Het is een goed jaar voor de wespen. Goed voor veel insecten. En dus ook goed voor de Europese hoornaar. De voorbije dagen heb ik zelfs twee nesten gevonden aan de bijenstand. Allebei in verlaten nestkastjes. Vermits ze veel insecten verorberen en ook andere wespen laat ik ze maar begaan. De honingbij weet dat dit een vijand is en weet er mee om te gaan. Af en toe zullen de hoornaars wel eens een bij verschalken, maar dat blijft normaal binnen de perken. Ook spinnen vangen verscheidene honingbijen zonder problemen te veroorzaken. En hopelijk vangen de hoornaars ook wat van hun Aziatische neefjes.🤞
Deze hangt zelfs vlak boven de bijenkasten.We zullen wel even afwachten of deze mij aan de bijen laten werken. Dat is namelijk minder dan de steeds aangeraden vijf meter perimeter.
Voorlopig laat ik het laatste nest ongemoeid. Als ze mij toelaten om aan de onderstaande kasten te imkeren. En zolang de hoornaars hun maaltje niet vlak onder hun nest gaan zoeken.
In Amerika spreekt men tegenwoordig niet graag meer over de Aziatische hoornaar of de nieuwe Japanse. Net zoals het N-woord niet meer mag worden gebruikt. En wellicht moeten we het daarom hier ook maar hebben over de geelpoot-hoornaar. Ik zie ze tegenwoordig dagelijks voor mijn kasten hooveren. Zonder mijn vliegenmepper ga ik trouwens niet meer naar de bijenstand. Maar zonet vloog er een brommend insect thuis onder de veranda. Een goed gemikte mep en het bleek eveneens een invasieve hoornaar. Nochtans heb ik hier in de buurt geen bijenkasten staan. Moet ik nu concluderen dat de soort zich definitief in de streek heeft gevestigd? Heeft de mens al ooit een invasieve exoot kunnen terugdringen ? Zien we nog exotische krabben, nijlganzen of Canadese ganzen? Zijn er nog reuzenbalsemienen of Japanse duizendknopen te zien in Vlaanderen? Natuurlijk! Het is een illusie dat we deze soorten hier nog wegkrijgen.
De wolf moeten we spijtig genoeg aanvaarden. Vroeger waren er ook wolven in deze streken. Maar vandaag lees ik dat ze ook de jakhals al verwelkomen. Dit roofdier is afkomstig uit Oost-Europa. Mag ik dat dan alstublieft klasseren als een invasieve exoot en kan dat dan net zo intensief worden bestreden als de Aziatische hoornaar? Of zou de jakhals fotogenieker zijn dan de hoornaar? Laat ons het maar op houden dat we als mens, de meest invasieve soort ter wereld, moeten leren leven met een wereld die voortdurend in verandering is.
Het is weer eind juli. Het drukke bijenseizoen loopt op zijn einde. Na de laatste zomeroogst gaan veel imkers met allerlei zuren in de weer. Bestrijding van varroamijten met chemische middelen kan nu eenmaal niet als er honing wordt geproduceerd. En zelfs al zijn oxaalzuur en mierenzuur van nature wel iets aanwezig in honing, toevoegingen door de imker zijn natuurlijk uit den boze. Daarom nemen veel imkers deze zuren ter hand naar het einde van de maand juli. “Ter hand” is met een korrel zout te nemen want het betreft hier zeer corrosieve en gevaarlijke producten.
Vandaag wil ik het hier echter niet hebben over de varroabestrijding maar over de bestrijding van de wasmot. Ook dit kan met een zuur: azijnzuur. Dit is actief tegen de wasmot, haar larven en bij uitbreiding gaat ook nosema er aan ten onder.
Als we geslingerde honingramen wensen te bewaren, kan dat op meerdere manieren. Vroeger bewaarde ik ze in een gesloten diepvrieskist. De eerste week liet ik deze nog draaien en daarna zette ik de stroom uit maar liet de kist dicht tot in het voorjaar. Momenteel is deze vriezer echter aan vervanging toe. Het was al een oudje. Maar mede door de hoge elektriciteitsprijzen van tegenwoordig, besloot ik terug te gaan naar vroeger.
Ik laat zoals steeds de ramen natuurlijk volledig drooglikken door de bijen. Hierna sluit ik ze in plastic bakken met azijnzuur.
Azijnzuur in een bijna 100% oplossing is bijna watervrij. Deze vloeistof is eveneens zeer corrosief en verdampt zeer snel. Onder 17 graden wordt het echter een vaste stof. Het bevriest als het ware. Daarom noemt men het vermoedelijk ijsazijn. Maar indien de vloeistof volledig trillingsvrij kan afkoelen blijft ze vloeibaar. Tot de vloeistof bij een minieme aanraking van de fles plots stolt. Je hoeft de fles dan niet weg te gooien, er is niks mis mee. Bij opwarmen wordt de massa gewoon terug vloeibaar.
Ik plaats boven de ramen een schoteltje met een spons. Deze spons zorgt voor een gelijkmatiger verdamping maar voorkomt vooral calamiteiten. Bij oppakken of omstoten van een bak of stapel gutst er dan geen etsende vloeistof uit het schoteltje. Wel af en toe een kleine controle van de bakken en eventueel eens bijvullen. In het voorjaar even verluchten is voldoende alvorens ze terug te geven aan de bijen.
Ze zijn gearriveerd: vanmorgen aan het Waterbroek “hooverde” een donker insect rond een bijenkast. De grijns op zijn fel oranje kop was onmiskenbaar: de invasieve exoot! Ik moest even zoeken naar een brede stok en ondertussen was de schavuit natuurlijk verdwenen. Mijn vrouw spoedde zich naar de Action en met betere wapens trok ik ten strijde.
Op iets minder dan een half uur had ik al twee keer gescoord. Het waren inderdaad de invasieve Aziatische hoornaars.
Blijkbaar zijn er met hun hoofd niet echt bij. Elke slag leverde een onthoofde hoornaar op. Ik heb dan even in de buurt enkele stalletjes onderzocht maar geen primair nest gevonden. Morgen ga ik de honing oogsten en dan plaats ik dadelijk de muilkorven voor de kasten. Misschien werkt het niet maar iets is wellicht beter dan niets.
Vermits de lindenbloei in Gerhagen al enkele dagen achter de rug is en ook de kastanjebloesems massaal afvallen, is daar de zomerdracht voorbij. Het moment om de honing te oogsten is dus aangebroken. Dat heb ik dit weekend dus gedaan. Er stonden vier productievolken en bij twee ervan heb ik de koningin vervangen. Morgen kan ik de behandeling met oxaalzuur doorvoeren en dat was een tweede reden om de honingbakken te verwijderen.
Ik heb in totaal 94 raampjes weggehaald. Kempische honingraampjes weliswaar maar dan toch goed voor iets meer dan 100 kg.
De volken aan het Waterbroek kunnen wachten tot het volgend weekend. Maar dan is het ook daar over en uit voor dit jaar. De laatzomerdracht en herfstdracht mogen de bijen voor zichzelf houden.
De zomer is begonnen en de bloemenpracht is dit jaar fantastisch. Zeer warm en vaak een verfrissende bui. Zowel de bloemenweide, de moestuin en de borders gonzen van het leven.
Dit jaar heb ik de bloemenweide ingezaaid in de boomgaard.Honingbijen zijn natuurlijk van de partij.Maar ook de vele soorten solitaire bijen. Deze soort verzamelt het stuifmeel onder haar buik. Een zogenaamde buikschuier.Insecten zijn zijn niet allemaal even klein…Maar wel allemaal mooi om te bekijken…
De moestuin heeft nu dagelijks aandacht nodig. De voorbije week heb ik weliswaar geen water moeten geven, maar wieden en oogsten zijn nu aan de orde.
Gisteren heb ik de tuinbonen allemaal geoogst. De peultjes nog eens overlopen. Tevens de koolrabi met de helft uitgedund en een deel van de snijbiet afgesneden.
De voorbije week zijn wortelen gezaaid, pak-soi en radicchio. Elke rij werd afgewisseld met een rij afrikaantjes. De geur moet belagers afleiden en tegelijk bijen aantrekken. Daarom gebruik ik natuurlijk enkelbloemige afrikaantjes. Bijen kunnen immers alleen enkelbloemige bloempjes gebruiken.
De schapen zijn steeds in de buurt als ik wied of oogst. Ze krijgen dan elke keer wel iets toegeworpen.
Gisteren bij de controle van enkele volken trof ik nog een cadeautje aan. Tegen de achtermuur van de bijenhal had ik twee kapotte broedbakken op elkaar gezet. In de bovenste bak had ik twaalf sluitramen gehangen vermits ik die toch niet meer in gebruik had. Een week geleden was mij al opgevallen dat er bijen rondsnuffelden tussen die sluitblokken. Ik dacht toen dat ze interesse hadden in de restjes propolis op die blokken. Maar gisteren waren er toch teveel bijen tussen die sluitblokken actief om nog normaal te zijn. Ik besloot daarom om de bovenste bak met de sluitblokken even opzij te zetten doch deze was veel zwaarder dan verwacht. Ik heb hem even omhoog gelicht en zag onder elk sluitblok een mooi uitgebouwd hagelwit wasraat. Een natuurzwerm hangend in de onderste oude broedbak! De zwerm die deze plaats had uitgekozen, bleek in topconditie. De straatjes tussen de sluitblokken waren dus gewoon de vliegspleten van dat volk. Compleet onpraktisch en ik had geen zin om die oude kapotte bakken nog te gebruiken. Daarom heb ik de raten allemaal losgesneden en in ramen bevestigd. Deze ramen werden dan in een nieuwe kast gehangen die ik op dezelfde plaats heb neergezet. Het duurde even voor de bijen de nieuwe situatie begrepen, maar na een tiental minuten namen enkele bijen de taak op zich om te stertselen op de nieuwe vliegplank. Vanmorgen bleek deze goed in gebruik. Voor een imker een normaal vlieggat maar deze bijen moesten toch even wennen aan een kleine spleet onder het nest in plaats van dertien spleten boven het nest.
De vraag die zich hier stelde, was waar die zwerm vandaan kwam. Al mijn koninginnen waren nog thuis in hun volken en dit jaar was er bij de wekelijkse controles ook nergens een wissel opgemerkt. Mijn koninginnen zijn trouwens gemerkt en geknipt.
Vorig jaar was er een nest gevonden op drachtafstand van mijn bijenstand. Het is dus slechts een kwestie van tijd alvorens ze me komen bezoeken. Tijd dus om op onderzoek te gaan. Naast de imkerij bevind zich een populierenbos en tevens een gigantische hoeveelheid klimop. Er is ook voldoende water en veel insecten. Vermoedelijk is dit een uitstekend biotoop voor de Aziatische hoornaar. Via het internet vond ik een selectieve val voor deze wespensoort. Maar ik probeer als verwoed doe-het-zelver dit natuurlijk zelf te maken.
Een plastic doos met aan twee zijden een stuk moerrooster en een fuik om de wesp binnen te laten.Twee ingangen en een plastic potje om het aas in te leggen.
Imkerij Het Waterbroek 