Auteur: imkerijhetwaterbroek

Als gepensioneerd dierenarts en natuurgids ben ik al veel bezig met de natuur en dieren. Maar ook in mijn vrije tijd hou ik van tuinieren en mijn vele huisdieren.

Vullen van een apideakastje

De apideakastjes zijn voorzien van een wasstrip voor de uitbouw van de raatjes en er is een bakje voederdeeg voorzien. Hier vul ik ze met bijen en geef ze een jonge pas geboren koningin. Na enkele weken kan ik de koningin beoordelen en ze gebruiken ter vervanging in de grote volken. Het voordeel van dit kleine kastje ligt in het feit dat een koningin soms niet terugkeert van de bruidsvlucht en ik dan geen groot volk bijen hopeloos moerloos achterlaat.

youtube.com/watch

2 mei 2025

Vandaag, ongeveer een maand na het poten van de aardappelen, heb ik ze voor de eerste keer aangeaard. Het aardappelveldje is nu dubbel zo groot als vorig jaar en ik heb nu vijf verschillende rassen kunnen poten.

Sommige rassen zijn al wat groter gegroeid dan andere maar dat komt wel in orde.
De accaciabomen die op een zonnige locatie staan, zijn begonnen met de eerste bloesems.

Vermits de volgende twee weken vooral acacianectar gaat binnengebracht worden, heb ik de eerste honingramen die al verzegeld waren alvast uit de volken gehaald. Ze hebben nu weer meer ruimte gekregen voor deze volgende dracht. De eerste voorjaarshoning zal vooral van de wilgen afkomstig zijn. Deze honing kristalliseert snel maar met heel kleine kristallen, en is dan boterzacht smeerbaar. Ik vind wilgenhoning de lekkerste van het jaar maar ik kan hem vooral gebruiken om eventueel de harder kristalliserende zomerhoning mee te enten om zo toch fijne kristallen te verkrijgen. Als de zomerhoning wordt geënt met 10% fijn gekristalliseerde honing, wordt hij ook mooi smeerbaar.

Vermits ik nooit reis met mijn bijen en dus ook niet naar de koolzaadvelden ga, heb ik nooit die zacht smeerbare koolzaadhoning om mijn zomerhoning mee te enten. De wilgendracht is echter zo vroeg dat dit sterk afhankelijk is van de weersomstandigheden van het voorjaar. En dit jaar was er dus een zeer mooi voorjaar met een grote wilgendracht. Ik verkoop mijn zomerhoning hoofdzakelijk vloeibaar maar dit jaar zal ik dus een gedeelte smeerbaar kunnen maken.

Doppen breken

Na het vinden van belegde zwermdoppen verwijder ik liefst de koningin met wat broed uit het volk om de zwermstemming compleet teniet te doen. Dit kan door de reeds getoonde tussenaflegger waarbij ik de oorspronkelijke koningin na enige tijd terug geef aan het volk. Maar even goed maak ik een koninginnenaflegger waarna het volk verder zijn weg gaat met een nieuwe koningin. De koninginnenaflegger bestaat ook uit de koningin en enkele ramen met broed en deze kan op de stand of elders worden ondergebracht. Er ontstaat op deze manier een nieuw volk en we vermeerderen op die manier dus het aantal volken op onze bijenstand. De imker kan dus met deze twee manieren zijn aantal volken constant houden of vermeerderen. Maar in beide gevallen verdwijnt de zwermstemming. En daarenboven heeft het productievolk even geen broed te verzorgen en kan dus meer energie steken in het verwerken van nectar tot honing.

Toch blijft het heel belangrijk om in het achtergebleven moerloos volk doppen te breken. De moerdoppen worden aangelegd op jonge larfjes maar ook de drie dagen die hierop volgen kunnen ze nog nieuw uitgelopen eitjes omvormen tot koningin-larven. Alle moerdoppen zijn dus niet even oud. De eerst uitgelopen koningin laat een tuut-geluid horen wat beantwoord wordt door andere rijpe koninginnen die nog in hun dop zitten. Hun tuut klinkt hierdoor echter meer gedempt en lijk meer op een kwaak-geluid. Als deze doppen niet worden gebroken, vertrekt de tutende koningin met een deel van het volk: de nazwerm. En meerdere doppen die rijpen gedurende een drietal dagen kan leiden tot meerdere nazwermen en een complete instorting van het oorspronkelijke productievolk. Daarom breken we op dag 12 de gesloten doppen en laten dan één of twee koninginnen in het volk. Als we deze controle doen na 16u, wordt er die dag niet meer gezwermd en vechten de rondlopende koninginnen het de volgende nacht uit in de kast.

youtube.com/watch

De tussenaflegger

Zodra een volk heeft besloten om te gaan zwermen en ze al zwermcellen hebben belegd met eitjes, is de zwermneiging nog moeilijk onder controle te krijgen. De beste optie is om op dat moment de koningin uit het volk te halen via een koninginnenaflegger of ze tijdelijk te verwijderen via een tussenaflegger. Gedurende 18 dagen wordt ze gescheiden van het oorspronkelijke volk. Alle doppen worden uitgesneden en de koningin met het broed gaat bovenop het volk worden geplaatst. Op de bodem komt een honingbak met één of twee ramen open broed uit de broedbak. De vliegbijen zijn ingevlogen op de onderste vliegopening en gaan daar terug binnen. Het eigenlijke volk verliest de vliegbijen en twee ramen open broed.

Deze vliegbijen gaan het open broed verder verzorgen, de waswafels uitbouwen en voldragen met nectar. Na 9 dagen is hun broed gesloten en geef ik ze twee nieuwe ramen met open broed. Op dat moment verwijder ik dus ook de redcellen die ze hebben aangemaakt om zelf een nieuwe koningin te kweken. Als dit twee keer gedurende 9 dagen is gedaan, is het oorspronkelijke volk zijn zwermstemming kwijt en wordt de broedbak bak terug op de bodem gezet met alle honingbakken er boven op. De separator is een tussengaas met vliegopening langs de achterkant maar de twee gescheiden volken behouden op die manier dezelfde geur en kunnen na 18 dagen gemakkelijk terug worden verenigd.

De zwermstemming is verdwenen en de onderste helft van het volk heeft zelfs extra veel honing gehaald.

youtube.com/watch

Wisselteelt en bloempotten in de moestuin

Regelmatig hoorde ik over wisselteelt in de moestuin. Niet elke plant heeft immers dezelfde grondbehoeftes en door elk jaar een andere soort op het groentebed te kweken, kan je vaak voorkomen dat er gebreken ontstaan. Je voorkomt ook veel ziekten door niet elk jaar dezelfde groenten op dezelfde grond te kweken. Ik pas deze wisselteelt al jaren als een rotatiesysteem in mijn moestuinbedden. Op die manier komt eenzelfde groentesoort pas terug op dezelfde aarde na vier-vijf jaar.

In de tomatenserre heb ik naast elk spiraal een bloempot ingegraven om vlot water te kunnen geven.

Naast wisselteelt probeer ik ook nog rekening te houden met het feit of twee verschillende soorten naast of na elkaar kunnen. Op het bed van de erwten was nog een beetje plaats voor de zomerprei. En zodra de erwten zijn geoogst, kan ik op die plaats dan de winterprei planten. Zo heb ik ook tussen de rijen uien een rij wortelen gezaaid. Wortelen en uien worden lastig gevallen door verschillende insecten en door hun beide geuren te vermengen, maak ik het een beetje lastiger voor deze beestjes. De wortelen en uien worden al in de vroege zomer geoogst en dan kan het bed gebruikt worden voor de boerenkool.

De kolen en de prei heb ik om insecten te weren alvast onder insectengaas staan. Maar in het moestuin e-boek van Rob Herwig vond ik ook een fantastische tip om knolvoet te voorkomen. En zelfs wisselteelt deels overbodig te maken. Hij plant namelijk zijn kolen in ingegraven bloempotten. De bodem wordt hiervan verwijderd en de pot gevuld met nieuwe potaarde. De langere diepe wortels kunnen in de diepere grondlagen op zoek naar voedingsstoffen maar de oppervlakkige grondlaag waar de knolvoetschimmel zich ophoudt, wordt op deze manier elk jaar vervangen door verse aarde. Deze tip is het proberen zeker waard.

Naast deze spitskolen staat knolvenkel en hiervoor heb ik een gleuf gegraven en deze opgevuld met potaarde. De jonge plantjes krijgen zo een betere start en er verschijnt ook veel minder onkruid in deze rij. Een gleuf gevuld met potaarde is trouwens ook voor veel zaadjes een betere start. Betere voeding, betere vochtopname en minder onkruid in de rij.