Categorie: Tuinieren

Ruimte geven aan de bijen

Vorige week heb ik op mijn twee bijenstanden een verzamelbroedaflegger gemaakt. Uit elke kast heb ik één of twee ramen met broed gehaald en in een nieuwe kast gehangen. Elk volk kreeg dan in de plaats dus één of twee waswafels in de plaats. Hierdoor hebben ze weer nieuwe ruimte gekregen om de opkomende zwermdrift te milderen. Eén kast had echter al belegde zwermcellen en hier heb ik dan een koninginnenaflegger van gemaakt. De koningin op het raam en nog een extra raam heb ik dan in een nieuwe kast gehangen. Ik gaf ze ook nog een waswafel en een voerraam mee. Deze koningin staat nu op reserve. Het oorspronkelijke volk zal een nieuwe koningin opkweken. Normaal is de zwermdrift in dit volk dan bekoeld voor de rest van het seizoen.

Vandaag heb ik alle volken die het nodig hadden een extra honingbak gegeven. Ook dit creëert weer ruimte voor het volk om de zwermdrift een beetje te temperen. Mijn bedrijfsmethode is er op gericht om elk volk begin juni sowieso een tweede honingbak te geven als ze die in mei nog niet hebben gehad. Dit jaar lijkt het voorjaar beter te worden dan normaal. De helft van de volken hebben vandaag dan ook al de derde honingbak gekregen.

1DR: 1 volledig darrenraam uitgesneden

2BA: 2 ramen uitgehaald voor broedaflegger

Br: Brias aanwezig= BRoed In Alle Stadia: eitjes, larven en verzegeld broed gezien

De verzegelde ramen alvast uithalen om de honing te slingeren was natuurlijk ook een mogelijkheid maar ik zou hiermee nog één of twee weken willen wachten. Tot juist voor de bloei van de acacia. En natuurlijk mogen we nooit vergeten dat de ijsheiligen nog niet zijn gepasseerd. Het weer kan nog verslechteren. Bij koude of veel regen hebben de bijen zelf veel honing nodig uit hun voorraad.

In de moestuin is het voor een aantal zaken ook nog wachten tot na de ijsheiligen maar ondertussen heb ik toch al de zomerprei geplant.

Een insectengaas in plaats van insecticiden.

De schaapjes zijn nu volop in het lammerseizoen. Hopelijk wachten de laatste drie niet meer te lang. Het vliegenseizoen is namelijk begonnen en dan wordt het tijd om de schapen te scheren. Als de lange wol door regenbuien nat wordt, trekt die geur vleesvliegen aan om eitjes te leggen in die wol. De uitkomende larven kunnen een schaap zo binnen twee dagen levend opeten. Door op tijd te scheren is de wol korter en droogt hij sneller na een regenbui. Maar ik scheer de ooien niet graag als ze hoogdrachtig zijn om dat ook dit weer een gevaar oplevert voor moeder en het ongeboren lam.

Maart is zaaitijd

Momenteel kan er wel wat buiten worden gezaaid, zoals tuinbonen en erwten, maar de tijd om voor te zaaien in zaaibakjes is zeker aangebroken. Sla, rode kool, broccoli, koolrabi, knolvenkel, knolselder, groene selder, prei is al gezaaid in het begin van de maand. Deze bakjes staan momenteel in een koude veranda.

Door deze groenten voor te zaaien, kan ik steviger plantjes buiten zetten binnen enkele weken en win ik zo toch wat tijd. Vorige week heb ik ook de paprika voorgezaaid maar deze staan binnen boven de verwarming.

En vandaag is dan de tijd aangebroken om tomaten voor te zaaien. Ook deze blijven binnen boven de verwarming staan. Zodra de plantjes zijn gekiemd, komen ze op de vensterbank in de veranda. Warm met veel licht. Uitplanten kan ongeveer half april in aparte potjes om ze na de ijsheiligen buiten te zetten in de serre.

Aan de bijenstand heb ik een stukje klaargemaakt om volgende week het bloemenmengsel voor de bijen in te zaaien. De stukjes voor de pompoenen en de aardappelen zijn ondertussen ook gefreesd en liggen klaar. Het is de bedoeling dat eventueel onkruidzaad eerst nog kan ontkiemen waardoor ik dit kan verwijderen alvorens te planten.

1 maart 2025

Vandaag was het 6 graden en droog. Volgend weekend pas voorspelt men temperaturen boven 15 graden. Maar het zal weer maar voor een tweetal dagen zijn. Ik ga ook op dat moment mijn bijenvolken nog gerust laten. Die paar dagen dat ze kunnen profiteren van het mooie weer ga ik hun woning niet herinrichten. Ze hebben elk beetje warmte nodig in het vroege voorjaar. Pas als de voorspellingen voor de tweede helft van maart mooie temperaturen geven krijgt elk volk zijn honingbak en haal ik een eventueel overmaat aan voederramen weg. Het bijenvolk haalt nu vooral stuifmeel en water terwijl ze zeer veel wintervoer verbruiken. Op die manier komt er vanzelf al wel ruimte voor het groeiend broednest. Nog even geduld dus.

Aan de bijenstand in Gerhagen waren in het najaar dagelijks tientallen hoornaars actief voor de 12 kasten. Ze hebben de winter alle 12 mooi overleefd. De bijenstand in het broek tussen Deurne en Paal met 4 kasten heeft er 1 verloren. Daar zijn slechts enkele hoornaars gezien. De bijenstand aan het Waterbroek met 10 volken heeft er ook 1 verloren. En ook daar heb ik slechts occasioneel een hoornaar gespot. De 24 overlevers produceren allemaal al warmte onder het dekplastiek en hebben dus broed. Mijn overwintering dit jaar is 7,7% wat ik als gezond normaal beschouw.

De rust die er voorlopig nog heerst bij de bijen is al wel verdwenen in de moestuin. De doornatte grond heb ik toch maar omgespit om beter te kunnen drogen en vandaag heb ik de nieuwe tuinbedden aangelegd.

3 februari 2025

Mooi zonnig weer en dus een prima gelegenheid om rond de moestuin te werken. Ik heb nog heel wat oude compost liggen en dus heb ik vandaag enkele kruiwagens gezeefd en naar de tuin gebracht.

De grond in de moestuin is zelf nog veel te drassig om in te werken. Als de volgende dagen droog blijven, kan dit natuurlijk snel veranderen.

Bloesem voor de bijen

November. Gedaan met de arbeid aan onze bijenvolken. Afblijven is nu het motto. Als er iets loos is, hadden we dat al moeten opgelost hebben. De winterbehandeling doen we normaal pas als de volken broedloos zijn. Na een paar dagen grondvorst kan dat drie weken later zo zijn. Vandaag en gisteren heeft het hier aan de grond gevroren en dus pas eind deze maand zijn de volken enkele weken broedloos en rond kerstmis begint de koningin vaak al terug te leggen. In december besteed ik dus terug wat aandacht aan de bijen.

Maar nu begint wel de plantperiode. Het moment om enkele nieuwe bomen aan te planten. Bij Natuurpunt heb ik alvast enkele exemplaren besteld. Vijf wilde ligusters, vijf inlandse vogelkersen, tien sporken en vijf veldesdoorns. Van de gemeente krijg ik tevens, in samenwerking met Natuurpunt, een gladde iep, een gele kornoelje en een zomerlinde. Deze bomen kunnen worden gekozen uit een uitgebreide lijst. Elk jaar probeer ik zo een aantal bomen aan te planten. Maar ik heb dan ook de beschikking over een groot perceel. Stilaan raakt dit volledig bebost met bijenvriendelijke bomen. Ook een boomgaard maakt deel uit van dit bos in wording. Zo heb ik vandaag ook nog tien kersen en tien appelaars aangekocht. Deze fruitbomen zijn laagstammen en ik zet ze maar vier meter van elkaar. De boomspiegel van een fruitboom is best niet begroeid maar is slechts een vierkante meter groot. En de duizenden bloempjes op één kerselaar staan dus wel op die ene vierkante meter. Zeg nu zelf: daar kan je nooit zoveel crocussen op kwijt. Zelfs geen phacelia. En elke bloemsoort bloeit toch maar even. Daarom heb ik ook vijf soorten kers en vijf soorten appel gezet. Ik spreid op die manier het nectaraanbod over meerdere weken.

Tevens probeer ik ook altijd geïnteresseerden te overtuigen om een fruitboom aan te planten. Zelfs in de kleinste tuin kan men een appel kwijt. Er bestaan zelfs appelaars in pot om op het terras te zetten. Vervang uw spar door een fruitboom. Vervang uw conifeerhaag door een fruithaag. Kan die haag niet breed uitgroeien in uw tuin, ga dan voor een spalier, waaier of snoer. Je kan zo een zeer smalle rij fruitbomen aanplanten. En snoeien van fruit is heus niet moeilijker dan hagensnoei. Een kleine boomgaard produceert zelfs minder vaak op een jaar groenafval dan een saai gazon. Vervang toch uw grasmaaier door een snoeischaar. 😁

Fruitkooi

Vandaag de fruitkooi proper gewied en enkele nieuwe soorten bijgezet. Een oud serregeraamte dat ik had bekleed met resten gaasdraad doet al jaren dienst als deel van de moestuin maar sinds vorig jaar staan er bessenstruiken.

De vogeltjes worden verwelkomd om schadelijke insecten te vangen. Maar toch heb ik graag voldoende bessen voor eigen gebruik. Kersen, pruimen en ander boomfruit is voor het grootste deel voor de vogels. Ik heb de boomgaard aangeplant voor de bijen. Enkele fruitbomen in bloei: daar kan geen bedje krokussen tegenop. En lang voor deze fruitbloesems genieten mijn bijen van het stuifmeel van tientallen hazelaars. Op dit moment geniet vooral rode pluimstaart van de vele nootjes.

De opgehangen nestkastjes bieden dan ook vooral nestgelegenheid voor de kleinere insecteneters.😉

Nestkasten reinigen

Het is weer tijd geworden om de nestkastjes voor volgend seizoen te controleren. Ze worden zuiver gemaakt, gerepareerd indien nodig en voorzien van een laagje verf. Dit jaar zijn er weer enkele compleet doorgerot van de boom gevallen. Enkele zijn doorboord door spechten en eentje wordt bevolkt door een familie hommels. Ik heb alvast vier nieuwe gemaakt. De rest heb ik verzameld en hersteld. Als grap heb ik ze nu ook van een nummer voorzien.

Een volle lading en ik ben benieuwd naar de inhoud.
Allemaal op twee na hadden een nestje in zich. Die twee werden volgens de aanwezige uitwerpselen ook wel vaak gebruikt als schuilplaats.
Zo snel mogelijk terug ophangen.

De kastjes waren dus goed in gebruik geweest. Maar ze waren nog wel bewoond. Door spinnen, huisjesslakken, oorwurmen en vele andere soorten. Ik kwam ook veel kriebelaars tegen op mijn handen bij het poetsen: bloedluizen. Dit is een van de redenen waarom vogels steeds nieuwe nesten maken en wij nestkastjes moeten zuiver maken. Maar de aanwezigheid van al deze diertjes in het oude nestmateriaal is volgens mij ook een teken dat dit nestmateriaal niet teveel is verontreinigd door menselijke bestrijdingsmiddelen.

Er blijkt een zeer grote overeenkomst te bestaan tussen de nestkastjes die we maken voor de vogels en de bijenkasten die we maken voor de bijen. Zelfs wat parasieten betreft zie ik een gelijkenis.

Moestuinkriebels

De aardappelen staan licht en fris voor te kiemen.
Broccoli is al ontkiemd.
Rode kool en sla begint al te kiemen.
De eerste erwten en peulen laat ik eerst twee dagen ontkiemen in vochtig milieu boven de radiator alvorens ze in 9 cm potten te planten. Op dat moment gaan de potjes naar de veranda. Ook de zaden die ik later rechtstreeks buiten zaai, laat ik eerst twee dagen voorkiemen.

Het voorzaaien in kleine bakjes en laten opgroeien in 9 cm potjes alvorens de planten in de tuin te zetten is voor zeer veel groenten een enorme voorsprong. De jonge kwetsbare plantjes groeien dan op in mijn onverwarmde veranda. Op een later moment, bij het uitplanten, zaai ik veelal ook nog een portie rechtstreeks in de volle grond. Hierdoor bekomt men een veel vroegere en ook langere oogstperiode.

Dit voorzaaien is alvast een goede remedie tegen de voorjaarskriebels om weer eens te vroeg in de moestuin te beginnen.