Eentje is al klaar. Morgen op een kast monteren. De hoornaar kan binnen en komt dan boven in de val terecht. Ook via de zijkanten zijn fuikjes voorzien.
Categorie: Bijenteelt
Stormweer
Om schade door de storm Benjamin te voorkomen, heb ik daarstraks de hoornaartenten afgebroken. Ze zouden toch maar gaan vliegen en misschien zelfs de kasten omtrekken. De doeken worden nu uitgewassen en veilig opgeborgen tot volgend jaar. Resultaat was zeer goed. Elke hoornaar die je voor de kast kan vangen, zelfs met een bijtje tussen zijn kaken, gaat niet terug naar het nest en komt ook geen tweede keer meer langs. Ik schat het resultaat beter in dan de hoornaarharpen. Maar de laatste hoornaar is nog niet weg en dus hang ik morgen wel de muilkorven terug.
Ik heb al een voorbeeld van de nieuwe muilkorf gemaakt en de volgende dag had ik al twee hoornaars in de bovenliggende val. De maten pas ik wel aan voor mijn Kempische kasten. Het eerste model muilkorven had geen geïntegreerde val maar werkt met zijn 6mm gaas wel prima. Het tweede model met 8mm gaas had vallen langs de zijkanten en daar kwamen veel te weinig hoornaars in terecht. De val moet blijkbaar bovenaan zitten vermits een succesvolle hoornaar langs boven wegvliegt en dan zo in de val terechtkomt. Dit nieuwe derde type heeft geen gaas meer voor het brede vlieggat. De hoornaar kan dus mee op de vliegplank maar komt dan in de bovenste val terecht. Ik had dit type al eens gezien in een YouTube filmpje maar dan compleet gemaakt met gaas. De imker uit dit filmpje heeft zijn muilkorf gemaakt met hout en moerroosters. Vermits het vlieggat open blijft, is er ook nooit een belemmering voor een zwerm, darren of de koningin. Deze muilkorf zou het ganse jaar voor de kast kunnen blijven.
Bloemenveld
Dit jaar heeft het bloemenveld de ganse zomer bloemen geleverd voor de bijen en alle andere insecten. Ik had enkele bijenmengsels ingezaaid, gewoon alles door elkaar en nog wat extra klavers en tagetes toegevoegd. Maar nu is deze pracht afgelopen en daarom maak ik alles klaar voor het volgend seizoen. Eerst maaien en daarna ploegen. In het voorjaar is de grond aan het Waterbroek veel te zwaar en te nat voor een degelijke grondbewerking. Als het voorjaar niet té nat of té koud is, kan ik wellicht wel in maart de aarde licht frezen en inzaaien met phacelia. Deze prachtige groenbemester met paarse bloemen wordt ook wel bijenbrood genoemd omdat hij zoveel voedsel levert aan de bijen. Reeds na 6 weken staat phacelia in bloei. Wellicht kan ik hierna zelfs nog een andere plant inzaaien. Koolzaad kan zelfs nog in september. Maar ik had er ook aan gedacht om een stukje te reserveren voor tagetes, de enkelbloemige want insecten hebben niks aan dubbele bloemen.
De rij zonnebloemen die ik dit jaar had gezaaid, waren van een zeer goede kwaliteit. Niet te hoog maar toch een grote bloem en zeer stevige stengels. De pitten ga ik volgend jaar weer ergens zaaien. Maar dat gebeurt in de volle grond pas na de ijsheiligen en dan is de bodem aan de bijenstand al voldoende opgedroogd om hiervoor een nieuw stuk te ploegen en te frezen.
Hoornaarkoninginnen
De eerste koninginnen van de AH zouden zijn opgemerkt. Het moment dus om de vallen te voorzien van vlees. Ze zijn nu minder aangetrokken tot de zoete lokstoffen maar zijn verzot op vlees. En als we de verhalen mogen geloven van Aziatische marktjes zitten ze daar massaal op de aangeboden vis. Daarom heb ik tijdens een voorbije reclamecampagne bij Lidl een paar stukken pangasiusfilet gekocht. Ze lagen in de vriezer te wachten tot ik ze nodig had. En nu is het moment dus gekomen. In de selectieve hoornaarvallen die massaal zijn gebruikt in het voorjaar met 1/3 wijn, 1/3 bier en 1/3 grenadine, wordt nu best vis toegevoegd. Even besproeien met een beetje Trapit blijft natuurlijk een extraatje. Maar ook de grote fuik die ik gebruik op een oude honingzolder met enkele kapotte ramen, voorzie ik nu van vis.
De honingbak wordt nu vervangen door een oude emmer waar ik de vis kan in leggen. Langs de zijkanten heb ik een paar gaten geboord waarlangs de AH kan binnenvliegen. Foto’s volgen nog.
Upgrade hoornaarharp
Vandaag heb ik ook het zeepwater onder de hoornaarharpen ververst. Een sopje met een scheut dreft moet er voor zorgen dat de hoornaar als ze versuft naar beneden valt, verdrinkt door de verlaagde oppervlaktespanning van het water. Zeep moet er ook voor zorgen dat de bijen niet gaan drinken aan dit water.
Controle volken met warmtecamera
Vorige week heb ik de kasten allemaal voor de laatste keer gecontroleerd. Ik ga nu met 21 mooie volken de winter in. Twee volken waren te klein. Op één stand had ik die kast dadelijk meegenomen om de voerramen te recupereren. Op de andere stand had ik pas vandaag tijd om de kast op te ruimen. Ik heb er even van geprofiteerd om mijn warmtebeeldkijker te proberen. De bijna lege kast is letterlijk koud. Bij de andere kasten licht de broedbak duidelijk op en is dus veel warmer dan de rest van de kast. Op deze manier is op een paar tellen te zien welk volk te klein is en moet worden gecontroleerd. Ze viel echt op in de rij van 11 kasten. Ik test wel al langer de temperatuur onder het deksel in om het beginnend broednest te detecteren. Maar dat doe ik in het vroege voorjaar met een warmtemeter die gebruikt wordt om koudebruggen te zoeken. Als een volk een beginnend broednest heeft in de winter wordt het dekplastiek boven het broednestje veel warmer dan aan de zijkanten. Hiervoor hoef ik dus alleen het deksel op te tillen zonder de bijen te verstoren. Nu bekeek ik de rij kasten echter gewoon langs de buitenkant met een warmtebeeldcamera. Op het onderstaand filmpje is het resultaat duidelijk te zien.
De bijenkasten zijn nu winterklaar
Vandaag heb ik de voerbakjes weggehaald want de volken zijn klaar om de winter in te gaan. Na de laatste honingoogst in juli heb ik een leeggeslingerde honingbak onder de broedbak geplaatst. De Kempische broedbak is wel groot genoeg om een volk in te overwinteren maar op deze manier hoef ik al mijn honingbakken niet te verplaatsen om ze elders te stockeren tijdens de wintermaanden. Ze kunnen zo gewoon op de stand blijven. Maar het grootste voordeel is dat de wintertros bijen bij koud weer verder weg zit van het vlieggat. Want isolatie is toch belangrijk bij de houten kasten.
Ook voor isolatieredenen en omdat ik dit jaar tweemaal per maand de varroaval heb geteld, bleef ook de bodemschuif het ganse jaar gesloten. Voor nog meer isolatie had ik de schapenwol in het deksel ook het ganse jaar ter plekke gelaten. Ik heb zo ondervonden dat het kastklimaat veel beter is in de kast. Tijdens warme periodes heb ik ook geen baardvorming opgemerkt zoals andere jaren. Want isolatie werkt niet alleen tegen de kou, maar even goed tegen hitte. De tweede honingzolder gebruik ik als verhoging om de voederbak in te plaatsen. Deze laat ik ook ter plaatse en kan dienen om de kussensloop met schapenwol te herbergen. Weer minder materiaal dat ik in de winter elders moet stockeren.
Het dekplastiek dat even was vervangen door de voederplank is nu terug als eerste laag geplaatst op de broedbak. Een plastiekvel is makkelijker te openen bij winter- of voorjaarscontrole en veroorzaakt geen luide propoliskrak die de bijen verontrust. En je kan er zelfs doorheen kijken zonder te openen. Een simpel stuk plastiek knagen ze vaak kapot en daarom gebruik ik nu al een paar jaar, op maat geknipt, doorzichtig tafelzeil.
De vliegopening staat op ongeveer 2 cm maar de muilkorf laat ik nog wel een ganse tijd voor de kast. Deze werkt niet alleen tegen de hoornaar maar even goed tegen muizen die nu een winterbedje zoeken.
Tenten of harpen?
Momenteel heb ik op één stand met 9 kasten vier elektrische harpen tegen de Aziatische hoornaars geplaatst. Harpen die ik dus zelf heb gemaakt en voorzien van twee batterijen en een overgedimensioneerd zonnepaneel van 200W. Elke harp is ook nog eens op een andere manier gefabriceerd. Op mijn tweede stand met 2 kasten heb ik enkele dagen geleden een stel aangekochte harpen van hoornaarharp geplaatst, ook met een batterij en een zonnepaneeltje van 20W. Op mijn derde stand heb ik sinds een tweetal weken hoornaartenten van Apicrosne in gebruik. Hier staan 11 kasten en ik heb voor 10 kasten een tent geplaatst. Behalve de kasten met een tent, hebben al mijn kasten een muilkorf voor de vliegopening. Bovendien heb ik op elke kast van stand 1 een niet-selectieve wespenval geplaatst. Op stand 2 is dit niet het geval en op stand 3 staat op elke kast een selectieve hoornaarval. Ik hoop tegen het einde van de volgende maand een duidelijk beeld te krijgen welk systeem het best werkt.
Ik plaats hier ook al vast de filmpjes die ik op YouTube heb geplaatst.
Hoe maak ik de hoornaarharpen stap voor stap
Ik kreeg een link doorgestuurd over de volledige productie van hoornaarharpen en dit heeft me goed op weg gezet. Asian Hornet Beekeepers guide – The electric Harp – April 2023 revision door Cambridgeshire Beekeeper Andrew Durham. Op deze pagina’s heb ik me gebaseerd naast de vele filmpjes die al zijn te vinden op YouTube.
In dit eerste filmpje maak ik de harpen op twee manieren. Eerst zoals in het bovenstaand artikel met de veertjes maar ik heb ze bij de tweede harp weggelaten. In sommige filmpjes op YouTube spant men de draden allemaal samen door de draadstang op te spannen. Ik ben van mening dat elk draadje apart met een kabelbinder opspannen beter is en ik hierdoor de verbindingen achter deze kabelbinders kan doorvoeren om een veiliger isolatie te bekomen. Maar het mag duidelijk zijn dat de harpen op meerdere manieren zijn te bouwen door imkers die meestal toch al degelijke doe-het-zelvers zijn.
In de vorige film, op de bijenstand, is duidelijk te zien hoe de elektriciteit werd voorzien, maar ik zal weldra een filmpje on line zetten, hoe ik de generators maak van een vliegenmepper. De goedkoopste oplaadbare vliegenmepper vond ik voor minder dan 6 euro en de converter van 12V naar 5V betaalde ik 9 euro voor 2 stuks. In plaats van een hoog-voltage generator aan te kopen die twee tot vier harpen kan aansturen, plaats ik dus een generator op elke harp voor 10 euro. De stroomkabel van de batterij naar de verschillende harpen kan op deze manier ook met een simpele 12V.
Bescherming van een bijenkast tegen de Aziatische hoornaar
Het filmpje van mijn huidige situatie heb ik nu online gezet op YouTube.
Volgens de eerste bevindingen na 24 u heb ik op die stand nog zeker twee of drie harpen meer nodig. De accu’s en het grote zonnepaneel kunnen dit natuurlijk moeiteloos aan. En al zeker omdat elke harp haar eigen hoogspanningsgenerator krijgt. De kostprijs indien ik alles nieuw zou aanschaffen in de bouwmarkt en onlinewinkels:
- Schraag 8,49
- Draadstang 4,18
- Steekklemmen voor electradraad 4,50
- Lusterklemmen om draad op te spannen 7,60
- Spandraad bobijn van 250g. 4,90
- DC-DC converter 12V 5V 14,99
- Elektrische vliegenmepper 12,75
- Spanveertjes 20,50
- Totaal voor 1 harp met generator= 77,91 euro
Dit zijn de prijzen voor de volgende harpen die ik ga maken op een iets andere manier. Ook hiervan zal ik nog een filmpje maken.
De stroomvoorziening heb ik hier gedaan met een vrij uitgebreid off-grid systeem. Goedkoper zou zijn om twee autobatterijen aan te schaffen en een batterijlader. Vermoedelijk hoef je slechts om de paar dagen de batterij te vervangen door de andere die je thuis kan opladen.
Imkerij Het Waterbroek 