanpassen. Ik zal rondom de kasten en de harpen een degelijke draadafsluiting voorzien. De draad tegen de oprukkende reebok en daarachter dan de harpen tegen de hoornaars. Het zijn nog geen Amerikaanse toestanden waar men omheiningen behoeft tegen beren en wasberen maar we komen toch in de buurt.

Nieuwe bloempjes

Onlangs had ik de paarse dovenetel aanzien voor hondsdraf maar nu zet ik ze hier achter elkaar. De hondsdraf groeit vaak in de buurt van brandnetels en dat is maar goed ook. Om de tintelingen van een brandnetel ervaring te verzachten volstaat het om enkele gekneusde bladeren van de hondsdraf over de plek te wrijven. Ook tegen insectenbeten is het plantensap effectief.

De paarse dovenetel
Hondsdraf (Glechoma hederacea)

Maar ook de bessen beginnen aan hun bloei. De honingbes heb ik al getoond en vandaag vond ik de eerste bloeiende rode bessen.

Rode bes (Ribes rubrum) ras: Jonkheer van Tets

Vandaag in de tuin de eerste Aziatische hoornaars gevangen. De Cameliastruik met zijn enorme bloemen is een echte hoornaarlokker. Ze zitten graag aan de nectar in de bloemen maar kunnen natuurlijk ook genieten van de vele andere insecten op de bloemen. Het is me al een paar jaar opgevallen en ik zou bijgevolg niet aanraden om Cameliastruiken aan een bijenkast te planten. Je wil een hoornaarkoningin in het voorjaar echt niet de weg wijzen naar je bijenstand.

Stroomvoorziening elektrische harp

Om de elektrische harpen van 12V stroom te voorzien, gebruik ik een autobatterij. Deze kan gemakkelijk een week worden gebruikt alvorens terug op te moeten laden. Maar vorig jaar heb ik op de stand in Gerhagen de batterij aangesloten op een zonnepaneel met mppt-omvormer die de batterij opgeladen houdt.

Dit 200W paneel had ik nog liggen.
In deze box had ik twee accu’s van een scootmobiel geplaatst.
Vermits de generators van vorig jaar nog geen lichtsensor hadden, was in deze box een 12V timer gemonteerd.

Dit systeem werkte zo goed dat ik dit jaar ook op de andere stand met elektrische harpen ga werken. De harpen zijn ondertussen al klaar en nu heb ik ook de rest klaargemaakt. De omvormer en de batterij zijn weer in een kist gemonteerd. Het zonnepaneel wordt later in het seizoen op een rek geschroefd en de kist kan daar dan onder.

Onder het deksel heb ik nu verluchtingsgaten voorzien met insectengaas en verder ook nog een kijkglaasje voor de leds van de omvormer.

Deze tweede box is dus beter bestand tegen nat weer en indringende insecten.

Winterrust voor de imker?

Als imker laten we onze bijen nog even met rust maar dat wil niet zeggen dat er niks te doen valt. Er moeten misschien nog wat zaken worden besteld en aangekocht. Als rasechte doe-het-zelver is er ook nog het een en ander te doen. De lege bijenkasten zijn zuiver gemaakt en gerepareerd, maar de moerroosters moeten nog worden proper gekrabd. Ik moet ook nog waswafels gieten. Want in 2026 heb ik weer 144 honingramen en 144 broedramen nodig. Daar ga ik volgende week toch eens aan beginnen.

De selectieve hoornaarvallen om vanaf februari de ontwakende koninginnen mee te vangen, zijn al even klaar.

Zo heb ik er 10 gemaakt. Ik plaats er nog een stukje spons in, doordrenkt met de lokvloeistof.

De lokvloeistof maak ik met een liter rode wijn, een liter bier, een liter grenadinesiroop, een pot honing en dat vul ik aan met water tot 10 liter in een siroopbidon. De gele kegeltjes bespuit ik bij elke controle met een beetje Trapit.

De muilkorven die ik plaats in de tweede helft van juli worden dit jaar vervangen door een ander model. Er zit nu een hoornaarval in verwerkt. Het effect heb ik vorig jaar al met één kast geprobeerd en het was ongeveer te vergelijken met de tenten. Ik heb er in elk geval al 12 klaar. Eén voor elke kast.

Ik bezit ook nog de tenten van Apicrosne die zeer effectief bleken te zijn maar wel zeer windgevoelig waren. Ik had er vorig jaar 10 gekocht van hun model 2025 en die hebben zeker heel goed hun werk gedaan. Apicrosne komt in 2026 met een nieuw model waar ik wel benieuwd naar ben. Ze hebben me in elk geval zeer mooi verrast door me voor elke tent die ik had gekocht twee nieuwe valdozen te bezorgen. Een zeer leuke attentie en ik kan er dus nog wel enkele jaren mee verder.

De hoornaarharpen zijn eveneens klaar. De vier die ik vorig jaar gebruikte op de eerste stand heb verbeterd. Het zonnepaneel van 200W met 2 batterijen was wel wat overkill, maar dat materiaal had ik nog liggen. Op de kleine stand met slechts twee volken had ik een stel gekochte harpen met accu en zonnepaneeltje van 50W dat zijn werk ook prima deed. Op de derde stand had ik vorig jaar mijn tenten gebruikt en hiervoor heb ik nu ook vijf harpen gemaakt.

Deze zullen ook worden gevoed door een 12V batterij met zonnepaneel. Hiervoor heb ik gekozen voor een pakket dat eenvoudig kan worden geplaatst op een tuinhuis of camper. Het zonnepaneel van 180W met alle kabels en benodigde MPPT heb ik vandaag aangekregen. De 12V batterij heb ik nog liggen. Ik zal de installatie wel voorbereiden maar voor de plaatsing heb ik nog wel even de tijd. Eerst staat mijn heupprothese in maart en daaropvolgende revalidatie nog op het programma.

Nieuwe literatuur voor donkere dagen.

Het honingboek zou zeer informatief zijn over honing over gans de wereld. Dat ga ik zeer binnenkort lezen maar het boek over de hoornaar trok mijn aandacht toch nog iets meer. Ik vind het vooral intrigerend dat in 2025 een Engels boek wordt gepubliceerd dat de Britse imkers alle bekende truken uit Frankrijk en Spanje moet bijbrengen vooraleer de hoornaar bij hun ook een probleem wordt. En dat terwijl men in België nog steeds in het duister tast. Elke imker, elke vereniging is wel op zoek naar oplossingen. Maar zoals de schrijver stelt: het wiel moet niet steeds opnieuw worden uitgevonden. Daarom dit boek. Ik begin er nu direct aan.

Zelf maken van een selectieve hoornaarval

youtube.com/watch

Voor 5 euro maak je heel snel zelf een selectieve hoornaarval die je in februari kan plaatsen op allerlei locaties om de overwinterde koninginnen weg te vangen. Als lokvloeistof maak ik een mengsel met witte wijn, bier en grenadine. Vaak doe ik er ook wat honing bij. Naast de alcohol kan ook wat appelazijn worden gebruikt om bijen uit de val te weren. Wel dagelijks controleren in het voorjaar om eventuele bijvangst toch te verwijderen. Als je het bakje een paar minuten in een vriezer stopt, liggen alle gevangen insecten roerloos op de bodem. Je kan dan de hoornaars pletten en de andere insecten vliegen na korte tijd weer weg als ze wat zijn opgewarmd.

Hoornaarkoninginnen

De eerste koninginnen van de AH zouden zijn opgemerkt. Het moment dus om de vallen te voorzien van vlees. Ze zijn nu minder aangetrokken tot de zoete lokstoffen maar zijn verzot op vlees. En als we de verhalen mogen geloven van Aziatische marktjes zitten ze daar massaal op de aangeboden vis. Daarom heb ik tijdens een voorbije reclamecampagne bij Lidl een paar stukken pangasiusfilet gekocht. Ze lagen in de vriezer te wachten tot ik ze nodig had. En nu is het moment dus gekomen. In de selectieve hoornaarvallen die massaal zijn gebruikt in het voorjaar met 1/3 wijn, 1/3 bier en 1/3 grenadine, wordt nu best vis toegevoegd. Even besproeien met een beetje Trapit blijft natuurlijk een extraatje. Maar ook de grote fuik die ik gebruik op een oude honingzolder met enkele kapotte ramen, voorzie ik nu van vis.

De honingbak wordt nu vervangen door een oude emmer waar ik de vis kan in leggen. Langs de zijkanten heb ik een paar gaten geboord waarlangs de AH kan binnenvliegen. Foto’s volgen nog.

Een steen in de emmer als gewicht voor de stabiliteit en lokstof op de bodem.
De hoornaars kunnen de val binnendringen langs de gaten aan de zijkanten van de emmer.

Upgrade hoornaarharp

Vandaag heb ik ook het zeepwater onder de hoornaarharpen ververst. Een sopje met een scheut dreft moet er voor zorgen dat de hoornaar als ze versuft naar beneden valt, verdrinkt door de verlaagde oppervlaktespanning van het water. Zeep moet er ook voor zorgen dat de bijen niet gaan drinken aan dit water.

De dode hoornaars met slechts een enkele bij.
Het resultaat weggegoten. Bij 100 ben ik gestopt met tellen. Dit is slechts van 1 bak en er staan vier harpen op deze stand.
Aan de stroomdraden heb ik op elke harp enkele kunstaasvliegjes bevestigd. Gisteren gekocht in de hengelwinkel. Het zou sommige hoornaars nog meer naar de harpen lokken.