Tag: bijenwas zuiveren

Hoe bekom ik zuivere was?

In mijn vorig bericht liet ik een filmpje zien over de huidige situatie thuis. Hoe ik mijn eigen waswafels maak. Er bestaan natuurlijk ook goedkopere varianten om zelf waswafels te gieten en er zijn zelfs bedrijven waar men de eigen was kan aanleveren om waswafels te laten maken. Voor een imker met slechts enkele volken vind ik dit zelfs zeer betaalbaar. Ook in de bijenvereniging worden soms waswafeldagen voorzien. Wat men zelf doet is niet altijd beter dan de simpele aankoop van waswafels maar het blijft natuurlijk wel leuk. En net daarom heb ik al van in het begin dat ik imker, me bezig gehouden met de eigen was. Laat ons eens even overlopen hoe ik hierin te werk ging. Ik begon met een zelf gemaakte zonnewassmelter maar kocht er al snel een. Omdat deze gedurende de dag voortdurend moet worden gedraaid naar de zon en eigenlijk alleen in de al drukke zomermaanden is te gebruiken, zocht ik al snel naar andere oplossingen.

Voor de ontzegelwas en het uitgesneden darrenraat, de was zonder houten ramen dus, vond ik snel een oplossing op een plaatselijke rommelmarkt. Een fruitontsapper met stoom. Het betreft slechts kleine hoeveelheden was en dit werkt perfect.

In het bovenste deel, waar de vuile was zit, gebruik ik de broek van een panty als eerste filter om de was al deels te zuiveren.

Ramen die moeten worden uitgesmolten, passen hierin natuurlijk niet. Hiervoor gebruikte ik in eerste instantie een grote kookketel. Vullen met water, aan de kook brengen en de ramen er in hangen. Simpel en snel. Maar een kliederboel.

Momenteel gebruik ik deze ketel alleen nog om lege houten ramen af te koken en van de laatste was te ontdoen.

Mijn volgende wassmelter heb ik gemaakt van oude broedkamers en een behangafstomer. Dit is zeer gemakkelijk uit te voeren door elke imker. Een oude broedbak waarin een emmer past. Afdekken met een plaat met gat in het midden en filtergaas. Daarboven een ganse broedbak met alle ramen die men wil smelten. Als afsluiting nog een dak met een gat waarlangs men de stoom kan invoeren. Slechts een oude broedbak, een zeef, een tussenplaat en een dak met toevoergat voor de stoom. Door iedereen snel te maken. Voordeel is dat niet alleen de houten ramen zijn gereinigd door de stoom maar ook de ganse broedbak zelf. De enige aankoop is de behangafstomer en een metalen plaat, liefst inox.

Deze tussenplaat is in de Duitse vakhandel gemakkelijk te vinden als men ze niet zelf kan maken. Voorzien van zeef en zelfs van toevoergat voor de stoomleiding.
Mijn eerste prototype had nog een uitvoer naar buiten.

Maar mijn imkerij groeide en ik kocht me een stoomsmelter voor 24 ramen die tevens is te gebruiken als ontzegelstand.

De opvangemmer heb ik hier in een geïsoleerde houten kast gezet. Dit bleek later niet nodig te zijn.
Momenteel staat dit toestel bij mij in de honingkamer.
Bij het uitsmelten van ramen wordt er een jute zak in gehangen als eerste filter. Ramen, losse was, apidearaampjes kunnen er allemaal in. Alleen de blauwe variant, want de oranje zijn niet hittebestendig.
De was uit de emmers moet dan nogmaals worden gestoomd en gezeefd om verder te zuiveren.

De blokken die uit de grote emmers komen zijn veel te groot om te smelten en moest ik nog kapotslaan voor verdere zuivering. Daarom heb ik de volgende wassmelter aangeschaft.

Het vuil dat zich aan de onderkant van het grote blok bevind heb ik eerst weg geschraapt. Dit blok past perfect in de ketel. Er bevindt zich altijd een laag water in de ketel dat aan de kook wordt gebracht en hierin gaan de grote blokken was. Uit de bovenste kraan kan ik dan na een uurtje de zuivere was laten stromen. Dit doe ik nogmaals door een zeef die ik heb bekleed met een stuk dampkapfilter. Met deze was vul ik mijn bakken voor de bain-marie of ander wasvormen.

De was wordt dus twee keer gesmolten. De eerste keer met stoom en de tweede keer in kokend water. Filtering gebeurt ook twee keer en hiervoor zijn vele materialen te gebruiken. Gaande van jute, tot katoenen lappen, dweilen, panty’s en zelfs keukenpapier. Zelfs heel simpel een katoenen T-shirt is bruikbaar. Even uitspoelen in kokend water en men kan het filter zelfs terug gebruiken. Ik gebruik dit filtermateriaal als aanmaakstof voor de houtkachel.

12 december 2018

 

Deze slideshow vereist JavaScript.

Het begin van de boomhut staat op het platform. De deur en de ramen volgen nog. Als dan ook de balustrade en de ladder geplaatst zijn, kan ik het ganse geval in de beits zetten. Voor de plaatselijke vogels was er geen vuiltje aan de lucht. Nauwelijks een kwartiertje later zaten de mezen en de vinken weer in de wilgenhaag.

Vandaag heb ik ook de eerste 13 volken met oxaalzuur behandeld. Nog 7 te gaan morgen. Deze week zijn de temperaturen hiervoor prima. De bijen zitten stevig op tros bij temperaturen onder 5 graden. En dat was wel duidelijk. Alle volken zaten trouwens nog diep onder de voederkraag. De productievolken hadden allen 7 of 8 straten bezet en kregen 50 ml van de suikeroplossing. Ik heb deze aangemaakt door 600 g suiker toe te voegen aan 600 g water. Dit geeft 1 liter waar ik dan 35 g oxaalzuur heb aan toegevoegd. De jonge volken hebben 7 tot zelfs de volledige 12 ramen uitgewerkt en de tros was telkens in verhouding met een bezetting van 5 tot 8 straatjes. Ze kregen dan ook tussen de 35 en de 50 ml gedruppeld. Om de bezette straatjes te tellen zijn er twee manieren. Langs onder en langs boven. Eerst reinig ik de varroaschuif en draai ze in de afgesloten kant. Door de rijtjes mul te tellen weet ik al hoeveel ml oxaalzuuroplossing ik dien op te trekken in de spuit. Na het verwijderen van het deksel, de dekplank en het plasticvel licht ik met een klein ledzaklampje in de straatjes. Druppelen doe ik niet over de ganse lengte van het straatje maar slechts boven de tros. Deze bevindt zich nu tegen de voorkant van de kast en niet tegen de achterwand. Als men daar druppelt, valt een deel van de oplossing gewoon door de roosterbodem. Het is wel belangrijk om een ledzaklamp te gebruiken. Ledlicht wordt blijkbaar niet gezien door de bijen in tegenstelling tot het licht van een gloeilamp. Ze vliegen dus niet op. Ik geloof niet dat er uit de 13 volken meer dan 5 bijen naar boven zijn gekomen.

Met de varroabehandeling was ik klaar op een half uurtje. En daarna heb ik nog even de laatste wasblokken voor de tweede keer gestoomd. Er ligt nu iets meer dan 17 kg was klaar om binnenkort waswafels te gieten. Dit is voorzien voor mijn eindejaarsverlof. Een apres-ski vervang ik liever door een apres-cire in mijn tuinhuis/imkerkot.…