Tag: voederdeeg

23 januari 2025

De vriesdagen zijn nu weer voorbij en de volgende dagen blijft de temperatuur tussen de 5 en 10 graden. De bijen zitten weliswaar nog op tros maar ze kunnen zich toch al wat losser door de kast bewegen. Tijd om nog eens even langs te gaan. Slechts een paar volken zaten boven tegen het plastiek. Dat wil zeggen dat er geen voedervoorraad meer boven de wintertros is. Er is weliswaar nog wel eten in de ramen langs de zijkanten maar daar kan de tros niet aan als het te koud is. Volgende maand en tijdens de warmere dagen zullen ze daar wel terecht kunnen. Om echter de dichte tros nu van eten te voorzien, leg ik een pak voederdeeg op de ramen. Tijdens koude dagen kunnen ze daar terecht en als het warmer is , kunnen ze aan de zijramen terecht. Om de twee weken volg ik de situatie nu op en vervang het pak als het leeg zou zijn. Sommige volken krijgen zo tot half maart regelmatig deeg bij en andere volken gebruiken zelfs deze eerste voorraad niet op. Maar dat is dan niet verloren, want het kan later dienen om de apideabakjes van deeg te voorzien.

Vermits de dagen nu toch al merkbaar meer daglicht geven, zijn de meeste koninginnen al aan de leg gegaan. Om dit kleine broednest centraal in de wintertros zo warm mogelijk te houden, is het belangrijk dat er niet teveel warmte verloren gaat. Ik heb dus nu ook de isolatie onder het dak geplaatst van de kasten. In het verleden heb ik geprobeerd met verschillende isolatiematerialen. Ik begon met pakken krantenpapier. Kranten aan elkaar geniet tot dikke pakken die juist pasten in het deksel. Werkte prima maar eens nat, was het een boeltje om op te ruimen. Daarna werkte ik met lange snippers krantenpapier. Door de lucht die zich hiertussen bevindt, isoleerde het zelfs beter maar het pak snippers was moeilijker op zijn plaats te houden onder het deksel. Het deksel vullen en dan met muggengaas in het deksel nieten, was een optie maar het bleef een extra teveel. Hierna probeerde ik met isolatieplaten uit de bouwsector. Ik sneed ze passend in het deksel en sneed centraal zelfs een holte voor het pak voederdeeg. De bewaring van deze platen als ik ze niet gebruikte in de kasten, bleek een muizenprobleem te veroorzaken.

Maar ook nu bracht de dierenwereld de oplossing. Goede isolatie, lucht doorlatend en bijgevolg ademend om condens tegen te gaan. Veel vocht opnemend zonder te rotten en dit vocht daarna dan ook kunnen afgeven. Mijn schapen hadden de oplossing. Schapenwol. Vermits mijn Ouessanten elk jaar zwarte wol leveren die geen economische waarde blijkt te hebben, had ik elk jaar het probleem om hiervan af te raken. In het deksel van de Kempische kasten is deze wol echter een fantastisch isolatiemateriaal. In het begin had ik wel hetzelfde probleem als met de papiersnippers. Bij controle van het volk bleef dit materiaal niet op zijn plaats in het deksel. De oplossing lag voor de hand met oude kussenslopen. Deze heb ik gevuld met de schapenwol en passen mooi in het deksel van de Kempische kasten. De wol wordt niet aangevreten door muizen bij bewaring maar het is zelfs interessanter om jaarlijks mijn verse wol te gebruiken in plaats van die weg te gooien en de oude wol uit de kussenslopen te verwijderen.

Het plaatsen van de isolatie in het deksel en bijgevolg de aandacht voor warmtebehoud in de bijenkast doe ik dus pas vanaf nu ongeveer. In de maanden november en december is het mijn bedoeling om het volk zo snel mogelijk broedloos te krijgen en op wintertros om zo zo weinig mogelijk wintervoer te verbruiken.Maar vanaf het lengen van de dagen, als het broednest terug begint, is warmteverlies absoluut te vermijden. Heeft het ook nut om de bodem te sluiten? Hier heb ik geen antwoord op. Warmte stijgt en om condens tegen te gaan in de kast zou het misschien beter zijn om de bodem open te laten. In het verleden liet ik ze open en deze winter heb ik de schuiven dicht gedaan. Of er nu een condensprobleem optreedt in de kasten zal ik nog moeten afwachten. Maar vòòr de varroabodems, waren ze altijd dicht en ook in een holle boom is er geen open bodem. Gesloten bodem dus maar wel een gaasbodem met uitschuifbare lade om de mul te kunnen bekijken.

En hoe zit het met de zijkanten? Ik heb kasten van 20 mm cederhout en kasten met 18 mm multiplex. Er zijn zelfs imkers die gaan naar 25 mm dikte van de wanden en hun argument is het feit dat de wand van een holle boom zelfs nog veel dikker is. Laat ons eerst en vooral duidelijk stellen dat het hier een gematigde klimaatzone betreft met temperaturen die slechts korte periodes onder nul graden gaan en zelden onder -10 °C. Als ik de temperatuur meet tussen de buitenste ramen in de kasten, is deze steeds exact gelijk aan de buitentemperatuur. Het vriest dus even goed aan de binnenkant van de kastwand als aan de buitenkant van de kastwand. En gelijk van welk hout of welke dikte de kast is gemaakt. Niks doet me veronderstellen dat dit anders zou zijn als het hout zelfs 5 cm dik zou zijn. Zodra een temperatuur lang genoeg aanhoudt, komt deze binnen en buiten gelijk. Maar zou het nut hebben om de zijwanden meer te isoleren bij beginnend broed in het vroege voorjaar? Ik geloof het niet want in mijn klimaatzone heb ik mijn volken niet vroeger nodig. Als de ganse kast wordt verwarmd, zullen de bijen een veel groter broednest opstarten terwijl er nog geen dracht is te verwachten en ze moeten bijgevolg dan veel meer wintervoer verbruiken. En wellicht zelfs een tekort krijgen aan pollen om dit broed te verzorgen. Pollen die we dan ook weer kunstmatig moeten bijvoeren.

Al de verschillende kasten die in deze streek worden gebruikt, zullen wel voldoen aan de behoeften van onze lokale bijen. De manier om er mee te imkeren is vaak wel verschillend maar is vooral een leuk discussiepunt tijdens bijeenkomsten van de imkers.

Overwinteren in Apideakastjes?

Ik had een tijd geleden al verteld dat er van de acht oorspronkelijke apideavolkjes vier een nieuwe koningin hadden. Ik hield ze als reserve voor het geval dat… Nu zijn we december en de volkjes zijn er nog steeds. Althans nog drie. Ik heb ze daarom vandaag toch maar een winterbehandeling gegeven. Elk straatje heb ik wel slechts één ml gegeven vermits het zulke kleine straatjes zijn. Met 10-15 ml heb ik elk volkje kunnen behandelen. Binnen een drietal dagen ga ik toch eens proberen om de bodem uit te schuiven en de gevallen mijten te controleren. En begin januari zal ik ook deze volkjes een stukje voederdeeg geven. In het verleden lukte het nog nooit om deze volkjes door de winter te halen. Voorlopig zijn er zo weinig dagen met winterse temperaturen dat het wel eens zou kunnen lukken. We zien wel.

Vandaag heb ik ook het voederdeeg gehaald om vanaf januari de verdere winterperiode te kunnen overbruggen.

9 februari 2022

Vandaag droog zonnig weer met een aangename temperatuur van 11graden. Het ideale moment om even naar de bijenstand te gaan.

Veel activiteit aan de vliegopening. Deze staat nog steeds zeer klein.

Bij deze temperatuur kan ik gerust zijn om de kast even te bekijken en wat voer bij te geven. De meeste volken zitten nu boven, vlak onder het dekplastic. Sommigen zelfs al iets naar de achterkant. Hoog tijd dus om bij te voeren.

Een half pak per volk is 1,25 kg suikerdeeg. Ik snijd een pak simpel in twee en langs de geopende kant kunnen de bijen naar binnen.
De uitvliegende bijen zijn niet alleen op zoek naar water of een toiletgelegenheid. Ze kunnen natuurlijk ook niet weerstaan aan de geur van deze struik als ze er passeren: Viburnum bodnantense.
Mijn winterakonieten zijn nog niet talrijk genoeg om bijen te lokken. Geef ze nog een paar jaar de tijd. Maar zelfs enkele honderden op een paar vierkante meter kunnen niet op tegen één struik van de sneeuwbal in dit seizoen.

Eind januari

Dit jaar ervaren de bijen een enorme jojo-beweging aan buitentemperatuur. De ene dag vriestemperaturen en de volgende dag 12 graden. Eergisteren en gisteren vlogen ze als gek en vandaag hangen ze op tros. Morgen wordt er een temperatuur van -4°C voorspeld. Om echt te kunnen profiteren van het stuifmeel van de hazelaar moet het niet alleen warm zijn, maar ook droger. Daar vrees ik dit jaar wat voor. De hazelaar is inmiddels klaar om zijn stuifmeel te lossen.

Maar door de hoeveelheden regen van de voorbije en volgende dagen zullen de bijen hier niet veel van profiteren. De volken zijn zelfs moeilijk bereikbaar op dit moment.

Door de hoge luchtvochtigheid, de lage buitentemperaturen en een begin van het broednest ontstaat er op dit moment vaak condensatie in de kasten. Om dit te voorkomen, heb ik alvast de bodemplaten verwijderd. Er gaat toch geen warmte verloren langs onder.

Ik heb momenteel slechts 1 volk met een pak voerdeeg. Maar volgende week krijgen ze allemaal een half pak op gelegd. Ze spreken dat wel aan als ze het nodig hebben. En resten voerdeeg die niet op zijn, geef ik later in honingpotten aan de jonge volken.

Te warm in december.

Vorig weekend heb ik de volken nog behandeld met oxaalzuur en momenteel vliegen ze bij dagtemperaturen van 15 graden buiten rond. Wanhopig op zoek naar die eerste pollen en nectar. Ze vinden slechts water maar zoveel hebben ze nu ook weer niet nodig. Op deze manier gaan hun voedselvoorraden snel opgesoupeerd raken. Want hoe actiever ze bewegen, hoe meer energie ze verbruiken. De oplossing is natuurlijk om begin januari toch al maar een pak deeg op te leggen. Sommige volken gaan dit niet aanspreken, maar voor andere zal dit echt nodig zijn. Het deeg dat in het voorjaar overblijft, wordt weer weggenomen en later gebruikt voor de jonge volken. Normaal zou ik het deeg pas aanbieden tegen eind januari en slechts aan de volken die sterk in gewicht dalen. Eind volgende week geef ik ze nu allemaal een half pak apifonda. Ik snij simpelweg een pak doormidden en leg een half pak onder de plastiekfolie. Regelmatig wordt het verbruik gecontroleerd en indien nodig vervangen door een nieuwe hoeveelheid.

De wilgenbloei start hier pas rond 20 maart en dat is dus nog wel even. Drie maanden is zelfs een gans seizoen. De winter moet nog beginnen. De hazelaar bloeit wel iets vroeger, maar deze levert als windbestuiver slechts stuifmeel en geen nectar. Misschien toch even nadenken over het invoeren van exoten. Ik bedoel hier geen invasieve exoten mee, maar er zijn toch wel enkele struiken die in de winter bloeien en niet de lokale flora trachten over te nemen. De crocussen die men tegenwoordig aanraadt zijn volgens mij trouwens ook exoten. Ik ga alvast beginnen met meer winterbloeiende struiken aan te planten. Ik denk aan een aantal toverhazelaars (Hamamelis), Skimmia’s, Winterjasmijn, Helleborus, vroege sneeuwklokjes, Chinomanthus of meloenboompje (ook winterzoet genoemd!) en natuurlijk de sneeuwbal Viburnum x bodnantense.

 

Last weekend I treated the hives with oxalic acid and they are currently flying outside at 15° temperatures. Desperately looking for the first pollen and nectar. They only find water, but they actually don’t need that much. In this way their food stocks will quickly be used up. Because the more actively they behave, the more energy they use. The solution is of course to give them a pack of sugardough at the beginning of January. Some hives will not appeal to this, but others will really need it. The dough that remains in the spring is then removed and later used for the young hives. Normally I would only offer the dough by the end of January and only to the hives that are losing weight. At the end of next week I will now give them all half a pack of apifonda. I simply cut a packet in half and put half a packet under the plastic wrap. Consumption is regularly checked and, if necessary, replaced by a new quantity.

The willow bloom only starts here around March 20 and that will be a while. Three months is even a whole season. The winter has yet to begin. The hazel flowers a little earlier, but as a wind pollinator it only delivers pollen and no nectar. Maybe just think about entering exotics. I don’t mean invasive exotics here, but there are some shrubs that flower in the winter and don’t try to take over the local flora. The crocuses that are recommended nowadays are, in my opinion, also exotic. I am already starting to plant more winter flowering shrubs. I am thinking of a number of witch hazels (Hamamelis), Skimmias, Winter jasmine, Helleborus, early snowdrops, Chinomanthus or melon tree (also called winter sweet!) And of course the Viburnum x bodnantense snowball.