De weersvooruitzichten voor de volgende 14 dagen geven maximale temperaturen van 9 à 10 graden met veel buien. Prima voor deze laatste wintermaand. Alleen moet ik daar als imker wel op inspelen. Vermits februari een zachte maand was, is er al zeer veel broed in de volken. Het voedselverbruik is bijgevolg ook groter dan bijvoorbeeld vorig jaar. Toen zijn de bijen pas compleet losgegaan op de wilgenbloei. Dit jaar dreigt dit echter mis te lopen. Gisteren stonden de platte wilgen volledig in bloei en ook al meerdere boswilgen. Er waren echter slechts enkele bijen te vinden op de katjes. Het zou natuurlijk kunnen dat er weinig nectar is te vinden door de voorbije droogte. Maar bij aanhoudende regen kunnen de volken ook niet ten volle profiteren van een dracht. Er is bijgevolg geen sprake van dat ik dit jaar een honingzolder ga plaatsen voor de wilgendracht. De bijen krijgen dit weekend wel allemaal een kilo deeg opgelegd onder de plasticfolie. Ze spreken dit toch alleen aan als ze het nodig hebben. Laten ze deze voeding ongemoeid, haal ik ze binnen enkele weken weg om later te gebruiken bij de jonge volken. Toch elk jaar weer spannend om te ervaren hoe de natuur ontwaakt. De wilg is slechts een week tot 10 dagen vroeger dan vorig jaar. Het maarts viooltje, toch ook een vroegbloeier, laat momenteel zelfs nog geen bloemknopjes zien. Ook het speenkruid laat zich nog niet kennen. Terwijl de crocussen al zijn gepasseerd, komen nu al de narcissen in bloei. Het lijkt er voor mij toch op dat de streekeigen planten zich niet zo snel van de wijs laten brengen dan onze aanplantingen. Ze houden zich toch schijnbaar beter aan hun jaarschema.
Categorie: Bijenteelt
Valentijn
De bijen vlogen vandaag massaal bij zulk mooi weer. Zeer veel bijen die aan de kast ‘voorvliegen’ om het juiste adres van hun woning in te prenten. Hierna kunnen ze deze kast steeds terugvinden. Een enkele bij kwam terug met wat stuifmeel. Van vroege krokusjes, sneeuwklokjes, hazelaar… Deze 12 kasten zijn in goede doen. Momenteel staat de teller nog steeds 20 op 20. Benieuwd of er nog problemen opduiken. Er zit wel eens een volk tussen dat na een te late moerwissel darrenbroedig is of zelfs moerloos. Deze haal ik er dan uit bij de eerste controle half maart. Tegen het einde van deze maand worden wel alle volken gewogen om ze eventueel een pak deeg op te leggen. Om kasten te openen is het momenteel nog veel te vroeg.
Imkeren zonder vliegplank
Ik heb nog een voordeel ontdekt aan het verwijderen van de vliegplank. Of in elk geval een zorg minder. Sneeuw op de vliegplank. Verwijderen of niet. Als ze er niet is, is de vraag niet meer aan de orde. Op de eerste foto was de sneeuw al bijna gesmolten. Op de tweede foto, na de tweede winterprik, is de vliegopening nooit dicht geweest.
Aziatische hoornaar
Het voorbije jaar heeft de Aziatische hoornaar zich vermoedelijk definitief gevestigd in België. Tijd dus om onze voorzorgen te nemen. In Frankrijk heeft men al enige jaren ervaring en daarom heb ik de Franse websites eens duchtig doorgenomen. De mooiste oplossing vond ik de muilkorf, une museliere, voor de vliegplank. Op de vliegplank wordt een gaasconstructie bevestigd die belet dat de hoornaar kan aanvallen. Deze hangt namelijk voor de kast als een biddende roofvogel en pikt regelmatig een bij van de vliegplank. Het gaas heeft een openingen van slechts 6 mm. Hierdoor kunnen de bijen zich veilig bewegen over de vliegplank. Het volk went snel aan de nieuwe situatie en volgens Franse onderzoekers ondervindt het volk op deze manier veel minder stress van jagende hoornaars. Ook onze inlandse hoornaar gaat op deze manier te werk en daarom heb ik de muilkorf vorig jaar op een volk eens uitgetest. De bijen zitten inderdaad veel rustiger op de vliegplank terwijl ze bij de buurvolken veel meer binnen blijven. Vorig jaar waren er enorm veel hoornaars en dagelijks zag ik er meerdere voor de kasten zweven. Het systeem werkt echt. De muilkorf zorgt er echter ook voor dat de hoornaars niet binnen kunnen in het volk. Want dat doet de Aziatische namelijk wel in tegenstelling tot onze inlandse hoornaar. Uiteindelijk lanceren deze met meerdere tegelijk een aanval om in de kast te dringen en het ganse volk uit te roeien. De muilkorf belet dit op simpele wijze. De bijen kunnen wel nog steeds door de mazen. Het gaas blijft eveneens 6 – 7 mm van de voorkant van de kast. Hierdoor kruipen de meeste bijen over het front van de kast om eenmaal buiten het gaas dadelijk op te vliegen en zo kan de hoornaar hen moeilijker grijpen. Gaas van 6 mm laat wel geen darren en ook geen koningin door. Maar vanaf augustus als de hoornaren echt een probleem worden, zijn de moeren toch al bevrucht en de darren afgeslacht. Het is de bedoeling om deze muilkorf alleen bij een volk te monteren als er echt hoornaren gezien zijn. Maar na de darrenslacht zie ik hierin zelfs een mogelijkheid om muizen buiten de kast te houden. Ik ga in elk geval dit jaar bij alle kasten een muilkorf proberen te voorzien.
Nu vond ik het eerste prototype geen simpel model om deze winter voor 20 volken te maken. Maar de oplossing vond ik vorige week. En zoals dikwijls vond ik die bij Pia Aumeier. Ergens vertelde ze dat een bijenvolk helemaal geen vliegplank nodig heeft. Het maakt de constructie van een bodem zelfs nodeloos complex. En een natuurlijke nestholte heeft zelfs nooit een vliegplank. Ook haar eigen kasten hebben geen vliegplanken. De bijen landen even goed op de voorkant van de kast. Toen zag ik het licht, want dat doen ze namelijk ook bij het gebruik van de muilkorf. Ik verwijder deze winter simpelweg alle vliegplanken. En van al die vliegplanken maak ik een persoonlijke muilkorf voor elke bodem. Alle twintig.
Vandaag heb ik de eerste gemaakt. Op de foto’s is alles hoop ik duidelijk te zien.
Waswafels gieten
Gisteren ben ik begonnen met het maken van de waswafels voor 2019. De waterkoeling gebeurt met een tuinslang die door de tuin ligt tot aan het tuinhuis. Ik heb daarom gewacht tot de vriestemperaturen voorbij waren. Om vriesschade aan de buitenleidingen te vermijden. Het was nog wel zo koud dat de bain-maries toch bijna twee uur nodig hadden om de was op temperatuur te krijgen. Maar eens zo ver, kan ik ook uren doorgaan met deze opstelling. Nog een avondje zoals gisteren en de 25 kg is gewafeld.
Vandaag heb ik de laatste wilgen geknot die ik dit jaar nog moest doen. De takken zal ik op een andere keer nog wel verwerken.
20 december 2018
Ondertussen zijn de varroabodems nagekeken. Na drie dagen vielen er tussen de 10 en 60 mijten. Dat ziet er goed uit. En volgens de lijn der verwachtingen. Alle 20 volken zaten diep in de kast stevig op tros. Ze hebben dus veel voer boven zich op voorraad. Hoe lang ze doen met hun voorraad hangt natuurlijk ook af van de weersomstandigheden. Voor de kerstdagen voorspelt men zelfs temperaturen tot 14 graden. De bijen zitten dan los en vliegen zelfs uit. Het voederverbruik ligt dan natuurlijk veel hoger. Maar de koninginnen zullen vermoedelijk voorzichtig terug aan de leg gaan. Tegen het einde van januari ga ik de kasten zeker nog eens wegen en misschien bij sommigen al een pak deeg opleggen.
Tijdens de voorbije dagen heb ik ook al mijn imkerplan voor 2019 wat bijgesteld. Geen grote veranderingen, maar elk jaar overloop ik mijn methode even en pas aan wat niet zo vlot verliep of iets dat beter kan. Ik noteer de acties per maand en geef er geen exacte datum aan. Die hangt natuurlijk af van het weer. De grootste verandering voor 2019 is dat ik volgend jaar van elk productievolk een ‘totale kunstzwerm’ maak na de laatste honingoogst. Half juli een nieuwe broedbak vol nieuw wasraat. Dit jaar en vorig jaar heb ik dat geprobeerd bij enkele volken en dat is goed bevallen. De zomerbehandeling met oxaalzuur gebeurt dan bij elk volk tegelijk en de oude raat met alle ingesloten vuiligheid gaat er ook uit. Ik ben er echt van overtuigd dat de hedendaagse problemen met de bijen niet zijn te wijten aan de varroamijt ‘an sich’, maar aan de viruslading die ze bij zich hebben. En daarom is ook de jaarlijkse vernieuwing van hun huisvesting van belang. De bijen zelf doen dit trouwens al eeuwen op deze manier.
12 december 2018
Het begin van de boomhut staat op het platform. De deur en de ramen volgen nog. Als dan ook de balustrade en de ladder geplaatst zijn, kan ik het ganse geval in de beits zetten. Voor de plaatselijke vogels was er geen vuiltje aan de lucht. Nauwelijks een kwartiertje later zaten de mezen en de vinken weer in de wilgenhaag.
Vandaag heb ik ook de eerste 13 volken met oxaalzuur behandeld. Nog 7 te gaan morgen. Deze week zijn de temperaturen hiervoor prima. De bijen zitten stevig op tros bij temperaturen onder 5 graden. En dat was wel duidelijk. Alle volken zaten trouwens nog diep onder de voederkraag. De productievolken hadden allen 7 of 8 straten bezet en kregen 50 ml van de suikeroplossing. Ik heb deze aangemaakt door 600 g suiker toe te voegen aan 600 g water. Dit geeft 1 liter waar ik dan 35 g oxaalzuur heb aan toegevoegd. De jonge volken hebben 7 tot zelfs de volledige 12 ramen uitgewerkt en de tros was telkens in verhouding met een bezetting van 5 tot 8 straatjes. Ze kregen dan ook tussen de 35 en de 50 ml gedruppeld. Om de bezette straatjes te tellen zijn er twee manieren. Langs onder en langs boven. Eerst reinig ik de varroaschuif en draai ze in de afgesloten kant. Door de rijtjes mul te tellen weet ik al hoeveel ml oxaalzuuroplossing ik dien op te trekken in de spuit. Na het verwijderen van het deksel, de dekplank en het plasticvel licht ik met een klein ledzaklampje in de straatjes. Druppelen doe ik niet over de ganse lengte van het straatje maar slechts boven de tros. Deze bevindt zich nu tegen de voorkant van de kast en niet tegen de achterwand. Als men daar druppelt, valt een deel van de oplossing gewoon door de roosterbodem. Het is wel belangrijk om een ledzaklamp te gebruiken. Ledlicht wordt blijkbaar niet gezien door de bijen in tegenstelling tot het licht van een gloeilamp. Ze vliegen dus niet op. Ik geloof niet dat er uit de 13 volken meer dan 5 bijen naar boven zijn gekomen.
Met de varroabehandeling was ik klaar op een half uurtje. En daarna heb ik nog even de laatste wasblokken voor de tweede keer gestoomd. Er ligt nu iets meer dan 17 kg was klaar om binnenkort waswafels te gieten. Dit is voorzien voor mijn eindejaarsverlof. Een apres-ski vervang ik liever door een apres-cire in mijn tuinhuis/imkerkot.…
8 december 2018
Even een update over de hooiruif.
Het werkt perfect. Er wordt weinig verspild. Mocht het hooi niet zo zijn opgedraaid, was er wellicht meer verlies. Maar dan kan ik de takken wel dichter bij elkaar zetten.
Vandaag ben ik begonnen aan een boomhut voor de kleinkinderen. Ik heb een platform op palen gezet in de haag van platwilg. Deze groeit zeer snel en snoei ik zelfs meerdere keren per jaar. Vermits ze niet aan een boom is bevestigd, is er ook geen beschadiging van een stam. De hoogte van het platform is 2,10 meter en bijgevolg spannend genoeg voor de kids. Het platform is 2,50 X 2,50 en er komt een hut op van 1,20 X 1,20. Deze hut maak ik van vier panelen multiplex. Aan de randen komt natuurlijk ook een kindveilige balustrade.
Wat de bijen betreft. Ze zitten wel op tros, maar toch is het nu te warm om te behandelen. Want dit jaar mag er niet worden gesublimeerd. En druppelen heeft alleen een deftig effect bij temperaturen onder 5 graden. Dan is de tros vast genoeg en valt de oxaalzuuroplossing er niet door naar de bodem. Deze week woensdag en donderdag zou het even kunnen. Daarna wordt het weer te warm en na kerstmis is het volgens mij al te laat. Het zal dus woensdag wel moeten. Ik hoop echt dat we volgend jaar mogen sublimeren. Elke varroabehandeling is toch zo gevoelig voor de juiste weersomstandigheden. Het zou maar spijtig zijn als we niet de beste behandeling mogen gebruiken voor het moment. Als we varroa echt onder controle willen krijgen, zullen we toch meer mogelijkheden moeten krijgen om telkens voor de beste therapie te kunnen kiezen.
13 november 2018
Vorig weekend heb ik mijn imkerlokaal weer opgeruimd. Er stonden nog enkele dozen met uitgesmolten ramen die ik moest zuiver maken. Deze heb ik dan even gekookt in een soda-oplossing en met een borstel gereinigd. Eens droog heb ik ze in de bijenhal weggezet tot volgend seizoen.
Er staan nu nog verscheidene kilo’s was die ik nogmaals wens te stomen om te zuiveren. Ik stoom ze in mijn stoomontsapketel. 
Daar ben ik nog wel enkele avonden mee zoet. Als alle blokken voldoende zuiver zijn, kan ik beginnen met het gieten van de waswafels.
8 oktober 2018
Dit weekend heb ik het laatste volk gecontroleerd. Veertien dagen geleden was duidelijk dat er een moerwissel was gebeurd. Op dat moment vond ik nog geen eitjes, maar wel nog wat gesloten broed van de vorige koningin. Indien de nieuwe moer een succesvolle bruidsvlucht had gedaan, moest er nu duidelijk een broednest aanwezig zijn. Spijtig genoeg was dit niet het geval. Een groot volk met veel jonge bijen, volledig ingewinterd en moerloos. De eenvoudigste oplossing volgens mij: een jongvolk van 7 ramen bovenop zetten. Verenigen kan op dit moment geen probleem zijn. Binnen enkele dagen ga ik het broednest nog wel even herschikken. Het jongvolk had drie ramen broed en vier voerramen. Het productievolk had nu twaalf ramen voer, al grotendeels verzegeld. Ik verwijder dus de onderste broedbak met zeven ramen voer. Deze verdeel ik dan over de jongvolken die op minder dan 10 ramen zitten.
Imkerij Het Waterbroek 