Tag: muilkorf

Aziatische hoornaar: overkill?

De laatste dagen is het aantal AH voor de kasten enorm gestegen. De muilkorven beschermen de bijen wel maar als er vijf AH’s voor de kast vliegen, komen er niet veel bijen thuis met het voor hun levensnoodzakelijke stuifmeel. Af en toe vindt een AH toch de binnenkant van de muilkorf en dan wordt die wel binnen de kortste keren afgemaakt door de bijen, maar tegen de zwevende jagers voor de kasten hebben ze geen verhaal. De bijen gaan dit ook nooit kunnen. Op de vliegplank doden ze de AH namelijk door met een groot aantal bijen samen te werken en de AH in te ballen tot die door oververhitting stikt. Maar in de vrije vlucht is het één tegen één en dat kan een bij nooit winnen.

Om de bescherming nog verder te verbeteren, staan er op elke kast ook wespenvallen. Deze zijn gevuld met een oplossing die ik zelf maak van 1 liter rode wijn, 1 liter bier, 1 liter grenadinesiroop, 1/2 kg oude honing en dit aangevuld tot 10 liter met water. De vallen worden hiermee elke twee dagen opnieuw gevuld. Meestal zitten ze dan boordevol AH’s en enkele dikke zwarte vliegen.

Naast de bijenstand heb ik ook nog een val geplaatst naar het model van Frank Soulat. Deze staat op een oude broedbak met enkele oude broedramen en een bakje met dezelfde lokvloeistof.

Maar de wespenvallen en de muilkorven zijn duidelijk nog niet genoeg. Daarom heb ik ook nog elektrische hoornaarharpen besteld en hoornaartenten. De levering van deze beschermingsmiddelen is echter vertraagd door de enorme vraag van de imkers. Zodra ik ze ontvang en in gebruik heb genomen, zal ik hierover berichten.

Wachten op een besteld item is echter niet aan mij besteed en daarom ben ik toch al begonnen aan een DIY hoornaarharp.

Ik ben begonnen met een electronische vliegenmepper. Een exemplaar dat oplaadbaar is met 5V. Merk Edialux.
De batterij kan worden verwijderd. Ik gebruik alleen de USB-C aansluiting naar een voorziening van 5V.
Deze 5V wordt geleverd door een DC-DC converter van 12V naar 5V.
En de 12 V wordt aangeleverd door een opgeladen autobatterij.
De harp zelf heb ik gemaakt van een oude schraag. De opgespannen draden zijn gemaakt van RVSdraad om wasraten in te smelten. De spanning bereik ik met een rolwieltje dat ook gebruikt wordt bij het insmelten van wasraten.
De positieve en de negatieve draad is 2 cm van elkaar verwijderd. Hierdoor kunnen bijen door de harp vliegen en vallen de grotere AH na een schok versuft in een onderstaande bak met zeepsop waar ze verdrinken.

Ik begin met een draad aan een schroefje aan de buitenkant van de lat en leidt de draad langs de voorkant van de houten lat. Aan de overliggende kant heb ik de draad vastgeniet aan de binnenkant van de lat en 4cm verder door een tweede nietje terug naar onder geleidt. De tweede draad loopt er tussen met een afstand van 2 cm op dezelfde manier en bijgevolg kunnen de twee polen elkaar niet raken. De connectie met het handvat van de mepper gebeurde hier met krokodillenklemmen.

Voor de tweede harp heb ik aan de binnenkant van de latten gebruik gemaakt van ooghaakjes in plaats van nietjes wat iets gemakkelijker is om na te spannen. Ook een spanschroef dient hiervoor. Toch heb ik nog het rolwieltje gebruikt om de draad strak te spannen.

Na slechts 24 u lagen er meer dan 10 AH in het zeepwater onder de eerste harp. Ik heb bijgevolg de tweede harp vandaag ook aangesloten en de batterij vervangen door twee batterijen die worden gevoed met een zonnepaneel. Hiervan maak ik weldra een filmpje om hier te laten zien.

Bijenmuilkorf 2.0

De aangepaste muilkorven lijken beter te zijn voor de bijen. Ze zijn rustiger dan achter het eerste model. Ook kunnen ze beter de kast ventileren.

De hoornaar kan aan de voorkant in de muilkorf vliegen door een aanvliegopening in het gaas maar kan niet verder door naar de kast.
De hoornaar vliegt dan maar naar de zijkanten waar hij in een fles terechtkomt.

In sommige flessen liggen toch nog teveel bijen. Daarom ga ik de flessen nog wat aanpassen met een grotere opening met 6 mm gaas en gericht naar de voorzijde in plaats van aan de zijkant. Dan zou een bij die hierin terechtkomt gemakkelijker door het gaas buiten raken.

Muilkorf met geïntegreerde hoornaarval

Ik heb momenteel zes aangepaste muilkorven gemaakt en vanaf eind juli zal ik deze gebruiken naast mijn oud model om ze beter te kunnen vergelijken. Ik plaats mijn muilkorven normaal pas na de darrenslacht vermits darren niet door gaas van 6 mm kunnen. Hierdoor is natuurlijk ook geen bruidsvlucht van een koningin mogelijk. Dus wel even opletten als er nog aan koninginnenkweek wordt gedaan. De aangepaste muilkorf kreeg echter een centrale opening van 11 op 4 cm terwijl de ganse voorkant is gemaakt met gaas van 8 mm. Dit zou de beide voorgaande problemen al kunnen oplossen. Ook is de gaastunnel niet tegen de broedbak aangeschoven maar blijft er een opening van ongeveer 6 mm.

De bedoeling van deze geïntegreerde val is nu dat de hoornaar wel kan landen op de vliegplank en eventueel een bij verschalken. Ze moet worden gevangen in plaats van haar terug te laten vliegen naar haar nest en terug te komen met haar zusters. Als ze nu wil wegvliegen zal dat niet lukken door het gaas van 8mm. Met geopende vleugels lukt dit zeker niet en al helemaal niet als ze ook nog een bij vast houdt. Ze komt bijna automatisch terecht in één van de flessen aan de zijkant via de trechter. Deze zijkant is verder dichtgemaakt met gaas van 6 mm waardoor ze er langs de zijkant al zeker niet kan uit kruipen. De hangende flessen hebben ook een ontsnappingsgat met gaas van 6 mm of een stukje moerrooster waardoor eventuele bijen toch nog weg kunnen.

De eerste week zou ik ook de doppen nog op de trechters laten om de bijen aan te leren niet langs de zijkant te vliegen. Pas na een week verwijder ik dan de doppen en hang de flessen aan de trechter.

Een hoornaar kan nu op de vliegplank landen maar zal slechts moeizaam verder kunnen naar het vlieggat vanwege het gaas van 8 mm. In haar zoektocht zal zij dan verder kruipen naar de zijkanten en in de trechters terecht komen.

De bijen hebben echter meerdere vertrek- en landingsroutes. Ze kunnen omhoog kruipen achter de tunnel tegen de broedbak omhoog en zo ook aankomen. Ze kunnen natuurlijk rechtdoor wandelen door het gaas van 8 mm en vertrekken en landen door de voorste opening van 11 bij 4 cm. Als ze langs hier toekomen, zullen ze ook weinig stuifmeel verliezen wegens de maasgrootte van 8 mm in plaats van 6 mm. Ze kunnen zelfs overal vlot in en uit de tunnel vertrekken en landen.

Aan de voorkant is een opening voorzien van 11 bij 4 cm.
De zijkanten met gaas van 6 mm heb ik bevestigd met enkele straps.
De trechters zijn gemaakt van plastic flessen en de gaatjes heb ik er in gemaakt met een soldeerbout.
Door de gaatjes in de trechter en de mazen van het gaas heb ik de trechter vastgezet met een fijne ijzerdraad.
In de hangende flessen heb ik een gat geboord dat juist past rond de trechterhals.
Ik heb tevens een stukje 6 mm gaas voorzien als vluchtroute voor verdwaalde bijen.
De flessen moeten wel van gashoudende frisdranken zijn. Dit plastic is veel steviger en smelt niet zo snel weg door de hete lijm. Het lukt echt niet met flessen van plat water. Dit plastic is van een andere kwaliteit.

Ik heb momenteel al drie hoornaarkoninginnen gevangen in de selectieve vallen. Ik moet er wel bij vermelden dat ik er vijftien heb geplaatst. Toch geloof ik niet dat dit de oplossing is maar slechts een druppel op een hete plaat. De oplossing zal er eerder in bestaan om de bijenvolken te beschermen tegen deze rover. Met een muilkorf voelt het bijenvolk zich alvast minder bedreigd en blijft het volk over het algemeen actiever. Door deze muilkorf nu te combineren met een val, kan een succesvolle hoornaar niet terug naar het nest om haar collega’s te verwittigen. Wellicht zullen er dan in tegenstelling tot bij onbeschermde bijenkasten, niet elke dag meer hoornaars beginnen voorvliegen. De resultaten van mijn experiment zal ik in elk geval hier ook brengen.

Nieuw prototype hoornaarval/ muilkorf

Sinds twee jaar gebruik ik een muilkorf op mijn bijenkasten vanaf augustus. Op de vliegplanken die ik toch niet meer gebruikte had ik een gaas van 6 mm gemonteerd. Hierdoor kan de hoornaar niet in de kasten en de bijen zijn veel rustiger. Maar vorig jaar heb ik bij enkele kasten een speciale bodem getest met geïntegreerde hoornaarval. Deze vallen waren veel te duur maar ze deden hun werk zeer goed. Het triplexhout gaat vermoedelijk geen jaren mee, maar de productie zal vrij duur zijn. Ik heb besloten om deze te gebruiken tot ze zijn uiteengevallen, maar ik ga geen nieuwe meer aanschaffen.

Op YouTube kwam ik filmpjes tegen van Fred Soulat met enkele interessante hoornaarvallen. Zijn muilkorf met geïntegreerde val naar een ontwerp van een Spanjaard Fernando vond ik zeer interessant. Hierbij kan de hoornaar wel op de vliegplank achter het gaas maar wordt dan gevangen langs de zijkant in plastic flessen. De houten constructie was wel wat ingewikkelder dan mijn eigen muilkorven maar ik was toch van plan om deze na te maken.

Tot ik onlangs de lessenreeks over de hoornaar volgde van Buckfast Vlaanderen. Hier werd een andere val getoond uit Spanje die eigenlijk zeer simpel in elkaar stak. Alleen wordt ze gebruikt voor een rij bijenkasten en ik plaats mijn kasten niet graag op een lange rij. Maar ik denk dat ik het systeem kan maken voor een enkele kast en dat ben ik nu aan het proberen. Via een Nederlandse online shop heb ik gaas gevonden van 8 en van 6 mm. Voor de kast op de vliegplank komt een gaas van 8 mm met invliegopening en langs de zijkanten gebruik ik een stukje gaas van 6 mm. Aan de zijkanten komen de plasticflessen met een stukje moerrooster om bijen door te laten. Maar de flestrechter ga ik eerst een week gesloten houden met de dop voor ik de flesval er aan hang. Normaal hebben de bijen dan al de juiste uitgang langs voor gevonden.

Het eerste prototype is klaar en zal ik morgen even aan een kast bevestigen ter controle. De fabricage van de val/ muilkorf zal ik duidelijk maken via een filmpje of foto’s zodra ik er meer ga maken.

Meer foto’s om te verduidelijken volgen nog wel.

Aziatische hoornaar

Het voorbije jaar heeft de Aziatische hoornaar zich vermoedelijk definitief gevestigd in België. Tijd dus om onze voorzorgen te nemen. In Frankrijk heeft men al enige jaren ervaring en daarom heb ik de Franse websites eens duchtig doorgenomen. De mooiste oplossing vond ik de muilkorf, une museliere, voor de vliegplank. Op de vliegplank wordt een gaasconstructie bevestigd die belet dat de hoornaar kan aanvallen. Deze hangt namelijk voor de kast als een biddende roofvogel en pikt regelmatig een bij van de vliegplank. Het gaas heeft een openingen van slechts 6 mm. Hierdoor kunnen de bijen zich veilig bewegen over de vliegplank. Het volk went snel aan de nieuwe situatie en volgens Franse onderzoekers ondervindt het volk op deze manier veel minder stress van jagende hoornaars. Ook onze inlandse hoornaar gaat op deze manier te werk en daarom heb ik de muilkorf vorig jaar op een volk eens uitgetest. De bijen zitten inderdaad veel rustiger op de vliegplank terwijl ze bij de buurvolken veel meer binnen blijven. Vorig jaar waren er enorm veel hoornaars en dagelijks zag ik er meerdere voor de kasten zweven. Het systeem werkt echt. De muilkorf zorgt er echter ook voor dat de hoornaars niet binnen kunnen in het volk. Want dat doet de Aziatische namelijk wel in tegenstelling tot onze inlandse hoornaar. Uiteindelijk lanceren deze met meerdere tegelijk een aanval om in de kast te dringen en het ganse volk uit te roeien. De muilkorf belet dit op simpele wijze. De bijen kunnen wel nog steeds door de mazen. Het gaas blijft eveneens 6 – 7 mm van de voorkant van de kast. Hierdoor kruipen de meeste bijen over het front van de kast om eenmaal buiten het gaas dadelijk op te vliegen en zo kan de hoornaar hen moeilijker grijpen. Gaas van 6 mm laat wel geen darren en ook geen koningin door. Maar vanaf augustus als de hoornaren echt een probleem worden, zijn de moeren toch al bevrucht en de darren afgeslacht. Het is de bedoeling om deze muilkorf alleen bij een volk te monteren als er echt hoornaren gezien zijn. Maar na de darrenslacht zie ik hierin zelfs een mogelijkheid om muizen buiten de kast te houden. Ik ga in elk geval dit jaar bij alle kasten een muilkorf proberen te voorzien.

Nu vond ik het eerste prototype geen simpel model om deze winter voor 20 volken te maken. Maar de oplossing vond ik vorige week. En zoals dikwijls vond ik die bij Pia Aumeier. Ergens vertelde ze dat een bijenvolk helemaal geen vliegplank nodig heeft. Het maakt de constructie van een bodem zelfs nodeloos complex. En een natuurlijke nestholte heeft zelfs nooit een vliegplank. Ook haar eigen kasten hebben geen vliegplanken. De bijen landen even goed op de voorkant van de kast. Toen zag ik het licht, want dat doen ze namelijk ook bij het gebruik van de muilkorf. Ik verwijder deze winter simpelweg alle vliegplanken. En van al die vliegplanken maak ik een persoonlijke muilkorf voor elke bodem. Alle twintig.

Vandaag heb ik de eerste gemaakt. Op de foto’s is alles hoop ik duidelijk te zien.