Hygiëne in de imkerij

Vandaag nog eens mijn les gegeven over imkerhygiëne. Niet dat ik alle kneepjes van het imkeren al onder de knie heb, maar met mijn beroepservaring kan ik natuurlijk wel even communiceren over hygiëne. Op basis van mijn imkermethode met de Kempische bijenkast en enkele foto’s probeer ik wat hygiëneprincipes uit te leggen. Ik heb ook mijn gevarenanalyse even voorgesteld. Enkele maanden geleden heb ik namelijk voor eigen gebruik een HACCP analyse gemaakt. HACCP staat voor Hazard Analysis Critical Control Point. Het ganse productieproces van de honing wordt hierin beschreven en alle kritieke punten worden aangehaald en aangevuld met de maatregelen die ik hiertegen neem. Het is dan de bedoeling om deze analyse jaarlijks te overlopen en eventueel te verbeteren. Het gaat er ten slotte om dat een voedingsmiddel wordt verkocht aan consumenten en zelfs een hobbyimker volledig zelf verantwoordelijk is bij eventuele calamiteiten. Honing is natuurlijk een natuurprodukt dat weinig besmettingsgevaar kent. En wellicht is dat ook de reden waarom het een imker nog steeds is toegestaan om zijn produkt zonder veel formaliteiten aan de man te brengen. Hoewel het register dat we als imker wettelijk dienen bij te houden hiervoor kan dienen, vind ik het toch wat minnetjes. De gids voor goede imkerpraktijken is slechts een algemene leidraad en mijn eigen gevarenanalyse is meer toegespitst op mijn eigen manier van werken.

Het ganse productieproces van de honing wordt stap voor stap beschreven met alle mogelijke fysische, chemische en biologische gevaren. Een voorbeeld van een fysisch gevaar is een glassplinter in de honingpot. Een voorbeeld van chemische gevaren zijn residuen van desinfectiemiddelen of bestrijdingsmiddelen. Met biologische gevaren bedoelen we ziektekiemen. De maatregelen die ik neem en de frequentie ervan om deze gevaren te voorkomen worden dan beschreven in hetzelfde schriftelijk verslag.

Misschien ga ik hierin te ver volgens sommigen. Toch zou ik niet graag in de schoenen staan van een imker als zijn honingpot aangeduid wordt als de mogelijke oorzaak bij een geval van infantiel botulisme. We kennen hier gelukkig geen Amerikaans rechtsysteem met gigantische schadeclaims maar ik geloof nooit dat wij als hobbyimker voldoende verzekerd zijn. Maar zelfs zonder de financiële gevolgen zou ik de morele schuldgevoelens niet willen meedragen tijdens de rest van mijn leven. Door eerst alle pijnpunten aan te duiden met de mogelijke oplossingen kan ik hiernaar handelen en mijn verantwoordelijkheid opnemen als primaire voedselproducent. Ik zal het in een volgende post publiceren.