Muilkorf met geïntegreerde hoornaarval

Ik heb momenteel zes aangepaste muilkorven gemaakt en vanaf eind juli zal ik deze gebruiken naast mijn oud model om ze beter te kunnen vergelijken. Ik plaats mijn muilkorven normaal pas na de darrenslacht vermits darren niet door gaas van 6 mm kunnen. Hierdoor is natuurlijk ook geen bruidsvlucht van een koningin mogelijk. Dus wel even opletten als er nog aan koninginnenkweek wordt gedaan. De aangepaste muilkorf kreeg echter een centrale opening van 11 op 4 cm terwijl de ganse voorkant is gemaakt met gaas van 8 mm. Dit zou de beide voorgaande problemen al kunnen oplossen. Ook is de gaastunnel niet tegen de broedbak aangeschoven maar blijft er een opening van ongeveer 6 mm.

De bedoeling van deze geïntegreerde val is nu dat de hoornaar wel kan landen op de vliegplank en eventueel een bij verschalken. Ze moet worden gevangen in plaats van haar terug te laten vliegen naar haar nest en terug te komen met haar zusters. Als ze nu wil wegvliegen zal dat niet lukken door het gaas van 8mm. Met geopende vleugels lukt dit zeker niet en al helemaal niet als ze ook nog een bij vast houdt. Ze komt bijna automatisch terecht in één van de flessen aan de zijkant via de trechter. Deze zijkant is verder dichtgemaakt met gaas van 6 mm waardoor ze er langs de zijkant al zeker niet kan uit kruipen. De hangende flessen hebben ook een ontsnappingsgat met gaas van 6 mm of een stukje moerrooster waardoor eventuele bijen toch nog weg kunnen.

De eerste week zou ik ook de doppen nog op de trechters laten om de bijen aan te leren niet langs de zijkant te vliegen. Pas na een week verwijder ik dan de doppen en hang de flessen aan de trechter.

Een hoornaar kan nu op de vliegplank landen maar zal slechts moeizaam verder kunnen naar het vlieggat vanwege het gaas van 8 mm. In haar zoektocht zal zij dan verder kruipen naar de zijkanten en in de trechters terecht komen.

De bijen hebben echter meerdere vertrek- en landingsroutes. Ze kunnen omhoog kruipen achter de tunnel tegen de broedbak omhoog en zo ook aankomen. Ze kunnen natuurlijk rechtdoor wandelen door het gaas van 8 mm en vertrekken en landen door de voorste opening van 11 bij 4 cm. Als ze langs hier toekomen, zullen ze ook weinig stuifmeel verliezen wegens de maasgrootte van 8 mm in plaats van 6 mm. Ze kunnen zelfs overal vlot in en uit de tunnel vertrekken en landen.

Aan de voorkant is een opening voorzien van 11 bij 4 cm.
De zijkanten met gaas van 6 mm heb ik bevestigd met enkele straps.
De trechters zijn gemaakt van plastic flessen en de gaatjes heb ik er in gemaakt met een soldeerbout.
Door de gaatjes in de trechter en de mazen van het gaas heb ik de trechter vastgezet met een fijne ijzerdraad.
In de hangende flessen heb ik een gat geboord dat juist past rond de trechterhals.
Ik heb tevens een stukje 6 mm gaas voorzien als vluchtroute voor verdwaalde bijen.
De flessen moeten wel van gashoudende frisdranken zijn. Dit plastic is veel steviger en smelt niet zo snel weg door de hete lijm. Het lukt echt niet met flessen van plat water. Dit plastic is van een andere kwaliteit.

Ik heb momenteel al drie hoornaarkoninginnen gevangen in de selectieve vallen. Ik moet er wel bij vermelden dat ik er vijftien heb geplaatst. Toch geloof ik niet dat dit de oplossing is maar slechts een druppel op een hete plaat. De oplossing zal er eerder in bestaan om de bijenvolken te beschermen tegen deze rover. Met een muilkorf voelt het bijenvolk zich alvast minder bedreigd en blijft het volk over het algemeen actiever. Door deze muilkorf nu te combineren met een val, kan een succesvolle hoornaar niet terug naar het nest om haar collega’s te verwittigen. Wellicht zullen er dan in tegenstelling tot bij onbeschermde bijenkasten, niet elke dag meer hoornaars beginnen voorvliegen. De resultaten van mijn experiment zal ik in elk geval hier ook brengen.

Winterzonnewende

De herfst is ten einde en de winter begint. Maar ook de bijen beginnen nu weldra terug aan hun broednest. In het begin nog wat aarzelend maar toch een aanzet om in het voorjaar mooi uit te winteren. Een imker kruipt nu ook wat dieper in zijn hol. Weliswaar niet om de winter slapend door te brengen maar om alles klaar te maken voor het volgende seizoen. Ik heb vandaag de bodemschuiven gecontroleerd op de mijtenval na behandeling en voor sommige volken was het blijkbaar toch vijf voor twaalf. In plaats van een paar tientallen mijten na drie dagen vielen er bij sommige volken meerdere honderden. Ik wijt dit aan het veel te zachte najaar waarbij de bijen te lang aan het werk bleven en het broednest nog groot was. Langs boven heb ik even door het plastic gekeken en sommige volken zitten al vrij hoog in het voer. Bij de huidige temperaturen zou het best kunnen dat ze volgende maand al tekorten ervaren. Ik zal daarom begin januari al een pak voederdeeg op de ramen leggen. Teveel voer kan nooit kwaad maar te weinig betalen we contant met het verlies van dat volk.

Bij thuiskomst ben ik begonnen aan een fijn knutselwerkje. De fabricage van tien extra hoornaarvallen voor volgend voorjaar. De zes vallen die ik vorig jaar heb gebruikt, deden hun werk zeer goed zoals ik al een paar keer heb vermeld. Ik heb me nu tien plastic bakjes aangeschaft en ik had nog wel enkele stukken koninginnenrooster liggen. Ik heb ook nog twee trechtertjes gekocht voor elk bakje. Een rood en een geel. Het gele heb ik wel even moeten uitboren tot 8mm. Met een dremel en een lijmpistool was dit slechts twee uurtjes werk.

Begin december

Gisteren heb ik tien boompjes en vijf nestkastjes opgehaald bij Natuurpunt. Dit jaar heb ik Spaanse Aak gekocht om aan te planten. Ik had ook gele kornoelje besteld doch deze waren niet gerooid door het extreem natte najaar. Naast de tien boompjes kreeg ik van de gemeente ook nog twee winterlindes. De twaalf boompjes en de vijf nestkastjes heb ik dan gisteren direct naar de imkerijstand gebracht.

De Spaanse aak
Een linde heb ik aan de ingang van de moestuin geplant.

Vandaag heb ik dan weer de derde stand een beetje opgeruimd. Deze stand was bij een paar goede vrienden van mij. Maar regelmatig kwamen ze te dicht voorbij de vliegroute van de bijen met een stekelig resultaat. Daarom heb ik de kasten vandaag verplaatst achter een haag. Ze stonden eerst voor de afsluiting met klimplanten en nu heb ik ze er achter gezet. Slechts twee meter achteruit mag in de winter geen problemen geven.

Onderzoek bijensterfte

De resultaten van de COLOSS enquête zijn weer bekend gemaakt.

https://gillessanmartin.github.io/misc/COLOSS_dashboard_2022_2023_nl.html#kaarten

Toch spijtig dat de 5,4 % sterfte in mijn gemeente weinig kennis bijbrengt. Slechts 2 imkers die hun verliezen hebben meegedeeld. En dat met een vereniging die meer dan 100 leden telt. Er zullen dus zeker een veelvoud van twee standen op het grondgebied zijn. Zou dat in de andere gebieden ook zo’n vervormd beeld geven? Ik vermoed zelfs dat een aantal bijenstanden niet worden opgegeven omdat de verliezen zo groot waren. Ik hoor verhalen van imkers die alle volken hebben verloren. Als zulk 100% verlies wordt meegerekend, zou er natuurlijk een compleet ander gemiddelde worden gevonden. Maar net daarom weiger ik om mijn verliezen te vergelijken met de gemiddelden van deze enquête. In oude boeken, voor 1980 en dus voor varroa, vind ik ook verliezen van 10 tot 20%. Dat leert mij dat er natuurlijk ook andere redenen zijn waardoor een volk het voorjaar niet haalt. Zelf ervaar ik nu al 14 jaar dat mijn verliezen tussen de 5 en de 10% liggen en dat die steeds te wijten zijn aan een late moerwissel of verlies van de koningin tijdens de winter. En ondanks het feit dat ik mijn koninginnen jaarlijks vervang, daalt dit percentage niet.

Ook dit jaar had ik bij de controles in september twee volken die ik terug controleerde in oktober. Eén had geen broed en de andere had een vijftal gesloten moerdoppen. Bij de controle in oktober kon ik vaststellen dat ze allebei een mooi broednest hadden dat niet achterbleef bij de andere volken die toen weliswaar al aan het verkleinen waren.

Gisteren heb ik even door het plastiek naar de volken gekeken. Er werd niet gevlogen door de regen en een temperatuur van 12 graden. Alle volken bezetten minimaal 5 straten en gemiddeld zelfs 7. Ik tel wel alleen de volledig bezette straten en tel de twee buitenste met slechts enkele bijen niet mee. Het viel me wel op dat 3 volken zelfs al hoog onder het plastiek zaten. De kast had nog een goed gewicht maar ik reken er toch op om dit jaar al een pak deeg op te leggen zodra ik ze heb behandeld in december. Ik ga hiermee vermoedelijk niet wachten tot januari. Verliezen door honger zijn namelijk nooit te verantwoorden.

Bijvoeren

Maart is de maand van wel willen maar vaak nog niet kunnen. Het broednest neemt nu zeer snel toe en het bijenvolk is zeer actief. Er is nog niet zo veel dracht en vaak is het nog te koud of te nat. Het volk verbruikt dus zeer veel voer. Volgende week geef ik de honingzolders en dan kan er niet meer worden bijgevoerd. Maar vandaag heb ik de volken nog eens bekeken en 15 van de 20 hadden hun pak voederdeeg volledig op. Ze kregen dus een ander voor de volgende dagen.