Eentje is al klaar. Morgen op een kast monteren. De hoornaar kan binnen en komt dan boven in de val terecht. Ook via de zijkanten zijn fuikjes voorzien.
Auteur: imkerijhetwaterbroek
Als gepensioneerd dierenarts en natuurgids ben ik al veel bezig met de natuur en dieren. Maar ook in mijn vrije tijd hou ik van tuinieren en mijn vele huisdieren.
Stormweer
Om schade door de storm Benjamin te voorkomen, heb ik daarstraks de hoornaartenten afgebroken. Ze zouden toch maar gaan vliegen en misschien zelfs de kasten omtrekken. De doeken worden nu uitgewassen en veilig opgeborgen tot volgend jaar. Resultaat was zeer goed. Elke hoornaar die je voor de kast kan vangen, zelfs met een bijtje tussen zijn kaken, gaat niet terug naar het nest en komt ook geen tweede keer meer langs. Ik schat het resultaat beter in dan de hoornaarharpen. Maar de laatste hoornaar is nog niet weg en dus hang ik morgen wel de muilkorven terug.
Ik heb al een voorbeeld van de nieuwe muilkorf gemaakt en de volgende dag had ik al twee hoornaars in de bovenliggende val. De maten pas ik wel aan voor mijn Kempische kasten. Het eerste model muilkorven had geen geïntegreerde val maar werkt met zijn 6mm gaas wel prima. Het tweede model met 8mm gaas had vallen langs de zijkanten en daar kwamen veel te weinig hoornaars in terecht. De val moet blijkbaar bovenaan zitten vermits een succesvolle hoornaar langs boven wegvliegt en dan zo in de val terechtkomt. Dit nieuwe derde type heeft geen gaas meer voor het brede vlieggat. De hoornaar kan dus mee op de vliegplank maar komt dan in de bovenste val terecht. Ik had dit type al eens gezien in een YouTube filmpje maar dan compleet gemaakt met gaas. De imker uit dit filmpje heeft zijn muilkorf gemaakt met hout en moerroosters. Vermits het vlieggat open blijft, is er ook nooit een belemmering voor een zwerm, darren of de koningin. Deze muilkorf zou het ganse jaar voor de kast kunnen blijven.
Bloemenveld
Dit jaar heeft het bloemenveld de ganse zomer bloemen geleverd voor de bijen en alle andere insecten. Ik had enkele bijenmengsels ingezaaid, gewoon alles door elkaar en nog wat extra klavers en tagetes toegevoegd. Maar nu is deze pracht afgelopen en daarom maak ik alles klaar voor het volgend seizoen. Eerst maaien en daarna ploegen. In het voorjaar is de grond aan het Waterbroek veel te zwaar en te nat voor een degelijke grondbewerking. Als het voorjaar niet té nat of té koud is, kan ik wellicht wel in maart de aarde licht frezen en inzaaien met phacelia. Deze prachtige groenbemester met paarse bloemen wordt ook wel bijenbrood genoemd omdat hij zoveel voedsel levert aan de bijen. Reeds na 6 weken staat phacelia in bloei. Wellicht kan ik hierna zelfs nog een andere plant inzaaien. Koolzaad kan zelfs nog in september. Maar ik had er ook aan gedacht om een stukje te reserveren voor tagetes, de enkelbloemige want insecten hebben niks aan dubbele bloemen.
De rij zonnebloemen die ik dit jaar had gezaaid, waren van een zeer goede kwaliteit. Niet te hoog maar toch een grote bloem en zeer stevige stengels. De pitten ga ik volgend jaar weer ergens zaaien. Maar dat gebeurt in de volle grond pas na de ijsheiligen en dan is de bodem aan de bijenstand al voldoende opgedroogd om hiervoor een nieuw stuk te ploegen en te frezen.
Hoornaarkoninginnen
De eerste koninginnen van de AH zouden zijn opgemerkt. Het moment dus om de vallen te voorzien van vlees. Ze zijn nu minder aangetrokken tot de zoete lokstoffen maar zijn verzot op vlees. En als we de verhalen mogen geloven van Aziatische marktjes zitten ze daar massaal op de aangeboden vis. Daarom heb ik tijdens een voorbije reclamecampagne bij Lidl een paar stukken pangasiusfilet gekocht. Ze lagen in de vriezer te wachten tot ik ze nodig had. En nu is het moment dus gekomen. In de selectieve hoornaarvallen die massaal zijn gebruikt in het voorjaar met 1/3 wijn, 1/3 bier en 1/3 grenadine, wordt nu best vis toegevoegd. Even besproeien met een beetje Trapit blijft natuurlijk een extraatje. Maar ook de grote fuik die ik gebruik op een oude honingzolder met enkele kapotte ramen, voorzie ik nu van vis.
De honingbak wordt nu vervangen door een oude emmer waar ik de vis kan in leggen. Langs de zijkanten heb ik een paar gaten geboord waarlangs de AH kan binnenvliegen. Foto’s volgen nog.
Brood bakken met eigen honing
Zowel voor het dagelijks brood als voor de zondagse broodjes gebruik ik hetzelfde basisrecept. dit is wat oventemperatuur en tijden betreft wel aangepast aan mijn eigen oven thuis. Dagelijks brood op 200° gedurende 45 minuten en de 10 broodjes gedurende het eerste deel heter en alles samen slechts 25 minuten.
Meestal gebruik ik de 100g spelt maar soms vervang ik hiervan 50 g door boekweit, haver of rogge. Ander meel heeft een iets ander waterhoeveelheid nodig maar dat is nog aan te passen door water of bloem toe te voegen naar het einde van het kneedproces toe. Soms voeg ik ook rozijnen of noten toe tijdens het kneden maar de basis blijft toch altijd hetzelfde.
Voor 2 stokbroden gebruik ik wel alleen 500g witte bloem. Het resultaat wordt dan wel wat donkerder maar ook lekkerder door de drie lepels roggedesem.
Upgrade hoornaarharp
Vandaag heb ik ook het zeepwater onder de hoornaarharpen ververst. Een sopje met een scheut dreft moet er voor zorgen dat de hoornaar als ze versuft naar beneden valt, verdrinkt door de verlaagde oppervlaktespanning van het water. Zeep moet er ook voor zorgen dat de bijen niet gaan drinken aan dit water.
Controle volken met warmtecamera
Vorige week heb ik de kasten allemaal voor de laatste keer gecontroleerd. Ik ga nu met 21 mooie volken de winter in. Twee volken waren te klein. Op één stand had ik die kast dadelijk meegenomen om de voerramen te recupereren. Op de andere stand had ik pas vandaag tijd om de kast op te ruimen. Ik heb er even van geprofiteerd om mijn warmtebeeldkijker te proberen. De bijna lege kast is letterlijk koud. Bij de andere kasten licht de broedbak duidelijk op en is dus veel warmer dan de rest van de kast. Op deze manier is op een paar tellen te zien welk volk te klein is en moet worden gecontroleerd. Ze viel echt op in de rij van 11 kasten. Ik test wel al langer de temperatuur onder het deksel in om het beginnend broednest te detecteren. Maar dat doe ik in het vroege voorjaar met een warmtemeter die gebruikt wordt om koudebruggen te zoeken. Als een volk een beginnend broednest heeft in de winter wordt het dekplastiek boven het broednestje veel warmer dan aan de zijkanten. Hiervoor hoef ik dus alleen het deksel op te tillen zonder de bijen te verstoren. Nu bekeek ik de rij kasten echter gewoon langs de buitenkant met een warmtebeeldcamera. Op het onderstaand filmpje is het resultaat duidelijk te zien.
De bijenkasten zijn nu winterklaar
Vandaag heb ik de voerbakjes weggehaald want de volken zijn klaar om de winter in te gaan. Na de laatste honingoogst in juli heb ik een leeggeslingerde honingbak onder de broedbak geplaatst. De Kempische broedbak is wel groot genoeg om een volk in te overwinteren maar op deze manier hoef ik al mijn honingbakken niet te verplaatsen om ze elders te stockeren tijdens de wintermaanden. Ze kunnen zo gewoon op de stand blijven. Maar het grootste voordeel is dat de wintertros bijen bij koud weer verder weg zit van het vlieggat. Want isolatie is toch belangrijk bij de houten kasten.
Ook voor isolatieredenen en omdat ik dit jaar tweemaal per maand de varroaval heb geteld, bleef ook de bodemschuif het ganse jaar gesloten. Voor nog meer isolatie had ik de schapenwol in het deksel ook het ganse jaar ter plekke gelaten. Ik heb zo ondervonden dat het kastklimaat veel beter is in de kast. Tijdens warme periodes heb ik ook geen baardvorming opgemerkt zoals andere jaren. Want isolatie werkt niet alleen tegen de kou, maar even goed tegen hitte. De tweede honingzolder gebruik ik als verhoging om de voederbak in te plaatsen. Deze laat ik ook ter plaatse en kan dienen om de kussensloop met schapenwol te herbergen. Weer minder materiaal dat ik in de winter elders moet stockeren.
Het dekplastiek dat even was vervangen door de voederplank is nu terug als eerste laag geplaatst op de broedbak. Een plastiekvel is makkelijker te openen bij winter- of voorjaarscontrole en veroorzaakt geen luide propoliskrak die de bijen verontrust. En je kan er zelfs doorheen kijken zonder te openen. Een simpel stuk plastiek knagen ze vaak kapot en daarom gebruik ik nu al een paar jaar, op maat geknipt, doorzichtig tafelzeil.
De vliegopening staat op ongeveer 2 cm maar de muilkorf laat ik nog wel een ganse tijd voor de kast. Deze werkt niet alleen tegen de hoornaar maar even goed tegen muizen die nu een winterbedje zoeken.
Tenten of harpen?
Momenteel heb ik op één stand met 9 kasten vier elektrische harpen tegen de Aziatische hoornaars geplaatst. Harpen die ik dus zelf heb gemaakt en voorzien van twee batterijen en een overgedimensioneerd zonnepaneel van 200W. Elke harp is ook nog eens op een andere manier gefabriceerd. Op mijn tweede stand met 2 kasten heb ik enkele dagen geleden een stel aangekochte harpen van hoornaarharp geplaatst, ook met een batterij en een zonnepaneeltje van 20W. Op mijn derde stand heb ik sinds een tweetal weken hoornaartenten van Apicrosne in gebruik. Hier staan 11 kasten en ik heb voor 10 kasten een tent geplaatst. Behalve de kasten met een tent, hebben al mijn kasten een muilkorf voor de vliegopening. Bovendien heb ik op elke kast van stand 1 een niet-selectieve wespenval geplaatst. Op stand 2 is dit niet het geval en op stand 3 staat op elke kast een selectieve hoornaarval. Ik hoop tegen het einde van de volgende maand een duidelijk beeld te krijgen welk systeem het best werkt.
Ik plaats hier ook al vast de filmpjes die ik op YouTube heb geplaatst.
Moestuin eind september
Stilaan loopt het moestuinseizoen op zijn einde. Niet dat de oogsten al allemaal gepasseerd zijn. Maar het einde is in zicht. De aardappelen en de uien zijn al langer naar huis gehaald.
Het aantal courgettes is al sterk gedaald, de laatste tomaten zijn aan het afrijpen en ook de laatste, nog groene, paprika’s kunnen worden naar huis gehaald. We zijn gestopt met het plukken van verse boontjes en laten de peulen nu verder afrijpen. Gisteren heb ik de zonnebloemen meegenomen naar huis om in de veranda verder te drogen.
Maar natuurlijk is er nog veel te oogsten de volgende maanden. Warmoes, wortelen, rode bietjes, herfstrapen, rode kool, knolselder, schorseneren, pastinaak, prei, spruiten en boerenkool. Lekkere stevige winterkost. En de gigantische berg butternuts niet vergeten. Zodra de steeltjes verkurken, kan ik die beginnen afsnijden.
Door onze pensionering hebben we dit jaar meer tijd gevonden voor onze moestuin die ons hiervoor heeft beloond met een goed gevulde kelder en diepvriezer.
Imkerij Het Waterbroek 