Categorie: Bijenteelt

Ruimte geven aan de bijen

Vorige week heb ik op mijn twee bijenstanden een verzamelbroedaflegger gemaakt. Uit elke kast heb ik één of twee ramen met broed gehaald en in een nieuwe kast gehangen. Elk volk kreeg dan in de plaats dus één of twee waswafels in de plaats. Hierdoor hebben ze weer nieuwe ruimte gekregen om de opkomende zwermdrift te milderen. Eén kast had echter al belegde zwermcellen en hier heb ik dan een koninginnenaflegger van gemaakt. De koningin op het raam en nog een extra raam heb ik dan in een nieuwe kast gehangen. Ik gaf ze ook nog een waswafel en een voerraam mee. Deze koningin staat nu op reserve. Het oorspronkelijke volk zal een nieuwe koningin opkweken. Normaal is de zwermdrift in dit volk dan bekoeld voor de rest van het seizoen.

Vandaag heb ik alle volken die het nodig hadden een extra honingbak gegeven. Ook dit creëert weer ruimte voor het volk om de zwermdrift een beetje te temperen. Mijn bedrijfsmethode is er op gericht om elk volk begin juni sowieso een tweede honingbak te geven als ze die in mei nog niet hebben gehad. Dit jaar lijkt het voorjaar beter te worden dan normaal. De helft van de volken hebben vandaag dan ook al de derde honingbak gekregen.

1DR: 1 volledig darrenraam uitgesneden

2BA: 2 ramen uitgehaald voor broedaflegger

Br: Brias aanwezig= BRoed In Alle Stadia: eitjes, larven en verzegeld broed gezien

De verzegelde ramen alvast uithalen om de honing te slingeren was natuurlijk ook een mogelijkheid maar ik zou hiermee nog één of twee weken willen wachten. Tot juist voor de bloei van de acacia. En natuurlijk mogen we nooit vergeten dat de ijsheiligen nog niet zijn gepasseerd. Het weer kan nog verslechteren. Bij koude of veel regen hebben de bijen zelf veel honing nodig uit hun voorraad.

In de moestuin is het voor een aantal zaken ook nog wachten tot na de ijsheiligen maar ondertussen heb ik toch al de zomerprei geplant.

Een insectengaas in plaats van insecticiden.

De schaapjes zijn nu volop in het lammerseizoen. Hopelijk wachten de laatste drie niet meer te lang. Het vliegenseizoen is namelijk begonnen en dan wordt het tijd om de schapen te scheren. Als de lange wol door regenbuien nat wordt, trekt die geur vleesvliegen aan om eitjes te leggen in die wol. De uitkomende larven kunnen een schaap zo binnen twee dagen levend opeten. Door op tijd te scheren is de wol korter en droogt hij sneller na een regenbui. Maar ik scheer de ooien niet graag als ze hoogdrachtig zijn om dat ook dit weer een gevaar oplevert voor moeder en het ongeboren lam.

Het voorjaar gaat snel

Normaal plan ik eind april, begin mei het maken van de afleggers om de opkomende zwermneiging te onderdrukken. Het merendeel van mijn volken hebben al een tweede honingbak gekregen wat eveneens de zwermneiging wat kan onderdrukken. Drie volken hebben zelfs al een derde honingbak gekregen. Aan verzegelen van rijpe honing komen ze wel nog niet toe. Wellicht zijn ze veel te druk met het aannemen van de binnenkomende nectar en stuifmeel. Pas als er verzegelde honingramen kunnen worden weggenomen, stop ik met het toevoegen van extra honingbakken. Tot zolang is een volgende honingbak de enige manier om meer ruimte te geven. En juist deze drie volken vertonen al wat zwermneiging aan het aantal opgerichte zwermdopjes te zien. De fase van speeldopjes zijn ze gepasseerd zodra de binnenkant mooi glanzend is gepoetst. Ze zijn dan klaar om belegd te worden. Ik heb er alvast een aflegger van gemaakt, maar ook de andere volken zullen volgende week broedramen dienen te doneren voor de afleggers. Op die manier verliezen ze bijen en broed en krijgen ze weer nieuwe uit te bouwen waswafels waardoor de zwermneiging vermindert.

Vermits ik voldoende volken heb en niet meer wens te vermeerderen, maak ik enkele verzamelbroedafleggers. In deze afleggers kan ik dan mijn nieuwe koninginnen kweken om in de zomer mijn volken van een nieuwe koningin te voorzien. Een filmpje van deze actie zal nog wel volgen.

Het droge voorjaar zorgt momenteel voor een ongestoorde dracht waarbij zeer veel nectar en stuifmeel binnen komt. De bijen hebben nog geen enkel moment hun haalvluchten moeten staken door een regenbui. Vermoedelijk zijn er wel wat bloesems die door de droogte minder nectar afgeven maar er zijn in elk geval ook geen bloesems van de bomen geregend. Zo waren er vorig jaar tijdens de wilgendracht weinig droge momenten en zijn bij sommige felle regenbuien ganse wilgen hun katjes verloren. Elk jaar is weer anders en als imker dienen we ons aan te passen.

Wat de hoornaarkoninginnen betreft, ben ik gestopt met tellen. Met 11 koninginnen gisteren op één stand, tel ik ze niet meer. Vandaag zat er zelfs een koningin in de val luttele minuten nadat ik ze had leeggemaakt. En de selectiviteit van mijn zelf gemaakte vallen is prima. Al twee keer heb ik een Europese hoornaar vruchteloos zien proberen om in de val te raken. Maar deze koningin is dan ook merkelijk groter en kan niet door de toegang van 8mm.

De Europese moet zich elders gaan verzadigen.

Deze selectieve vallen om in het voorjaar koninginnen te vangen blijven nog tot eind mei in gebruik. Daarna plaats ik andere lokvallen voor de eerste werksters. Deze worden wel op een afstand van de bijenvolken gezet om ze alvast niet naar de bijenkasten te lokken.

Het imkerseizoen is nu echt begonnen.

Ik spreek met opzet over het imkerseizoen en niet het bijenseizoen, want dit duurt natuurlijk het ganse jaar. Maar als imker beginnen nu de geregelde controles van de volken om ze gezond te houden, te zorgen voor hun voortplanting en toch de zwermdrift onder controle te houden, en eventueel wat honing te produceren. En ze ook dit jaar weer te beschermen tegen de Aziatische hoornaar. Vorig jaar ving ik twee koninginnen in het voorjaar maar vandaag heb ik al de zevende koningin gevangen van 2025. Als dit een trend is, zullen we ons hart maar vasthouden.

Nummer zeven!
De sleepruimhaag staat nu volop in bloei.
De rij krentenboompjes begint er ook al aan.
De eerste bloempjes van de blauwe bessen zijn er ook al. Ik heb wel vijf verschillende soorten staan met verschillende bloei- en afrijptijden.
De bloempjes van de kruisbessen zijn voor mij het echte bewijs dat het imkerseizoen begint. Zowel de kruisbessen als mijn lokaal aangepaste bijen zijn volledig inheems en aangepast aan de klimaatsomstandigheden. Soms wat vroeger, soms wat later, maar altijd beginnen ze er samen aan.

Water voor de bijen

In het vroege voorjaar profiteren de bijen vaak van een mooie dag om even uit de kast te komen. Nectar is buiten nog maar zeer weinig te vinden, Stuifmeel van de windbestuivers al wat meer. Denk maar aan de hazelaar en de els. Maar misschien nog veel belangrijker is het halen van water. En omdat het nog zo koud is, vanmorgen 6 graden in het zonnetje, moet die waterbron zich zeer dicht bij de kasten bevinden. Het filmpje hieronder heb ik vanmorgen gemaakt.

1 maart 2025

Vandaag was het 6 graden en droog. Volgend weekend pas voorspelt men temperaturen boven 15 graden. Maar het zal weer maar voor een tweetal dagen zijn. Ik ga ook op dat moment mijn bijenvolken nog gerust laten. Die paar dagen dat ze kunnen profiteren van het mooie weer ga ik hun woning niet herinrichten. Ze hebben elk beetje warmte nodig in het vroege voorjaar. Pas als de voorspellingen voor de tweede helft van maart mooie temperaturen geven krijgt elk volk zijn honingbak en haal ik een eventueel overmaat aan voederramen weg. Het bijenvolk haalt nu vooral stuifmeel en water terwijl ze zeer veel wintervoer verbruiken. Op die manier komt er vanzelf al wel ruimte voor het groeiend broednest. Nog even geduld dus.

Aan de bijenstand in Gerhagen waren in het najaar dagelijks tientallen hoornaars actief voor de 12 kasten. Ze hebben de winter alle 12 mooi overleefd. De bijenstand in het broek tussen Deurne en Paal met 4 kasten heeft er 1 verloren. Daar zijn slechts enkele hoornaars gezien. De bijenstand aan het Waterbroek met 10 volken heeft er ook 1 verloren. En ook daar heb ik slechts occasioneel een hoornaar gespot. De 24 overlevers produceren allemaal al warmte onder het dekplastiek en hebben dus broed. Mijn overwintering dit jaar is 7,7% wat ik als gezond normaal beschouw.

De rust die er voorlopig nog heerst bij de bijen is al wel verdwenen in de moestuin. De doornatte grond heb ik toch maar omgespit om beter te kunnen drogen en vandaag heb ik de nieuwe tuinbedden aangelegd.

Zachter weer verwacht

De volgende week gaan de temperaturen omhoog. Een ganse week boven 10 graden en geen nachtvorst meer. Dan is nu het moment gekomen om de selectieve hoornaarvallen te plaatsen. De overwinterde koninginnen worden actief en gaan op zoek naar een plekje om hun eerste nestje op te starten. Ergens in een houtkant, een houtstapel of in een oud stalletje of tuinhuis. Het kan echt overal. Als het zoals nu vrij vroeg zacht weer wordt, zijn ze er al snel. Mocht het binnen enkele weken dan nog eens serieus vriezen, zouden die primaire nestjes wel eens kunnen afsterven. Maar daar kunnen of willen we niet op hopen. Daarom proberen we zo veel mogelijk koninginnen te vangen. Elke gevangen koningin in het voorjaar is een nest minder in de zomer.

Ik gebruik als lokmiddel wijn, sinaasappelsap, limonadesiroop en een pot honing, aangevuld tot 10 liter met water.
Het lokmiddel trapit gebruik ik als spray op de ingang van de vallen.
Een val bovenop de houtstapel.
Bovenop de reservekasten
Vlak bij de serre

En verder nog overal in en naast alle koterijen die Vlaanderen rijk zijn. Elke week moeten ze worden gecontroleerd en bijgevuld.